از «نگارستان شهدا» تا تولید سمفونی «روایت جاودانگی»
به گزارش خبرگزاری بسیج گلستان، در آستانه برگزاری دومین کنگره ملی بزرگداشت ۴ هزار شهید استان گلستان، کمیته‌های تخصصی این رویداد ملی در حال برنامه‌ریزی و اجرای مجموعه‌ای از اقدامات فرهنگی، هنری و تبلیغاتی برای تبیین سیره شهدا و انتقال پیام ایثار و مقاومت به نسل‌های آینده هستند.
در همین راستا، خبرنگار خبرگزاری بسیج گلستان در گفت‌وگویی با سرهنگ عرفانی، دبیر کمیته فرهنگی و هنری دومین کنگره ملی بزرگداشت ۴ هزار شهید استان گلستان، به بررسی مأموریت‌ها، برنامه‌ها، اقدامات شاخص و ضرورت‌های پیش‌روی این کمیته پرداخته است.
کمیته فرهنگی و هنری چه مأموریتی در کنگره بر عهده دارد؟
سرهنگ عرفانی: مأموریت اصلی کمیته فرهنگی و تولیدات هنری، تبدیل پیام ایثار، شهادت، مقاومت و وحدت اقوام به زبانی ماندگار و اثرگذار در قالب هنر است. این کمیته با رویکرد هنر‌محور، سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی و راهبری فعالیت‌های فرهنگی و هنری کنگره را بر عهده دارد و تلاش می‌کند با بهره‌گیری از ظرفیت هنرمندان، خانواده‌های معظم شهدا، نسل جوان و عموم مردم، آثار فاخر و ماندگاری تولید کند.
در این مسیر، برنامه‌ها به‌صورت متمرکز در سطح استان و غیرمتمرکز در شهرستان‌ها طراحی و اجرا می‌شوند تا ضمن استفاده از ظرفیت‌های بومی، زمینه مشارکت گسترده مردم و هنرمندان فراهم شود.
هدف ما این است که کنگره از یک رویداد مقطعی فراتر برود و به جریانی مستمر در حوزه فرهنگ و هنر تبدیل شود؛ جریانی که بتواند پیوند میان هنر، حماسه، ایثار و وحدت اقوام را در قالب تولیدات نمایشی، تصویری، ادبی، موسیقایی و رسانه‌ای به نمایش بگذارد.
مهم‌ترین برنامه‌ها و اقدامات کمیته فرهنگی و هنری برای برگزاری کنگره چیست؟
معاون فرهنگی سپاه نینوا: در این کمیته، ۲۱ خط برنامه شامل ۱۳ برنامه متمرکز استانی و هشت برنامه غیرمتمرکز شهرستانی تدوین شده است. این برنامه‌ها طیف متنوعی از فعالیت‌های فرهنگی و هنری را در بر می‌گیرد که از مهم‌ترین آنها می‌توان به جشنواره سراسری تولیدات هنری «۴۰۰۰ ستاره، ۴۰۰۰ روایت» اشاره کرد.
این جشنواره در چهار بخش آوایی، سینمایی، هنری و ادبی طراحی شده است تا هنرمندان و علاقه‌مندان بتوانند آثار خود را با موضوع شهدا، فرهنگ ایثار و شهادت و حماسه‌آفرینی مردم استان ارائه کنند.
پویش «تصویر ماندگار» نیز از دیگر برنامه‌های شاخص کمیته است که با بهره‌گیری از فناوری هوش مصنوعی، بازآفرینی و احیای تصاویر شهدا را دنبال می‌کند. این اقدام با هدف ایجاد ارتباط عاطفی و فرهنگی میان نسل امروز و یاد و خاطره شهدا طراحی شده است.
از دیگر برنامه‌ها می‌توان به تولید قالی یادمانی با عنوان «نقش وفاداری؛ حماسه گره‌های ماندگار» اشاره کرد که در طراحی آن، نقوش ترکمنی، نقشه استان گلستان و نماد مشت گره‌کرده سیدالشهدای انقلاب اسلامی مورد توجه قرار گرفته است.
همچنین سمفونی ـ نمایش «روایت جاودانگی» با محوریت مفاهیم ایثار و شهادت، برای سه شب اجرا در گرگان و دو شب در شهرستان گنبدکاووس برنامه‌ریزی شده است. اجرای نمایش فاخر در اجلاسیه نهایی، نمایش‌های میدانی و برنامه‌های هنری متناسب با فرهنگ و هویت استان نیز از دیگر اقدامات این کمیته به شمار می‌رود.
برنامه‌های هنری چگونه به شهرستان‌ها و مناطق روستایی می‌رسد؟
دبیر کمیته فرهنگی هنری دومین کنگره ملی 4000 شهید گلستان: یکی از اولویت‌های ما این است که برنامه‌های کنگره محدود به سالن‌ها و فضاهای رسمی نباشد و مردم در نقاط مختلف استان امکان بهره‌مندی از این برنامه‌ها را داشته باشند.
در همین راستا، برنامه «کاروان هنر و حماسه» با عنوان نمایش سیار وحدت و همدلی طراحی شده است که در ۱۰ شهرستان و ۳۰ روستا اجرا می‌شود. نمایش «آش سنگ» با همکاری کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان از جمله برنامه‌های پیش‌بینی‌شده در این بخش است.
برگزاری شب شعر «۴۰۰۰ ترانه عشق» با حضور شاعران برجسته کشوری و استانی، محفل انس با قرآن «۴۰۰۰ ستاره، ۴۰۰۰ آیه» در شهرستان گنبدکاووس و تولید فیلم کوتاه داستانی، مستند، فیلم‌های ۱۰۰ ثانیه‌ای، نماهنگ، سرود، کمیک‌موشن، موشن‌گرافیک، تئاتر خیابانی و نمایش عروسکی نیز در همین چارچوب دنبال می‌شود.
تلاش ما این است که ظرفیت هنرمندان بومی و گروه‌های فرهنگی شهرستان‌ها به شکل مؤثر به کار گرفته شود و پیام شهدا با زبان متناسب با مخاطبان، به‌ویژه کودکان، نوجوانان و جوانان، انتقال پیدا کند.
خبرگزاری بسیج گلستان: نقش مردم در برنامه‌های فرهنگی و هنری کنگره چیست؟
سرهنگ عرفانی: مهم‌ترین نکته این است که کنگره ۴ هزار شهید استان گلستان، صرفاً یک مراسم یا اجلاسیه نیست؛ بلکه حرکتی فرهنگی و هنری است که باید از دل مردم شکل بگیرد و برای مردم ادامه پیدا کند.
جشنواره «۴۰۰۰ ستاره، ۴۰۰۰ روایت» فرصتی برای مشارکت شهروندان، هنرمندان، دانش‌آموزان، دانشجویان و خانواده‌های معظم شهدا فراهم می‌کند تا در قالب شعر، عکس، فیلم، نقاشی، سرود، پادکست و دیگر قالب‌های هنری، روایت خود را از شهدا و فرهنگ ایثار و شهادت ارائه کنند.
همچنین برنامه‌های سیار و محله‌محور این امکان را فراهم می‌کند که پیام کنگره به روستاها، محلات و مناطق کمتر برخوردار نیز برسد. خانواده‌های معظم شهدا نیز جایگاه ویژه‌ای در این حرکت دارند و خاطرات، روایت‌ها و آثار مرتبط با آنان می‌تواند به حفظ هویت تاریخی و فرهنگی استان کمک کند.
باور ما این است که مردم نباید تنها تماشاگر باشند؛ بلکه باید در تولید آثار، روایت خاطرات شهدا، همراهی با کاروان‌های هنری و حضور در برنامه‌های کنگره مشارکت فعال داشته باشند.
خبرگزاری بسیج گلستان: با توجه به تنوع قومی و فرهنگی استان، وحدت اقوام چه جایگاهی در برنامه‌های کمیته دارد؟
معاون فرهنگی سپاه نینوا: وحدت اقوام، یکی از سرمایه‌های اصلی استان گلستان و از محورهای اساسی برنامه‌های دومین کنگره ملی بزرگداشت ۴ هزار شهید استان است. ترکمن، فارس، سیستانی، ترک، بلوچ و دیگر اقوام ساکن استان، در کنار یکدیگر در شکل‌گیری تاریخ و هویت این سرزمین نقش داشته‌اند و پاسداشت یاد شهدا نیز باید جلوه‌ای از همین همدلی و همراهی باشد.
شعار محوری کنگره، «گلستان هم‌نفس در وحدت، همقدم تا شهادت»، صرفاً یک عبارت تبلیغاتی نیست؛ بلکه رویکردی است که باید در تمام برنامه‌های فرهنگی و هنری نمود پیدا کند.
به همین دلیل، در طراحی تولیدات هنری تلاش می‌کنیم از ظرفیت‌های فرهنگی و هنری اقوام مختلف استفاده شود تا وحدت و همدلی مردم استان در کنار پاسداشت مقام شهدا به تصویر کشیده شود.
در بخش فضاسازی و تبلیغات محیطی چه اقداماتی در نظر گرفته شده است؟
دبیر کمیته فرهنگی هنری دومین کنگره ملی 4000 شهید گلستان: فضاسازی و تبلیغات محیطی، یکی از بخش‌های مهم عملیات فرهنگی کنگره است و مأموریت آن، ایجاد هویت بصری و گفتمانی یکپارچه در سطح استان است. این مأموریت از طریق هماهنگی با دستگاه‌های اجرایی، شهرداری‌ها، فرمانداری‌ها، نواحی مقاومت بسیج و سایر نهادهای همکار دنبال می‌شود.
در این بخش، استفاده هماهنگ از نشان کنگره، شعار محوری و طرح‌های مصوب، فضاسازی شهری و محوطه‌ای با بهره‌گیری از بنر، پوستر، المان، دیوارنگاره، پرچم و غرفه‌های نمایشگاهی و همچنین استفاده از ظرفیت بیلبوردها، سان‌لایت‌ها، ناوگان حمل‌ونقل عمومی، دستگاه‌های کارت‌خوان و فضای مجازی پیش‌بینی شده است.
تدوین الگوی واحد برای گزارش‌گیری از کمیته‌های شهرستانی در قالب ۱۷ برنامه محوری، مکاتبه با شهرداری‌های استان برای فضاسازی، ترمیم سنگ قبور شهدا، بازسازی المان‌ها و نام‌گذاری معابر و هماهنگی با مجموعه‌هایی از جمله بانک سپه، اداره کل راهداری، شاپرک و فراجا نیز از جمله اقدامات این بخش است.
همچنین تولید طرح‌های بنر قابل شخصی‌سازی برای شهرستان‌ها، پرچم‌های رومیزی کنگره، چفیه‌های منقش به تمثال شهید آیت‌الله خامنه‌ای و تأمین اقلام تبلیغاتی و فضاسازی در دستور کار قرار گرفته است.
از برنامه‌های ویژه این بخش می‌توان به پویش نذر خون «هم‌خون با شهدا»، عملیات فرهنگی «همقدم تا شهادت» با فعالیت‌هایی مانند اجرای سرود پاتوقی، ماشین‌نویسی، برپایی غرفه‌های فرهنگی، اکران فیلم و روایتگری و همچنین طرح «گرگان، هم‌نفس با شهدا» اشاره کرد.
نمایشگاه «نگارستان شهدا» چه هدفی را دنبال می‌کند؟
سرهنگ عرفانی: نمایشگاه «نگارستان شهدا» با پیش‌بینی ۴۰ غرفه، فرصتی برای نمایش بخشی از ظرفیت‌های فرهنگی، هنری و مردمی مرتبط با کنگره است. این نمایشگاه می‌تواند بستری برای معرفی آثار هنری، روایت‌های مرتبط با شهدا و نمایش دستاوردهای فعالیت‌های فرهنگی در سطح استان باشد.
هدف این است که مردم بتوانند از نزدیک با بخشی از تلاش‌های صورت‌گرفته آشنا شوند و ثمره همکاری هنرمندان، نهادهای فرهنگی و مجموعه‌های مردمی را مشاهده کنند.
در کنار این اقدام، بازدیدهای میدانی از مسیرها، میادین و محوطه نمایشگاه، جمع‌بندی گزارش عملکرد ۲۱ شهرداری و تهیه ویژه‌نامه هشت‌صفحه‌ای عملکرد «همقدم» نیز برای ارزیابی اقدامات و ایجاد رقابت سازنده میان شهرستان‌ها پیش‌بینی شده است.
چه موانع و ضرورت‌هایی برای اجرای مطلوب برنامه‌های کمیته وجود دارد؟
دبیر کمیته فرهنگی هنری دومین کنگره ملی 4000 شهید گلستان: یکی از مسائل مهم، محدودیت زمان و ضرورت تأمین به‌موقع اعتبار است. بسیاری از اقلام فضاسازی و تولیدات هنری، از چفیه و بنر گرفته تا غرفه‌ها و ریسه‌ها، به زمان کافی برای طراحی، تولید و چاپ نیاز دارند. اگر منابع مالی در زمان مناسب تخصیص پیدا نکند، حتی تأمین اعتبار در مراحل پایانی نیز ممکن است نتواند فرصت ازدست‌رفته را جبران کند.
موضوع دیگر، ضرورت هماهنگی و انسجام میان دستگاه‌ها و نهادهای همکار است. همه مجموعه‌ها باید در چارچوب ساختار رسمی کنگره و با هماهنگی کمیته‌های تخصصی فعالیت کنند تا از موازی‌کاری جلوگیری شود و کیفیت برنامه‌ها ارتقا پیدا کند.
همچنین در حوزه اطلاع‌رسانی، رعایت سازوکار تعیین‌شده از سوی ستاد کنگره و کمیته ارتباطات، رسانه و فضای مجازی اهمیت دارد تا اخبار و اطلاعات برنامه‌ها به شکل دقیق، منسجم و هماهنگ منتشر شود.
در بخش فضاسازی نیز مشارکت مردم و خانواده‌های معظم شهدا می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای داشته باشد. از عموم مردم دعوت می‌کنیم تصاویر اقدامات فرهنگی و فضاسازی خود را با هشتگ‌های «#همقدم_تا_شهادت» و «#نگارستان_شهدا» در کانال «فرزندان گلستان» منتشر کنند تا جلوه‌های مشارکت مردمی در این حرکت فرهنگی بیشتر دیده شود.
مهم‌ترین پیام این کمیته برای مردم استان چیست؟
سرهنگ عرفانی: پیام اصلی ما این است که پاسداشت شهدا، مسئولیتی همگانی است و همه مردم، فارغ از قومیت، مذهب، سن و موقعیت اجتماعی، می‌توانند در این مسیر نقش‌آفرین باشند.
فضاسازی محیطی و تولیدات هنری کنگره، صرفاً فعالیت‌هایی تبلیغاتی نیستند؛ بلکه بخشی از یک حرکت فرهنگی فراگیر برای زنده نگه‌داشتن یاد شهدا، انتقال ارزش‌های ایثار و مقاومت به نسل جدید و تقویت وحدت و همدلی میان اقوام استان هستند.
امیدواریم با همراهی مردم، هنرمندان، خانواده‌های شهدا و دستگاه‌های اجرایی، دومین کنگره ملی بزرگداشت ۴ هزار شهید استان گلستان به نقطه عطفی در فعالیت‌های فرهنگی و هنری استان تبدیل شود و آثار و برنامه‌های آن پس از برگزاری اجلاسیه نهایی نیز استمرار پیدا کند.
انتهای خبر/
یادداشت | فرشاد عالی
۵۲ مدال؛ وقتی سرمایه انسانی از سرمایه مالی جلو می‌زند
یادداشت / حسین زارع
شکست حصر آبادان؛ از حماسه مقاومت تا نصرت در برابر محاصره‌های نوین
یادداشت| روایتی از حماسه جهادی بسیجیان در جنگ‌های ۱۲ روزه و رمضان
