روایت تولد ۴ محصول راهبردی نفت و گاز در مشهد

خبرگزاری بسیج استان خراسان رضوی-مشهد‌مقدس؛ اگر از هر کارآفرین مؤفقی بپرسید نقطه شروعش کجا بوده، احتمالاً از دفاتر شیک و سرمایه‌های کلان کلان‌شهرها نخواهید شنید. روایت «علی‌اکبر بهمدی»، مدیرعامل شرکت دانش‌بنیان «پیشگام انرژی خاور» در مشهد، حکایت دیگری است؛ حکایتی از جنس پشتکار خالصانه در دل سخت‌ترین شرایط صنعتی کشور.

جوانی که روزی با ۵۰ هزار تومان پول نقد و یک کوله‌پشتی راهی عسلویه شد، حالا در مشهد پرچمدار بومی‌سازی تجهیزات های‌تک نفت، گاز و پتروشیمی است. گفت‌وگوی پیش‌رو، بازخوانی مسیر پرفرازونشیب این جوان مشهدی است که امروز ۴ محصول دانش‌بنیانِ «تولید بار اول» را در کارنامه خود دارد.

از متالورژی هنرستان تا خط مقدم عسلویه

علاقه به ساختن، قصه دیروز و امروز نیست؛ از همان سال‌های کودکی و ساخت اسباب‌بازی‌های دست‌ساز شروع شد. بهمدی با اشاره به ریشه‌های علاقه‌اش می‌گوید: کمتر پیش می‌آمد وسیله‌ای بخرم و صرفاً با آن سرگرم شوم؛ دوست داشتم خودم چیزی بسازم. همین علاقه باعث شد در هنرستان رشته متالورژی و سپس در دانشگاه رشته مکانیک را انتخاب کنم تا علم را به عمل تبدیل کنم.

اما ورود به صنعت نفت و گاز داستان جذابی دارد. بعد از فارغ‌التحصیلی و در شرایطی که شرکت‌ها از نیروی کارِ تازه سابقه کار می‌خواستند، او با همان ۵۰ هزار تومان معروف راهی پارس جنوبی شد:«از سال ۱۳۸۰ تا ۱۳۸۵ حدود پنج سال در عسلویه کار کردم. آن دوران، بستر شناخت واقعی من از صنعت و نیازهای حیاتی آن بود.

 از ایده تا ثبت اختراع شیر اضطراری آب شرب

تجربه‌های عسلویه چراغ راه تأسیس شرکت در سال ۱۳۸۸ شد. بهمدی که شرکتش را در حوزه‌های تجهیزات ثابت و دوار نفت و گاز فعال نگه داشته، درباره مهم‌ترین دستاورد راهبردی‌شان یعنی شیر قطع اضطراری مخازن ذخیره آب شرب توضیح می‌دهد: این تجهیز برای شرایط بحرانی به‌ویژه بعد از زلزله طراحی شده تا آب شرب سه روز نخست مردم را تضمین کند. ما دانش فنی این محصول را بومی‌سازی کردیم و در حال حاضر تنها سازنده آن در ایران هستیم.

او از تحویل ۴۰ دستگاه از این شیرهای راهبردی به تهران و سفارش ۱۰۰ دستگاه دیگر خبر می‌دهد و تأکید می‌کند: برای ما این فقط یک محصول اقتصادی نیست؛ با جان و نیازهای حیاتی مردم سر و کار دارد.

وقتی دانشگاه و صنعت زیر یک سقف می‌روند

یکی از نقاط عطف فعالیت پیشگام انرژی خاور، ایجاد واحد تحقیق و توسعه (R&D) در دل دانشگاه است. بهمدی در این باره می‌گوید: دانشگاه قطب علم و تئوری است و صنعت میدان عمل. ما برای کاهش این فاصله، واحد R&D خود را در دانشگاه مستقر کردیم تا پژوهش‌ها مستقیماً گره‌گشای مسائل واقعی صنعت شود.

محصول دیگر این شرکت، خط تست رگولاتور صنعتی است که امکان آزمون‌های دمایی از منفی ۲۹ تا مثبت ۶۰ درجه را بدون باز کردن تجهیز از روی خط فراهم می‌کند؛ شاهکاری هندسی که گامی بلند در استقلال زیرساخت‌های گازی کشور است.

چالش اصلی تولیدکنندگان: ریسک یک‌طرفه بومی‌سازی

وقتی پای صحبت‌های این تولیدکننده مشهدی می‌نشینیم، پای دردودل‌های آشنای صنعت‌گران نیز باز می‌شود؛ جایی که بهمدی از سنگ‌بزرگی به نام بار سنگین ریسک تولید روی دوش شرکت‌های دانش‌بنیان می‌گوید: سازندگان خارجی به دلیل تولید انبوه، هزینه‌های تحقیق و توسعه را سرشکن می‌کنند. اما سازنده داخلی که برای بار اول تجهیز را می‌سازد، با امکانات محدود می‌جنگد. اگر کارفرما در پذیرش ریسک بومی‌سازی همراهی نکند، مسیر ناهموارتر می‌شود. از کارفرمایان انتظار داریم به جای سخت‌گیری‌های غیرمنطقی، شریک ریسکِ توسعه فناوری ملی باشند.

پیامی به جوانان: معجزه‌ای به نام «ناامید نشدن»

پایان‌بخش کلام این مدیرعامل دغدغه‌مند، نگاهی امیدبخش به نسل جوان است؛ نسلی که گاهی منتظر فراهم شدن شرایط صددرصدی ایده‌آل برای شروع کار است: شرایط ایده‌آل از روز اول وجود ندارد. با امکانات کم هم می‌توان شروع کرد. شکست‌ها پایان راه نیستند، بلکه سنگ‌پایه تجربه‌اند. اگر انگیزه و پشتکار داشته باشید، با دست‌های خالی هم می‌توان قله‌های پیشرفت را فتح کرد.