نماز؛ خط مقدم تربیت نسلی که در بزنگاه‌ها تسلیم نمی‌شود

قزوین _یادداشت، در طول تاریخ، هر تمدنی که دوام داشته، نسلی را پرورش داده که در لحظات حساس تاریخ ایستاده و تسلیم نشده است اما این ایستادگی از کجا می‌آید؟ چه نیرویی یک نسل را می‌تواند در بزنگاه‌های سرنوشت‌ساز محکم نگه دارد؟ شاید پاسخ در یک نقطه خلاصه شود نماز نه فقط به معنای عبادت، بلکه به معنای یک ساختار تربیتی که انسان را در خط مقدم بودن عادت می‌دهد.

نماز فقط یک مناسک نیست. نماز یک تمرین روزانهٔ ایستادگی است. هر روز، پنج بار، آدمی می‌ایستد در برابر خالق خود — نه برای درخواست، نه برای شکایت، بلکه برای تسلیم شدن در برابر حقیقت مطلق و این تناقض ظاهری است: کسی که در نماز تسلیم می‌شود، در بزنگاه‌های زندگی تسلیم نمی‌شود. چرا؟زیرا نماز به آدمی می‌آموزد که تسلیم شدن در برابر حق، با تسلیم شدن در برابر باطل فرق دارد کسی که هر روز تمرین می‌کند که فقط در برابر خدا سر فرود آرد، در برابر ظلم و زور و باطل سر بلند می‌کند هرگز تسلیم نمی شود.

تربیت نسل، اگر از خط مقدم شروع نشود حاشیه بر متن چیره می شود و انسانها با انحراف از هنجارها جای ارزش و ضد ارزش را عوض می کنند. بسیاری از نظام‌های تربیتی، نسل را برای زندگی عادی آماده می‌کنند برای روزهای خوشی، برای بازار کار، برای راحتی اما تربیت خط مقدم یعنی از همان اول به نسل بیاموزی که زندگی همیشه در روز مرگی نیست. گاهی در لبهٔ پرتگاه می‌ایستی. گاهی باید میان تسلیم و مقاومت انتخاب کنی کدام را برگزینی تا ماندن پاک را تجربه کنی.

نماز، به‌عنوان خط مقدم تربیت، این را به نسل می‌آموزد که زمان متعلق تو نیست هر وقت نماز می‌آید، زمان از دست تو خارج می‌شود و به یک نظم بالاتر تعلق می‌گیرد. این آمادگی است برای لحظه‌ای که زمان از دستت خارج شود و باید تصمیم بگیری.

بدنت باید فرمان برد نماز به بدن می‌آموزد که همیشه حاکم مطلق تو نیستی. بدنت باید سجده کند، باید برخیزد، باید در برابر امری بالاتر حرکت کند. این فیزیک ایستادگی است.نماز به جماعت و فردی خوانده می شود این به نسل ها می آموزد گاهی برای اینکه در پیشگاه خدا برای دفاع از کشور و ارزش ها حاضر شوی گاهی مردم در کنارت هستند اما زمانی می رسد که تنهایی باید ایستاد.

بزنگاه‌ها آن لحظات بحرانی هستند که تاریخ یک ملت را مقدر می کند و با حوادثی بزرگ و بهت آور با سختی تمام غافلگیرانه می‌رسند. کسی که فقط برای روزهای عادی تربیت شده، در بزنگاه غافلگیر می‌شود. اما کسی که هر روز در نماز تمرین کرده که در برابر اضطراب و اضطرار اتصال به قدرتی بی انتها دارد هرگز به شکست فکر نمی کند در بزنگاه هم می‌تواند تصمیم درست را بگیرد.

تسلیم نشدن در بزنگاه‌ها به‌معنای لجاجت نیست. به‌معنای ایستادن بر اصولی که ورای منفعت شخصی و لحظه‌ای هستند. و این اصول، وقتی در نماز هر روز تکرار شوند، در خون و جان نسل های بشر ریشه می‌زنند.نسلی که در خط مقدم نماز تربیت شده، چند ویژگی دارد: هویت ثابت دارد زیرا هر روز به خودش یادآوری می‌کند که کیست و برای چه ایستاده.

ترس از مرگ ندارد زیرا نماز هر روز مرگ را به یاد می‌آورد. ناامید نمی‌شود زیرا نماز به او می آموزد که پس از هر سجده، برخاستنی هست.

تنهایی را بلد است زیرا در نماز شب، با خودش و خالقش روبه‌رو می‌شود که اگر روزی همه رهایش کردند قادر مطلق و بی نهایت در کنارش است.

نماز، وقتی به‌عنوان خط مقدم تربیت نسل فهمیده شود، فقط یک عبادت نیست. یک کارخانهٔ انسان‌سازی است. یک سیستم که هر روز، پنج بار، نسل را برای بزنگاه‌های تاریخ آماده می‌کند. نسلی که در این خط مقدم تربیت شود، در بزنگاه‌ها تسلیم نمی‌شود زیرا تسلیم را فقط برای خدا تسلیم می شود در برابر حقیقت مطلق. و برای بقیهٔ چیزها، ایستادگی را بلد است.

سورنا چگینی

انتهای پیام/۱۰۰۲/