گشایش گذرگاه‌های تازه با عراق در کانون دیپلماسی مرزی ایلام
به گزارش خبرگزاری بسیج ایلام،نشست‌های فشرده مدیران بلندپایه اجرایی و نمایندگان مردم ایلام با مقام‌های ارشد عراقی در بغداد، با تمرکز بر خنثی‌سازی فشارهای پیدا و پنهان برای محدودسازی مرزها، نویدبخش گشایش گذرگاه‌های تازه تجاری و زیارتی و شتاب‌بخشی به توسعه اقتصادی استان شد.
جهان پرکشمکش و متلاطم امروز، صحنه فشارهای پیدا و پنهان سران تروریست آمریکا برای بستن مرزها و کشیدن دیوارهای جدایی میان ملت‌های منطقه است، اما جمهوری اسلامی ایران و عراق در رویکردی متقابل، بر افق‌گشایی و باز کردن معبرهای تازه برای تقویت پیوندهای برادرانه و اقتصادی تکیه کرده‌اند تا این سیاست‌های سلبی را به زانو درآورند.
در شرایطی که استکبار جهانی به سرکردگی آمریکا کوشش می‌کند با تحریم و بستن راه‌های ارتباطی، دیواری آهنین پیرامون ایران و کشورهای مستقل بکشد، اراده پولادین تهران و بغداد بر شکستن این حصارها استوار شده است، رویکردی که مرزهای مشترک را از فرصتی تهدیدمحور به کانون‌های بزرگ شکوفایی، تجارت آزاد و همکاری پایدار منطقه‌ای تبدیل می‌کند.
استان ایلام با برخورداری از مرز مشترک طولانی و پیوندهای عمیق تاریخی، فرهنگی و اقتصادی با کشور عراق به عنوان یکی از دروازه‌های اصلی تجارت و تردد زائران میان دو کشور شناخته می‌شود، جایگاهی که مسئولان و مقام‌های ارشد استان را بر آن داشته تا با بهره‌گیری از ابزار دیپلماسی مرزی، زمینه شکوفایی اقتصادی و توسعه متوازن مناطق مرزی را بیش از پیش فراهم کنند.
در این پیوند، «احمد کرمی» استاندار ایلام چهارشنبه گذشته (۲۹ مهرماه) در رأس هیأتی بلندپایه به کشور عراق سفر کرد تا در دیدارهای فشرده و راهبردی با مقام‌های ارشد این کشور تازه‌ترین وضعیت گشایش گذرگاه‌های مرزی استان را به صورت جدی پیگیری کند.
سفارت جمهوری اسلامی ایران در بغداد کانون این رویداد راهبردی شد تا مدیران ارشد استان مرزی ایلام با استانداران استان‌های همسایه عراقی، نقشه راه تازه‌ای برای تعمیق همکاری‌های دوجانبه ترسیم کنند و گامی استوار در مسیر توسعه متوازن منطقه‌ای بردارند.
این نشست مشترک با حضور فعال «سارا فلاحی» عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی، «اسدالله چراغی» رئیس مجمع نمایندگان استان، «محمدکاظم آل‌صادق» سفیر کشورمان در عراق، «سپهبد عمر الوائلی» رئیس سازمان گذرگاه‌های مرزی عراق و استانداران میسان و دیاله برگزار شد و فضایی سرشار از اراده مشترک برای رفع موانع و شکوفایی ظرفیت‌های مرزی را به نمایش گذاشت.
سفیر جمهوری اسلامی ایران در این نشست با تأکید بر پیوندهای ناگسستنی و تاریخی دو ملت، افزایش همکاری و مراوده‌های اقتصادی و تجاری منطقه‌ای را ضروری خواند و اظهار کرد: هدف اصلی از برگزاری این نشست‌های مشترک روان‌سازی رفت‌وآمد زائران، جهش دادوستد بازرگانی و گسترش پیوندهای همه‌جانبه میان استان‌های هم‌مرز دو کشور است.
محمدکاظم آل‌صادق افزود: طرف عراقی تمایل فراوانی برای توسعه فراگیر مناسبات با جمهوری اسلامی ایران نشان داده است و تقویت دادوستد میان تهران و بغداد از مسیر استان‌های مرزی با جدیت دنبال می‌شود.
تمرکز اصلی این دیدارهای راهبردی که با رویکرد خنثی‌سازی فشارهای بین‌المللی و گشایش راه‌های تازه اقتصادی برگزار شد، بر عملیاتی کردن و شتاب‌بخشی به زیرساخت‌های معبرهای حیاتی از جمله بازارچه «هلاله شمالی» در شهرستان چوار، پایانه مرزی چیلات در دهلران و همچنین بازارچه مرزی «چنگوله» شهرستان مهران قرار گرفت تا با تکمیل طرح‌های نیمه‌کاره، زمینه‌های لازم برای جهش دادوستد بازرگانی فراهم شود.
دو طرف در این نشست درباره شتاب در روند بهره‌برداری از گذرگاه‌های رسمی مرزی به توافق نخستین دست یافتند.
در نشست بغداد طرفین با تأکید بر لزوم تسهیل رفت‌وآمد مسافران و توسعه مناسبات اقتصادی بر آغاز تردد در مرز چیلات و پیگیری جدی مجوزهای رسمی برای بازارچه هلاله شمالی توافق کردند، امری که با توجه به آمار چشمگیر تبادل روزانه کالا در گذرگاه‌های مرزی، نویدبخش تحولی ژرف در اقتصاد مرزنشینان و گسترش بیش از پیش روابط تهران و بغداد خواهد بود.
استاندار ایلام نیز در این نشست با یادآوری نوار مرزی طولانی این استان با سه استان «واسط»، «دیاله» و «میسان» عراق، اظهار کرد: نخستین خواست ما آغاز تردد مسافری و باری، دست‌کم به صورت محدود در مرز چیلات دهلران است و در این زمینه آمادگی کامل برای تکمیل و توسعه زیرساخت‌ها، به ویژه در بخش راه‌های دسترسی وجود دارد.
احمد کرمی با تاکید بر ظرفیت‌های کم‌نظیر موقعیت راهبردی و سرزمینی ایلام افزود: پیوند ناگسستنی دو ملت فرصتی ویژه برای جهش تبادلات اقتصادی و آسان‌سازی سفر زائران عتبات عالیات پدید آورده و ایلام آماده هم‌افزایی همه‌جانبه با استان‌های همسایه است.
بررسی دستاوردهای این نشست نشان می‌دهد که زیرساخت‌های گذرگاه مرزی چیلات در سمت ایران به پیشرفت بالای ۹۰ درصدی رسیده و مجوزهای رسمی بازارچه هلاله شمالی نیز صادر شده است، با این وجود شتاب در روند تکمیل زیرساخت‌های آن سوی مرز در عراق (گذرگاه‌های علی‌غربی و شهابی) به عنوان مطالبه اصلی هیات ایرانی مطرح شد تا در شرایط حساس کنونی مراوده‌های تجاری، گمرکی و تردد زائران از پیچ‌وخم کاغذبازی‌های اداری رها شود و بستر لازم برای جهش مبادلات اقتصادی دو کشور فراهم آید.
رئیس هیات گذرگاه‌های مرزی عراق نیز در ادامه این نشست از علاقه بغداد برای توسعه مناسبات بازرگانی و ساماندهی تردد زائران در گذرگاه‌های همسایه با استان ایلام خبر داد و بیان کرد: پایانه چیلات نیازمند توسعه بیشتر زیرساخت‌ها است و انتظار داریم طرف ایرانی به تکمیل این طرح شتاب دهد.
عمر الوائلی همچنین درباره مرز هلاله شمالی، یادآور شد: مسئولان عراقی درصدد اقناع نهایی ارکان تصمیم‌گیر در بغداد هستند تا مجوز رسمی بازگشایی بازارچه هلاله شمالی در مرز با ایلام در کوتاه‌ترین زمان ممکن صادر شود.
استاندار دیاله عراق هم در این نشست به تشریح تازه‌ترین وضعیت مبادلات بازرگانی پرداخت و گفت: اکنون دادوستد کالا در معبرهای مرزی منظریه و مندلی در جریان است و روزانه در مجموع ۵۷۵ دستگاه کامیون محموله‌های صادراتی و وارداتی میان دو کشور جابه‌جا می‌کنند.
عدنان محمد عباس الشمری یادآور شد: افزایش گذرگاه‌ها و فعال‌سازی معبرهای مکمل در نوار مرزی ایلام و دیاله می‌تواند حجم این مبادلات را به چند برابر وضع کنونی افزایش دهد.
در ادامه این دیدار، آغاز به کار معبر چیلات - علی‌غربی به عنوان یکی از اولویت‌های اساسی مطرح شد.
طرف عراقی نیز ضمن اشاره به تصویب مقررات و مجوزهای لازم برای راه‌اندازی گذرگاه مرزی، ابراز امیدواری کرد که با همکاری دستگاه‌های ایرانی، زیرساخت‌های بخش عراق با شتاب بیشتری تکمیل و ساماندهی شود.
نمایندگان مردم ایلام در مجلس شورای اسلامی نیز در ادامه این نشست، فعال‌سازی معبرهای مرزی را پیشران توسعه بومی و اقتصاد ملی خواندند.
سارا فلاحی عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس و اسدالله چراغی رئیس مجمع نمایندگان استان ایلام، بر این نکته تاکید کردند که تبدیل هلاله شمالی به گذرگاه رسمی، رونق بازارچه چنگوله، راه‌اندازی مناطق ویژه اقتصادی و اخذ دوباره پروانه‌های رسمی در خاک عراق زمینه‌ساز جهش صادرات غیرنفتی و رونق پایدار معیشت مرزنشینان خواهد شد.
استان ایلام با دارا بودن ۴۳۰ کیلومتر مرز مشترک با عراق و صادرات سالانه نزدیک به ۱.۵ میلیارد دلار کالای غیرنفتی، به عنوان یکی از کانون‌های اصلی بازرگانی و مهم‌ترین معبر تردد زائران عتبات عالیات شناخته می‌شود، جایگاهی که با گشایش پایانه‌های پشتیبان می‌تواند حجم مبادلات تجاری را به سه برابر افزایش دهد.
مرز بین‌المللی مهران اکنون بار اصلی این مراودات را بر دوش دارد و بازگشایی و رسمی‌شدن پایانه‌های پشتیبان مانند چیلات در دهلران، چنگوله در مهران و هلاله شمالی در چوار و ایوان، افزون بر توزیع بار ترافیکی مسافران و زائران در ایام اوج تردد بسترساز خروج مناطق مرزی ایلام از بن‌بست ارتباطی و تسهیل صادرات به مرکز و جنوب عراق خواهد شد.
گذرگاه مرزی چیلات در فاصله ۲۸ کیلومتری شهر دهلران و مرز مشترک ایران و عراق قرار دارد.
مرز مقابل چیلات ایران در عراق «علی‌غربی» نام دارد که در استان میسان این کشور واقع است.
راه‌اندازی مرز چیلات از سال‌ها پیش یکی از مطالبات مهم مردم دهلران برای رونق اقتصاد محلی، توسعه بازرگانی مرزی و آسان‌سازی سفر زائران عتبات عالیات بوده که سال گذشته با موافقت ایران و عراق به مرز رسمی تبدیل شد.
مرز هلاله شمالی نیز در شهرستان چوار و همسایگی استان دیاله عراق به منظور توسعه مبادلات مرزی، حمایت از اقتصاد مرزنشینان و تقویت صادرات کالاهای ایرانی قرار است با پیگیری استاندار و مقام‌های ایلام به بازارچه تبدیل شود.
فعال‌سازی این بازارچه، افزون بر کاهش هزینه‌های صادرات، زمینه‌ساز ایجاد فرصت‌های شغلی پایدار، افزایش درآمدهای ارزی کشور و بهبود سطح زندگانی ساکنان مناطق مرزی خواهد بود.
با آغاز به کار بازارچه‌های مرزی چیلات و هلاله شمالی در همسایگی دو استان میسان و دیاله، حجم صادرات ایران به عراق از ایلام می‌تواند به نزدیک ۴.۵ میلیارد دلار افزایش یابد.
دیدار راهبردی هیات ارشد استان ایلام با مقام‌های ارشد عراق در بغداد بار دیگر ثابت کرد که توسعه متوازن، رونق اقتصادی و خنثی‌سازی سیاست‌های انزواطلبانه و فشارهای پیدا و پنهان آمریکا نیازمند اراده‌ای جدی دو طرف از جمله مقام‌های محلی است.
امروز تهران و بغداد با درک منافع مشترک و در سایه همسایگی برادرانه، مصمم شده‌اند تا با افق‌گشایی و باز کردن دروازه‌های تازه، شریان‌های حیاتی تجارت و تردد را در طول مرزهای مشترک برقرار کنند.
پیشرفت فیزیکی مطلوب زیرساخت‌های پایانه مرزی چیلات در سمت ایران، پیگیری اخذ مجوزهای رسمی بازارچه هلاله شمالی و کوشش برای شتاب‌بخشی به بازگشایی چنگوله تجلی‌بخش رویکردی نوین در دیپلماسی منطقه‌ای است.
این اقدام‌های راهبردی در کنار پیگیری اجرای طرح‌های عمرانی مانند توسعه زیرساخت‌های شهرک‌ها و ناحیه‌های صنعتی ایلام حلقه‌های مفقوده رونق تولید، جذب سرمایه‌گذاران و اشتغال پایدار در استان را به یکدیگر پیوند می‌زند.
بی‌شک هم‌افزایی دولت، نمایندگان مجلس در کمیسیون‌های تخصصی و دیپلماسی فعال استانداری ایلام نویدبخش آینده‌ای روشن برای مرزنشینان این دیار خواهد بود.
هنگامی که در کنار کوشش برای توسعه زیرساخت‌های مرزی، گام‌های استواری برای احیای گذرگاه‌های مرزی علی‌غربی و شهابی در خاک عراق برداشته می‌شود، می‌توان انتظار داشت که استان ایلام به زودی از بن‌بست جغرافیایی خارج و به دروازه طلایی صادرات کالا در غرب کشور تبدیل شود.
یادداشت | فرشاد عالی
۵۲ مدال؛ وقتی سرمایه انسانی از سرمایه مالی جلو می‌زند
یادداشت / حسین زارع
شکست حصر آبادان؛ از حماسه مقاومت تا نصرت در برابر محاصره‌های نوین
یادداشت| روایتی از حماسه جهادی بسیجیان در جنگ‌های ۱۲ روزه و رمضان
