گاهی برای آغاز یک زندگی مشترک، نه سرمایهای بزرگ لازم است و نه امکاناتی گسترده؛ گاهی تنها حضور یک فرد دلسوز که بتواند میان دلها و خانوادهها پلی از اعتماد بسازد، کافی است. این همان مسیری است که خانم کاظمی، از فعالان اجتماعی و مسئولان یک پایگاه مردمی در کرمانشاه، از سال ۱۳۹۴ آغاز کرده و به گفته خودش، تاکنون توانسته زمینه شکلگیری ۴۳ ازدواج موفق را فراهم کند؛ ازدواجهایی که به روایت او، هیچکدام به طلاق منجر نشدهاند.
ماجرای این حرکت مردمی از دل دغدغههای خانوادهها آغاز شد؛ جایی که برخی دختران جوان به ازدواج علاقه داشتند، اما به دلیل مخالفت خانواده یا نگرانی والدین درباره ادامه تحصیل، نمیتوانستند خواسته خود را مطرح کنند. خانم کاظمی که از نزدیک با این مسائل روبهرو شده بود، تصمیم گرفت نقش یک واسطه خیر را بر عهده بگیرد؛ کسی که بدون دخالت مستقیم در تصمیم خانوادهها، با گفتوگو، صبوری و حفظ اسرار، مسیر تفاهم را هموار کند.
یکی از نخستین تجربههای او مربوط به دختری بود که به ازدواج علاقه داشت، اما خانوادهاش اصرار میکردند ابتدا تحصیلات خود را ادامه دهد. خانم کاظمی با جلب اعتماد دختر، مادر او را به گفتوگویی محرمانه دعوت کرد و از او خواست با آرامش و زبانی نرم، زمینه گفتوگو با پدر خانواده را فراهم کند. این میانجیگری سرانجام نتیجه داد و ازدواج انجام شد. امروز فرزند همان زوج در کلاس چهارم ابتدایی درس میخواند؛ اتفاقی که برای خانم کاظمی به نقطه آغاز یک مسیر گستردهتر تبدیل شد.
با موفقیت نخستین تجربه، آرامآرام نام او میان خانوادههای منطقه شناخته شد. مادرانی که برای ازدواج فرزندانشان به دنبال همسری مناسب بودند، به او مراجعه میکردند و مشخصات فرزند، شرایط شغلی و خانوادگی و انتظارات خود را در اختیارش قرار میدادند. او نیز تلاش میکرد با بررسی شرایط دو طرف و معرفی اولیه، زمینه آشنایی خانوادهها را فراهم کند.
اما آنچه فعالیت خانم کاظمی را متفاوت کرده، تنها تعداد ازدواجهای صورتگرفته نیست؛ بلکه شیوه ارتباط او با مردم و اعتمادی است که میان خانوادههایی با مذاهب و باورهای گوناگون ایجاد کرده است.
در منطقهای که پایگاه او فعالیت میکند، خانوادههایی از پیروان مذاهب شیعه، اهل سنت و اهل حق زندگی میکنند. خانم کاظمی میگوید هیچگاه تفاوت مذهبی را مانعی برای خدمترسانی ندانسته و تلاش کرده است درخواست خانوادهها را با احترام به اعتقادات و شرایط آنان پیگیری کند.
او معتقد است رمز موفقیت این فعالیت، مردمی بودن و پرهیز از نگاه تبعیضآمیز است. به همین دلیل، خانوادهها بدون نگرانی از قضاوت شدن، مشکلات و خواستههای خود را با او در میان میگذارند. به گفته وی، این اعتماد به اندازهای گسترش یافته که برخی مادران، او را برای معرفی همسر مناسب فرزندشان حتی از نزدیکان خود قابلاعتمادتر میدانند.
در نگاه این بانوی فعال اجتماعی، شرایط اقتصادی نیز نباید به مانعی غیرقابلعبور برای ازدواج تبدیل شود. او معتقد است داشتن شغلی ساده و درآمدی محدود، بهتنهایی نباید موجب نادیده گرفتن یک جوان برای تشکیل خانواده شود. به همین دلیل تلاش میکند خانوادهها را به واقعبینی در انتخاب همسر، پرهیز از توقعات سنگین و توجه بیشتر به ویژگیهای اخلاقی و مسئولیتپذیری تشویق کند.
خانم کاظمی همچنین بر اهمیت حفظ سنتهای خانوادگی و تسهیل ازدواج تأکید دارد. او بر این باور است که برخی انتظارات اجتماعی و اولویت دادن افراطی به موقعیت تحصیلی یا اقتصادی، ازدواج جوانان را با تأخیر مواجه کرده است. از نگاه او، ازدواج و ادامه تحصیل لزوماً در تقابل با یکدیگر نیستند و خانوادهها میتوانند با حمایت و همراهی، زمینه تحقق هر دو هدف را فراهم کنند.
حاصل نزدیک به یک دهه تلاش او، به گفته خودش، ثبت ۴۳ ازدواج است؛ پیوندهایی که اسناد و مدارک آنها را نگهداری کرده و میگوید تاکنون هیچ مورد طلاقی در میانشان گزارش نشده است.
با این حال، پشت این آمار، ساعتهای طولانی گفتوگو، پیگیری و شنیدن مشکلات خانوادهها قرار دارد. خانم کاظمی میگوید فعالیت در این عرصه محدود به ساعات مشخص اداری نیست. گاهی مادران و دختران جوان نیمهشب با او تماس میگیرند و از نگرانیها و مشکلات خود سخن میگویند؛ تماسهایی که ممکن است ساعتها ادامه پیدا کند.
او از مادری یاد میکند که ساعت ۱۲ شب تماس گرفته و با عذرخواهی گفته بود از پیدا کردن شماره تماسش آنقدر خوشحال شده که نتوانسته تا صبح صبر کند. پاسخ خانم کاظمی به این تماس، نه گلایه از وقت نامناسب، بلکه استقبال و آمادگی برای شنیدن حرفهای او بوده است.
همین برخوردها سبب شده اعتماد مردم به او بیشتر شود و هر خانواده، خانوادههای دیگری را برای دریافت مشاوره و معرفی همسر مناسب به این پایگاه معرفی کند.
البته فعالیت خانم کاظمی تنها به معرفی دختران و پسران جوان محدود نمانده است. او با زنان و مردانی نیز روبهرو شده که در سنین بالاتر همچنان مجرد ماندهاند و با مشکلات عاطفی، خانوادگی و اجتماعی دستوپنجه نرم میکنند. به گفته او، برخی از این افراد در دهه ششم زندگی خود قرار دارند و همچنان امیدوارند فرصتی برای تشکیل خانواده پیدا کنند.
روایت او از این افراد با نگرانی همراه است؛ بهویژه کسانی که پس از فوت والدین، حمایت عاطفی و خانوادگی کمتری دارند و با دشواریهای بیشتری در زندگی مواجه شدهاند. همین تجربهها باعث شده خانم کاظمی تلاش برای تسهیل ازدواج را صرفاً یک فعالیت اجتماعی نداند، بلکه آن را مسئولیتی انسانی در برابر آینده افراد و آرامش خانوادهها تلقی کند.
وقتی از او درباره توصیهاش به کسانی که میخواهند این مسیر را ادامه دهند سؤال میشود، بیش از هر چیز بر سه ویژگی تأکید میکند: صبر، مردمداری و خستگیناپذیری.
او معتقد است کسی که میخواهد واسطه خیر شود، باید شنونده خوبی باشد، برای مشکلات مردم وقت بگذارد و حتی در شرایط دشوار، برخوردی محترمانه و صمیمانه داشته باشد. به باور او، اعتماد مردم با تبلیغات و وعدهها به دست نمیآید، بلکه حاصل سالها رفتار صادقانه، رازداری و همراهی است.
امروز فعالیت خانم کاظمی در کرمانشاه نمونهای از ظرفیت اقدامات مردمی برای حل مسائل اجتماعی است؛ حرکتی که از یک پایگاه محلی و با گفتوگوهای ساده خانوادگی آغاز شد و به شبکهای از اعتماد و ارتباط میان خانوادهها تبدیل شده است.