اگر منبر و مداحی با اولویت‌های رهبری همراه نشود، ماندگار نیست

به گزارش خبرنگار خبرگزاری بسیج از قم، حجت‌الاسلام والمسلمین علیرضا پناهیان در اختتامیه دوره توانمندسازی ویژه مسئولان استانی سازمان بسیج مداحان و هیئات مذهبی کشور در سالن شهید سلیمانی مسجد مقدس جمکران، با تبیین جایگاه و مأموریت امام جامعه اظهار کرد: تفاوت امام جامعه با سایر عالمان دینی در میزان آگاهی و دانش نیست؛ بلکه در این است که امام تعیین می‌کند در هر مقطع زمانی کدام موضوع باید در اولویت قرار گیرد و جامعه در آن شرایط به چه مسئله‌ای توجه بیشتری داشته باشد.

وی با بیان اینکه افراد مختلف در جامعه، متناسب با جایگاه خود مسئولیت هدایتگری و تأثیرگذاری دارند، افزود: همه مؤمنان به نوعی در قبال جامعه مسئول هستند و این مسئولیت برای خطبا، مداحان، ذاکران اهل‌بیت(ع) و فعالان عرصه تبلیغ و هدایت اجتماعی اهمیت بیشتری دارد.

پناهیان تصریح کرد: ممکن است افراد مختلف مسائل و مشکلات متعددی را در جامعه تشخیص دهند و سخنان ارزشمند فراوانی نیز برای بیان داشته باشند، اما نقش امام جامعه این است که مشخص کند در شرایط فعلی کدام موضوع اولویت دارد و همه ظرفیت‌های فکری، تبلیغی و اجتماعی باید حول آن سامان پیدا کند.

وی با تأکید بر اینکه اولویت‌های جامعه متناسب با تحولات و شرایط زمانی تغییر می‌کنند، گفت: ممکن است موضوعی در یک مقطع زمانی اولویت اصلی باشد، اما با تغییر شرایط و سرعت تحولات، موضوع دیگری در صدر اولویت‌ها قرار گیرد. ازاین‌رو، پذیرش ولایت به این معناست که افراد، اولویت‌های مورد تأکید امام جامعه را بشناسند و مسائل دیگر را جایگزین آن نکنند.

ضرورت هماهنگی با اولویت‌های امام جامعه

این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به برخی برداشت‌های نادرست از بیانات رهبران دینی اظهار کرد: یکی از شیوه‌های انحراف از مسیر ولایت، جدا کردن سخنان یک رهبر از شرایط زمانی صدور آن و استفاده از یک موضع مربوط به گذشته برای تقابل با موضع امروز امام جامعه است.

وی افزود: ممکن است در مقاطع مختلف، رهبر جامعه درباره یک موضوع مواضع متفاوتی اتخاذ کند؛ اما این تفاوت لزوماً به معنای تناقض نیست، بلکه باید شرایط و اقتضائات هر مقطع را در نظر گرفت. همان‌گونه که امام خمینی(ره) در دوران دفاع مقدس بر ادامه مبارزه تأکید داشتند و در مقطعی دیگر پذیرش قطعنامه را اعلام کردند، نمی‌توان این دو موضع را بدون توجه به شرایط زمانی و ملاحظات آن دوره در برابر یکدیگر قرار داد.

پناهیان با بیان اینکه امام جامعه صرفاً نقش معلم و بیان‌کننده مجموعه‌ای از معارف را ندارد، خاطرنشان کرد: بسیاری از معارف دینی در کتاب‌ها و منابع علمی قابل دسترسی است، اما مأموریت امام این است که مشخص کند در شرایط فعلی کدام آموزه و کدام مسئله باید در کانون توجه جامعه قرار گیرد.

بی‌توجهی به بیانات روز رهبری، آفت فعالیت‌های تبلیغی است

وی در بخش دیگری از سخنان خود، با انتقاد از کم‌توجهی برخی فعالان فرهنگی و مذهبی به بیانات رهبری گفت: یکی از ضعف‌های موجود این است که گاهی افراد به سخنان رهبری توجه کافی ندارند و پس از انتشار یک سخنرانی یا بیانیه، به‌سرعت از کنار آن عبور می‌کنند؛ درحالی‌که این بیانات برای شرایط همان مقطع و تعیین اولویت‌های روز جامعه صادر شده است.

پناهیان با تأکید بر نقش منبرها، مجالس مذهبی و اجتماعات در انتقال و تثبیت پیام‌های رهبری اظهار کرد: بسیاری از مطالبی که در منبرها و سخنرانی‌ها بیان می‌شود، پس از پایان جلسه به فراموشی سپرده می‌شود؛ اما اگر یک مفهوم به زبان قابل تکرار، نوحه و ادبیات رایج مجالس مذهبی تبدیل شود، امکان ماندگاری و انتقال آن در جامعه افزایش پیدا می‌کند.

وی ادامه داد: باید از زمان انتشار یک بیانیه یا سخنرانی تا زمان صدور بیانات بعدی، محتوای آن را به‌صورت مستمر بازخوانی و تکرار کنیم تا پیام اصلی آن در ذهن و زبان مردم تثبیت شود.

این سخنران مذهبی با اشاره به اینکه بخشی از بیانات رهبری ناظر به مسائل ماندگار و بخشی دیگر متناسب با شرایط روز است، تأکید کرد: نباید تصور کنیم همه سخنان رهبری صرفاً جنبه تاریخی و کلی دارند؛ برخی از این بیانات ناظر به یک موقعیت مشخص هستند و با گذشت زمان و تغییر شرایط، ممکن است اولویت‌های دیگری مطرح شود.

امام جامعه در بیان برخی مسائل با محدودیت‌هایی مواجه است

پناهیان در ادامه، با اشاره به محدودیت‌های امام جامعه در بیان صریح برخی مسائل اظهار کرد: امام جامعه، چه پیامبر اکرم(ص)، چه امیرالمؤمنین(ع)، چه امامان معصوم(ع) و چه ولی‌فقیه، در بیان همه مسائل با محدودیت‌هایی مواجه است و نمی‌تواند تمام ملاحظات و جزئیات را به‌صورت مستقیم و آشکار بیان کند.

وی افزود: گاهی رهبر جامعه نمی‌تواند اهمیت یک موضوع را با تمام جزئیات و صراحت توضیح دهد؛ زیرا ممکن است بیان برخی مسائل موجب برهم خوردن آرامش جامعه یا سوءاستفاده دشمن شود. بنابراین، فعالان فرهنگی و تبلیغی باید بتوانند با دقت در ادبیات، تأکیدها، اشاره‌ها و حتی کنایه‌های رهبری، اهمیت واقعی موضوعات را تشخیص دهند.

پناهیان با تأکید بر ضرورت کمک به رهبری در عرصه تبلیغ و تبیین گفت: وظیفه ما این است که پیام‌ها و اشاره‌های رهبری را به‌درستی دریافت و به جامعه منتقل کنیم. گاهی یک تأکید کوتاه می‌تواند نشان‌دهنده اهمیت بسیار بالای یک موضوع باشد و فعالان فرهنگی باید متناسب با این اهمیت، برای تبیین آن تلاش کنند.

وی همچنین با اشاره به تأکید رهبری بر جلوگیری از تفرقه و دوقطبی‌سازی تصریح کرد: وقتی رهبر جامعه بر ممنوعیت تفرقه و دوقطبی‌سازی تأکید می‌کند، باید اهمیت این موضوع را به‌درستی درک کرد و در عرصه تبلیغ و فعالیت اجتماعی، برای جلوگیری از اختلاف‌افکنی و شکاف در جامعه تلاش کرد.

مطالبه‌گری باید بر اساس مطالبات رهبری سامان پیدا کند

این استاد حوزه و دانشگاه در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به ضرورت جهت‌دهی صحیح به جریان مطالبه‌گری اظهار کرد: مطالبه‌گران باید به‌جای آنکه صرفاً بر موضوعات کلی مانند مبارزه با فساد یا اجرای قانون تمرکز کنند، مطالبات خود را بر اساس دستورات و اولویت‌های مورد تأکید رهبری سامان دهند.

وی افزود: قانون و عدالت موضوعات مهمی هستند، اما در هر مقطع باید مشخص شود کدام مسئله در اولویت قرار دارد. این امام جامعه است که اولویت‌ها را تعیین می‌کند و فعالان اجتماعی باید مطالبات خود را با این اولویت‌ها هماهنگ کنند.

پناهیان با اشاره به اینکه گاهی رهبری از طریق طرح پیشنهادهایی، نسبت به برخی مسائل و عملکردها تذکر می‌دهند، گفت: فعالان مطالبه‌گر باید این پیام‌ها را به‌درستی دریافت کنند و به‌جای طرح صرف موضوعات عمومی، نسبت به اجرا نشدن رهنمودها و مطالبات رهبری مطالبه‌گری کنند.

وی تأکید کرد: تفاوت مهمی وجود دارد میان اینکه فردی صرفاً بگوید با فساد مخالف است یا اینکه مطالبه کند چرا دستورات و رهنمودهای رهبری در این زمینه اجرا نشده است. در واقع، مطالبه‌گری باید در مسیر تحقق مطالبات و اولویت‌های اعلام‌شده از سوی امام جامعه قرار گیرد.

پناهیان در پایان، با تأکید بر ضرورت تقویت فرهنگ توجه به بیانات رهبری در میان فعالان فرهنگی، مذهبی و اجتماعی خاطرنشان کرد: باید این فرهنگ در جامعه نهادینه شود که سخنان امام جامعه به‌موقع شنیده، خوانده، فهمیده و تکرار شود؛ زیرا یکی از مهم‌ترین وظایف امام، تعیین اولویت‌های زمان است و یکی از مهم‌ترین وظایف جامعه نیز شناخت و پیروی از این اولویت‌هاست.

انتهای پیام/سمیرا غفوری منش