بلاتکلیفی کتابخانه مرکزی کاشمر نیازمند تصمیم فوری مسئولان است

اکرم رمضانی رئیس اداره کتابخانه‌های عمومی کاشمر در نشست انجمن کتابخانه‌های عمومی شهرستان کاشمر که در کتابخانه ۱۴ معصوم این شهر برگزار شد، با اشاره به مشکلات زیرساختی، حقوقی و تجهیزاتی کتابخانه مرکزی کاشمر اظهار داشت: تعیین تکلیف وضعیت مالکیت این مجموعه و تصمیم‌گیری درباره تخریب و احداث ساختمان جدید یا بهسازی اساسی بنای موجود، از مهم‌ترین موضوعاتی است که باید با همکاری فرمانداری، شهرداری و شورای اسلامی شهر پیگیری شود.

وی با تأکید بر ضرورت تعیین تکلیف آینده کتابخانه مرکزی خاطرنشان کرد: این کتابخانه به دلیل موقعیت مکانی مناسب و جایگاه فرهنگی خود، یکی از ظرفیت‌های ارزشمند شهرستان محسوب می‌شود، اما در حال حاضر با مشکلات جدی ساختمانی و حقوقی مواجه است که ادامه این شرایط، برنامه‌ریزی بلندمدت برای توسعه خدمات و سرمایه‌گذاری در این مجموعه را دشوار کرده است.

رئیس اداره کتابخانه‌های عمومی کاشمر با اشاره به مطرح بودن ادعای مالکیت و موقوفه بودن ملک تصریح کرد: در مقاطع مختلف، مراجعاتی برای تخلیه مخزن و تعیین تکلیف وضعیت ملک انجام شده و همین مسئله موجب بلاتکلیفی در مدیریت کتابخانه شده است. از سوی دیگر، سیستم برق ساختمان فرسوده شده و به تعویض و ایمن‌سازی کامل نیاز دارد. کف مخزن نیز نیازمند تعمیرات اساسی است و نمای بیرونی ساختمان با توجه به قدمت و فرسودگی، تناسب لازم را با جایگاه این مجموعه ندارد.

رمضانی با بیان اینکه احداث ساختمان جدید، اولویت نخست اداره کتابخانه‌های عمومی است، گفت: پیشنهاد می‌شود پس از بررسی کارشناسی و تعیین تکلیف مسائل حقوقی و مالکیتی، امکان تخریب ساختمان فعلی و احداث یک مجموعه چندطبقه بررسی شود. در طراحی ساختمان جدید می‌توان علاوه بر فضاهای استاندارد کتابخانه‌ای، ظرفیت‌هایی برای ایجاد واحدهای تجاری و خدماتی درآمدزا نیز پیش‌بینی کرد تا ضمن ارائه خدمات فرهنگی، زمینه تأمین درآمد پایدار برای مجموعه فراهم شود.

وی با تأکید بر ضرورت مشارکت مدیریت شهری در اجرای این طرح عنوان کرد: تحقق این پیشنهاد مستلزم همراهی فرمانداری، شهرداری، شورای اسلامی شهر و سایر دستگاه‌های مرتبط است و می‌تواند ضمن برطرف کردن مشکلات فعلی، زمینه ایجاد یک مجموعه فرهنگی و خدماتی ارزشمند را برای سال‌های آینده شهرستان فراهم کند.

رئیس اداره کتابخانه‌های عمومی کاشمر با اشاره به راهکار جایگزین در صورت فراهم نبودن شرایط احداث ساختمان جدید تشریح کرد: در این صورت، بهسازی اساسی ساختمان موجود باید در دستور کار قرار گیرد که تعویض کامل و ایمن‌سازی سیستم برق، تعمیر و بهسازی کف مخزن کتابخانه و نوسازی نمای بیرونی ساختمان، سه اولویت فوری این مجموعه هستند.

رمضانی با بیان اینکه تعیین تکلیف این موضوع نیازمند تصمیم‌گیری مشترک دستگاه‌های مسئول است، تأکید کرد: درخواست ما از فرماندار شهرستان این است که کتابخانه مرکزی به‌عنوان یک مسئله اولویت‌دار فرهنگی مورد توجه قرار گیرد و با دستور وی، کارگروهی متشکل از فرمانداری، شهرداری، شورای اسلامی شهر، اداره کتابخانه‌های عمومی و نمایندگان مرتبط با موضوع موقوفه تشکیل شود تا وضعیت این مجموعه از بلاتکلیفی خارج شود.

وی با اشاره به موضوع راه‌اندازی نخستین کتابخانه سیار اتوبوسی استان در کاشمر بیان کرد: توسعه خدمات کتابخانه سیار با هدف افزایش دسترسی شهروندان، به‌ویژه ساکنان مناطق کم‌برخوردار و محلات فاقد کتابخانه ثابت، از برنامه‌های مهم اداره کتابخانه‌های عمومی شهرستان است و در همین راستا، تفاهم‌نامه‌ای میان شهرداری و اداره کتابخانه‌های عمومی برای فراهم کردن مقدمات راه‌اندازی این مجموعه به امضا رسیده است.

رمضانی با اشاره به اختلاف موجود درباره نحوه تأمین اعتبار اتوبوس سیار اظهار کرد: شهرداری پیشنهاد داده است ارزش اتوبوس در محاسبه سهم نیم‌درصدی خود لحاظ شود و این موضوع در قالب تهاتر با تعهد مالی شهرداری قرار گیرد، اما نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور با پذیرش اتوبوس به‌عنوان جایگزین پرداخت نقدی سهم نیم‌درصدی موافقت نکرده است.

وی خاطرنشان کرد: انتظار می‌رود با تدبیر و هماهنگی میان مدیریت شهری و نهاد کتابخانه‌های عمومی، اختلاف موجود درباره شیوه تأمین اعتبار برطرف شود و این ظرفیت فرهنگی به دلیل اختلاف در روش پرداخت معطل نماند، چراکه هدف مشترک مجموعه مدیریت شهرستان باید افزایش دسترسی مردم به خدمات کتابخانه‌ای و تقویت عدالت فرهنگی باشد.

سرپرست اداره کتابخانه‌های عمومی کاشمر با ارائه گزارشی از وضعیت موجود این مجموعه اظهار داشت: در حال حاضر شهرستان دارای ۱۳ کتابخانه عمومی شامل هشت کتابخانه نهادی و پنج کتابخانه مشارکتی است که از این تعداد، تنها کتابخانه امام محمدباقر (ع) غیرفعال است.

وی افزود: مجموعه کتابخانه‌های عمومی شهرستان در حال حاضر یک‌هزار و ۶۵ عضو دارد و ۱۳۲ هزار نسخه کتاب در مخازن این کتابخانه‌ها نگهداری می‌شود. همچنین ۱۹ نفر از کارکنان این مجموعه مسئولیت ارائه خدمات کتابخانه‌ای و اجرای برنامه‌های فرهنگی را بر عهده دارند.

رمضانی با بیان اینکه کارکرد کتابخانه‌ها نباید صرفاً به عضویت و امانت کتاب محدود شود، تصریح کرد: کتابخانه باید به پایگاهی برای یادگیری، نشاط اجتماعی، رشد فکری و تعامل فرهنگی شهروندان تبدیل شود و متناسب با نیازهای گروه‌های مختلف جامعه، خدمات متنوعی ارائه دهد.

وی با اشاره به اقدامات انجام‌شده در یک سال گذشته در حوزه ترویج فرهنگ کتاب‌خوانی عنوان کرد: برگزاری نشست‌های کتاب‌خوان، اجرای برنامه‌های قصه‌گویی، بلندخوانی و جمع‌خوانی ویژه کودکان و نوجوانان، برگزاری مسابقات فرهنگی در مناسبت‌های ملی و مذهبی، جلسات نقد و بررسی کتاب و تشکیل محافل ادبی در کتابخانه‌های شهرستان، بخشی از فعالیت‌های این مجموعه بوده است.

رئیس اداره کتابخانه‌های عمومی کاشمر ادامه داد: ارتباط با مدارس و مراکز آموزشی، تلاش برای افزایش اعضای فعال، معرفی ظرفیت‌های کتابخانه‌های عمومی به شهروندان، توسعه برنامه‌های ویژه کودکان، نوجوانان و خانواده‌ها و تأمین و به‌روزرسانی منابع مورد نیاز مخاطبان نیز در دستور کار قرار داشته است.

وی با اشاره به اقدامات عمرانی و تجهیزاتی کتابخانه‌ها بیان کرد: پیگیری تعمیرات، بهسازی و زیباسازی بخش‌های مختلف کتابخانه‌ها، شناسایی نیازهای زیرساختی و تلاش برای تأمین تجهیزات و امکانات مورد نیاز، از دیگر برنامه‌های اجراشده در این مدت بوده است.

رمضانی همچنین از افتتاح نخستین کتابخانه تخصصی مادر و کودک در شهرستان خبر داد و گفت: این مجموعه با هدف ترویج فرهنگ کتاب‌خوانی از سنین پایین و فراهم کردن فضایی مناسب و امن برای مادران و کودکان راه‌اندازی شده است.

وی افزود: ساخت نخستین مهمان‌سرای کتابخانه‌ای در کتابخانه امام علی (ع) با هدف اسکان کتابداران سراسر کشور و ارتقای رفاه شغلی آنان نیز از دیگر اقدامات انجام‌شده در این حوزه است.

سرپرست اداره کتابخانه‌های عمومی کاشمر با اشاره به ضرورت افزایش بهره‌وری و استفاده از ظرفیت‌های قانونی برای تأمین بخشی از هزینه‌های مجموعه خاطرنشان کرد: در همین راستا، یک واحد تجاری در مجاورت کتابخانه امام علی (ع) به بهره‌برداری رسیده است که درآمد حاصل از آن برای خرید منابع و تأمین کتاب مورد نیاز کتابخانه‌ها هزینه خواهد شد.

وی تصریح کرد: همچنین ایجاد فضای ویژه برای راه‌اندازی سالن مطالعه VIP در کتابخانه ۱۴ معصوم، با هدف استفاده از ظرفیت‌های درآمدزایی و کمک به تأمین نیازهای مجموعه دنبال شده است.

رمضانی با اشاره به اهمیت هفته کتاب و کتاب‌خوانی اظهار کرد: این مناسبت نباید صرفاً به برگزاری چند مراسم محدود شود، بلکه فرصتی برای بازخوانی اهمیت مطالعه، معرفی ظرفیت‌های کتابخانه‌های عمومی و ایجاد انگیزه در جامعه برای ارتباط بیشتر با کتاب است.

وی برگزاری مراسم گرامیداشت هفته کتاب، اجرای زنگ کتاب‌خوانی در مدارس، نشست‌های کتاب‌خوان، برنامه‌های قصه‌گویی و بلندخوانی برای کودکان و نوجوانان، نمایشگاه تازه‌های نشر، تجلیل از کتابداران، اعضای فعال و خیرین کتابخانه‌ها و نشست‌های فرهنگی و ادبی را از برنامه‌های پیشنهادی این اداره برشمرد.

رئیس اداره کتابخانه‌های عمومی کاشمر همچنین از اجرای طرح کتاب نذری با هدف جمع‌آوری کتاب‌های بلااستفاده و هدایت آن‌ها به مدارس و مناطق محروم خبر داد و افزود: فضاسازی فرهنگی و تبلیغات محیطی با همکاری شهرداری و سایر دستگاه‌های اجرایی و معرفی دانش‌آموزان برتر حوزه کتاب‌خوانی از طریق ظرفیت‌های تبلیغاتی شهری نیز در برنامه‌های پیشنهادی قرار دارد.

وی در بخش دیگری از سخنان خود با قدردانی از شهرداری کاشمر به دلیل پرداخت بخشی از سهم نیم‌درصدی کتابخانه‌های عمومی، خواستار استمرار همکاری مدیریت شهری در تأمین منابع مالی این مجموعه شد.

رمضانی با بیان اینکه مجموع واریزی‌های مربوط به تعهد سال گذشته با احتساب ۵۰۰ میلیون تومان پرداختی پنجم فروردین امسال به یک میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان رسیده است، تشریح کرد: همچنین شهرداری در ۱۴ مرداد امسال ۵۰۰ میلیون تومان دیگر پرداخت کرده و چک دوم به مبلغ ۵۰۰ یا ۶۰۰ میلیون تومان نیز صادر شده، اما هنوز به حساب کتابخانه‌های عمومی واریز نشده است.

وی با تأکید بر ضرورت همراهی دستگاه‌های اجرایی در توسعه فعالیت‌های کتابخانه‌ای اظهار داشت: از فرمانداری انتظار می‌رود با تأکید بر مسئولیت فرهنگی دستگاه‌ها، زمینه مشارکت مؤثر اعضای انجمن را فراهم کند.

وی افزود: شهرداری می‌تواند از طریق تبلیغات محیطی، فضاسازی شهری، حمایت از برنامه‌های فرهنگی و پرداخت سهم نیم‌درصدی، نقش مؤثرتری در تقویت کتابخانه‌های عمومی داشته باشد. همچنین آموزش و پرورش با فراهم کردن زمینه بازدید دانش‌آموزان از کتابخانه‌ها، اجرای زنگ کتاب‌خوانی و برنامه‌های مشترک می‌تواند در ترویج فرهنگ مطالعه مشارکت کند.

رئیس اداره کتابخانه‌های عمومی کاشمر با دعوت از سایر دستگاه‌ها و نهادها برای اجرای برنامه‌های مشترک فرهنگی تصریح کرد: معرفی کتاب و استفاده از ظرفیت سازمان‌ها برای گسترش فرهنگ مطالعه باید به فعالیتی مستمر و مشترک در سطح شهرستان تبدیل شود.

رمضانی در پایان با بیان اینکه سرمایه‌گذاری در حوزه کتاب و کتاب‌خوانی، سرمایه‌گذاری برای آینده شهرستان است، خاطرنشان کرد: اداره کتابخانه‌های عمومی خود را صرفاً متولی یک مجموعه اداری نمی‌داند، بلکه خدمتگزار فرهنگ، اندیشه و آگاهی جامعه است و امیدواریم با حمایت فرمانداری، همراهی اعضای انجمن، همکاری دستگاه‌های اجرایی و مشارکت مردم و خیرین، زمینه افزایش سرانه مطالعه، ارتقای شاخص‌های کتابخانه‌ای و تقویت جایگاه کتابخانه‌های عمومی در کاشمر فراهم شود.