جانفدا یکی از جلوه‌های مبدع و سازنده تاریخ است/ملت ایران در مقاطع حساس تاریخی، ظرفیت خلق الگوهای تازه‌ای از حضور و مشارکت را دارد
قزوین_ به گزارش بسیج، پویش جانفدا را می‌توان از منظر تحولات اجتماعی، نشانه‌ای از ظهور شکل متفاوتی از مشارکت سیاسی و اجتماعی در کشور دانست. الگویی که در آن مشارکت مردم صرفاً به حضور در عرصه‌های رسمی یا اعلام موضع محدود نمی‌شود، بلکه بر احساس مسئولیت فردی و جمعی در قبال سرنوشت کشور استوار است. در واقع، چنین پویش‌هایی تلاش می‌کنند میان هویت ملی، تعلق اجتماعی و آمادگی برای نقش‌آفرینی در شرایط حساس پیوند برقرار کنند.
اهمیت این موضوع در آن است که سرمایه اجتماعی یک جامعه زمانی به ظرفیت اثرگذار تبدیل می‌شود که از سطح همدلی و احساس تعلق فراتر برود و در قالب کنش داوطلبانه و مسئولیت‌پذیری عمومی بروز پیدا کند.
از سوی دیگر، در شرایطی که کشور با فشارهای سیاسی، اقتصادی و تهدیدهای خارجی مواجه است، مشارکت داوطلبانه مردم می‌تواند یکی از مؤلفه‌های تقویت تاب‌آوری ملی و پشتیبانی اجتماعی از ساختارهای کشور باشد. قدرت بازدارندگی نیز صرفاً در توان نظامی و تجهیزات دفاعی خلاصه نمی‌شود. انسجام اجتماعی، اعتماد عمومی و آمادگی جامعه برای عبور از بحران‌ها نیز در آن نقش دارند. با این حال، تحقق چنین ظرفیتی مستلزم آن است که مشارکت مردمی در چارچوبی شفاف، آگاهانه و سازمان‌یافته شکل بگیرد و ضمن بهره‌گیری از توان داوطلبان، مسئولیت‌های تخصصی و قانونی نهادهای رسمی در حوزه دفاع و امنیت محفوظ بماند.
در همین راستا، سردار رستمعلی رفیعی آتانی، فرمانده سپاه صاحب‌الامر(عج) استان قزوین، در گفتگو با بسیج، در تبیین ماهیت پویش جانفدا، ضمن تاکید بر متفاوت بودن این حرکت از تجربه‌های پیشین مشارکت مردمی، با اشاره به تجربه تاریخی بسیج و حضور مردم در مقاطع حساس انقلاب اسلامی، جانفدا را جلوه‌ای از برانگیختگی و ظهور ظرفیت‌های جدید ملت ایران عنوان می‌کند.
وی با تاکید بر اینکه ملت ایران تکرارکننده تاریخ نیست، بلکه سازنده و مبدع تاریخ است، عنوان می‌دارد: جامعه ایرانی در مواجهه با شرایط و تهدیدهای جدید، می‌تواند فراتر از الگوهای تجربه‌شده گذشته، شکل‌های تازه‌ای از کنش جمعی را به نمایش بگذارد. معنای بعث و ملت مبعوث همین است، «بعثت»، به معنای نوعی تحول در اراده و آگاهی عمومی است که در شرایط خاص تاریخی زمینه بروز پیدا می‌کند.
جانفدا صرفاً تکرار تجربه‌های گذشته نیست، بلکه مرحله‌ای متفاوت در ظهور قدرت و اراده جمعی مردم به شمار می‌رود. ظرفیتی که می‌تواند در مراحل بعدی نیز در سطوح بالاتری بروز پیدا کند. این نگاه، در واقع بر پویایی سرمایه اجتماعی و امکان ظهور شکل‌های جدیدی از مشارکت مردمی تأکید دارد و جانفدا را در امتداد تجربه تاریخی حضور مردم در بزنگاه‌های کشور قرار می‌دهد، با این تفاوت که برای آن ماهیتی متمایز و متناسب با شرایط زمانه قائل است.
پویش جانفدا را می‌توان بستری برای بررسی رابطه میان هویت ملی، مشارکت اجتماعی و قدرت جمعی دانست. اهمیت چنین حرکتی در ظرفیت آن برای تبدیل انگیزه‌های اجتماعی به مشارکت واقعی و مستمر قابل ارزیابی است. اگر این ظرفیت بتواند در عرصه‌هایی مانند امداد و نجات، خدمات اجتماعی، مدیریت بحران و پشتیبانی عمومی سازماندهی شود، می‌تواند به تقویت تاب‌آوری جامعه کمک کند.
به گزارش بسیج، آنچه به یک پویش اجتماعی هویت پایدار می‌بخشد، توانایی آن در ایجاد اعتماد، حفظ مشارکت داوطلبانه و تبدیل احساس مسئولیت جمعی به عملکرد مؤثر است. جانفدا از این منظر، به‌عنوان تلاشی برای بازتعریف نقش مردم در معادلات اجتماعی و امنیت ملی قابل بررسی است. سخنان سردار رفیعی آتانی نیز بر همین وجه از موضوع تأکید دارد. اینکه ملت ایران در مقاطع حساس تاریخی، صرفاً به تجربه‌های گذشته تکیه نمی‌کند، بلکه ظرفیت خلق الگوهای تازه‌ای از حضور و مشارکت را رقم می زند.
انتهای پیام/۱۰۱۰
یادداشت امیرمحمد نیک‌آمال | نگاهی تحلیلی به ابعاد اقتصادی و اجتماعی طرح ملی صرفه‌جویی انرژی با مشارکت ۱۵۰ هزار بسیجی
از خانه تا کارخانه؛ وقتی صرفه‌جویی در انرژی به یک مأموریت ملی تبدیل می‌شود
یادداشت | فرشاد عالی
۵۲ مدال؛ وقتی سرمایه انسانی از سرمایه مالی جلو می‌زند
یادداشت / حسین زارع