۱۶ / شهريور / ۱۴۰۵ - 07 September 2026
11:28
کد خبر : 8577226
۱۰:۴۶

۱۳۹۴/۰۷/۱۳
دبیرکل انجمن روزنامه نگاران دفاع مقدس؛

جای خالی «نشان ایثار» در برنامه‌های فرهنگی

رسانه در جامعه نقش یک میانجی و واسط را بازی می‌کند که باید اطلاعات، اخبار و معانی را به طریقی درست و مناسب منتقل کند، هر اندازه نقش این میانجی پررنگ‌تر باشد اثرگذاری بیشتری خواهد داشت...
به گزارش خبرگزاری بسیج به نقل از پایگاه اطلاع رسانی خانه فرهنگ ایثار و مقاومت، سعید علامیان دبیرکل انجمن روزنامه نگاران دفاع مقدس که در سال 1360 وارد عرصه خبرنگاری شد و با روزنامه جمهوری اسلامی کارش را آغاز کرد، در دوران غرور آفرین دفاع مقدس خبرنگار و گزارش‌گر جنگ بود و توانست با قلم تحلیل‌گرش وقایع بسیاری را به نگارش درآورد. با این نویسنده و خبرنگار حوزه دفاع مقدس، با موضوع «جایزه و نشان ایثار» در رسانه گفتگویی داشتیم که در ادامه آمده است:

با توجه به اینکه اساسنامه نشان و جایزه ایثار را مطالعه کرده‌اید، نظرتان در باره اساسنامه چیست؟

اساسنامه، اساسنامه خوبی است و من به شخصه با تأسیس چنین جایزه‌ای در حوزه رسانه موافقم و فکر نمی‌کنم کسی باشد که با چنین طرحی مخالفت داشته باشد. این جایزه می‌تواند به اهدافی که در اساسنامه آمده و آن ترویج فرهنگ ایثار و فداکاری و توجه دادن به مقوله ایثار است، کمک کند و بسیار ملزوم ماست و جامعه امروز ما به آن نیاز دارد اما همانطور که هدف و ساختار اساسنامه و ایجاد چنین جایزه و نشانی حائز اهمیت است، نحوه اجرای اساسنامه نیز بسیار مهم می باشد، من در اینجا به برخی از نکات ضعف و قوت اساسنامه اشاره می کنم.

به دلایلی معمولاً اساسنامه‌ها را در کلیات می‌بندند و همه را به آیین‌نامه‌نویسی‌ها و کمیته‌های ارجاع می‌دهند که به نظر من اساسنامه است که باید این وظیفه را  به عهده بگیرد و به صورت کامل به موارد بپردازد، با این تعریف اساسنامه باید با جزئیات بیشتری نوشته و پرداخته می‌شد.

ما تجربه‌ای ناموفق در یکی از برنامه های فرهنگی که مربوط به سالهای 1381، 1382 می‌شود داریم در آن برنامه هم بنا بر این بود که یک «نشان» فرهنگی را به رسانه‌ها اهدا ‌کنند، که به دلایلی توفیق اجرایی شدن پیدا نکرد و کار نیمه تمام باقی ماند. یکی از دلایل شکست آن برنامه این بود که کار در آن مقطع صرفاً دولتی و صاحبان و خبرگان رسانه پای کار نبودند.


بنابراین معتقدم در این برنامه ارزشمند فرهنگی که با عنوان «نشان ایثار» در رسانه قصد شکل گرفتن دارد، باید از همه اهالی رسانه استفاده شود و اصحاب رسانه صاحب‌نظر باشند. خوشبختانه در اساسنامه به این موضوع اشاره شده که: باید از دولتی سازی پرهیز کرد!

این نکته مثبت اساسنامه است اما باید مشخص شود برای اجرای برنامه از چه مسیری باید رفت که از دولتی سازی پرهیز شود؟!

یکی از آن مسیرها می تواند این باشد که از تشکل‌های مردم نهاد وغیر دولتی استفاده شود. انجمن روزنامه‌نگاران دفاع مقدس که دوازده دوره تجربه اجرا داشته‌ است. می تواند در این راستا با خانه فرهنگ ایثار ومقاومت همکاری لازم را داشته باشد.

اگر بخواهیم به نقاط ضعف اساسنامه اشاره کنیم باید بگویم؛ یکی از ایراداتی که به اساسنامه وارد است این است که ما در اساسنامه هیچ بندی را نداریم که دال بر استفاده از تشکل‌های غیردولتی باشد و این ضعف اساسنامه «نشان و جایزه» ایثار است.

در برنامه های خانه فرهنگ ایثار و مقاومت در بحث ایثار به معنای عام کارهای خوبی انجام داده مانند نکوداشت آتش نشان فداکار امیدعباسی، توجه به کارگر ایثارگر شهرام محمدی و... اما در بحث و موضوع ایثار به معنای خاص یعنی «دفاع مقدس» جای کار بسیاری باقی مانده است.

در مورد داوری و نحوه انتخاب داوران نیز باید عرض کنم؛ برای داوری آثار باید از خبره‌ها استفاده شود، مثلاً سی نفر خبره در رسانه جمع شوند و کمیته‌های اولیه تعیین کنند و به جمع آوری،بررسی و داوری آثار بپردازند.

نکته دوم اینکه در اساسنامه در مورد ارزش مالی و مادی «نشان ایثار» صحبت شده اما در مورد ارزش معنوی جایزه اشاره ای نشده در حالی که ارزش معنوی این نشان برابر با ارزش مادی آن است و شاید بالاتر از آن. چرا که اعتبار این نشان به ارزش و اهمیت معنوی آن است و این مهم باید مورد توجه قرار گیرد.

به عنوان مثال: صاحب این نشان چه امتیازی را از طریق این نشان دریافت می‌کند؟ آیا صاحب نشان در جایگاه سیاستگزاری‌ها دعوت می‌شود؟ آیا در مراتب مختلف مانند رتبه‌های علمی جایگاهی دارد؟

انجمن دفاع مقدس از آنجا که هدفش ترویج مسائل ایثار و شهادت در جامعه است مایل است در موضوع جایزه و نشان ایثار در رسانه با برنامه‌های خانه فرهنگ ایثار و مقاومت ادغام و مشارکت داشته باشد.

نکته دیگر اینکه، در اساسنامه خبرنگاران رسانه‌های مکتوب، خبرگزاری‌ها و رسانه‌های الکترونیکی دیده شده و در نظر گرفته شده اند اما برای رسانه‌های صوت و تصویر جایگاهی در اساسنامه تعریف نشده و این سوال در ذهن نقش می‌بندد که جای این رسانه‌ها کجاست؟!

 

به نظر شما نشان و جایزه ایثار چه تأثیری می‌تواند، بر ترویج فرهنگ ایثار و فداکاری در جامعه داشته باشد؟

 این جایزه می‌تواند دوکاربرد مفید و موثر داشته باشد، یک کاربرد آن در درون نویسندگان، خبرنگاران و دوربین به دستان(عکاسان) و همه آنانی که با صوت، تصویر و رسانه سروکار دارند است و  همه آنان می‌دانند در این برنامه به آنان توجه داده شده است و این جایزه می‌تواند انگیزه افراد را قوت ببخشد، به بنیة محتوایی مقوله ایثار و فداکاری کمک کند و توجه‌ها را به سمت خود جلب کند و صاحبان ایده و رسانه را به طریقی جذب کند.

کابرد دوم اینکه، جایزه در سطح عام دیده شود و افکار عمومی را به سمت خود جذب کند. این برنامه باید از شعار بپرهیزد و از حد شعار جلوتر بیاید، چون شعار گذرا و مقطعی است و نمی‌تواند اثرعمیقی داشته باشد، هرچند در خیلی از جاها شعار لازم است و آن را نهی و نقد نمی‌کنیم اما در کارها و اقدامات بزرگ نمی‌توان تنها به پشتوانه شعار پیش رفت و باید وارد عمل شد تا نبض هدف از خاصیت نیفتد. اگر افکار عمومی بدانند، قضیه جدی است و به این مقوله ارزش ایثار و فداکاری توجه خاص داده می‌شود، نگاه جدید و تازه ای به موضوع پیدا خواهند کرد.

خاطره ای دارم از بیست سال پیش همان سال‌های هفتاد که به عنوان یک خبرنگار به خاطر حضور در یک اجلاس سفری به یوگسلاوی سابق داشتم.

یک روز که سوار بر تاکسی از خیابانهای شهر می‌گذشتم متوجه تجمعی شدم که این تجمع توجه مرا به سمت خود جلب کرد. عده‌ای نوجوان 16، 17 ساله دور پیرمردی که به لباسش تعداد زیادی مدال آویزان بود گرد آمده بودند و با اشتیاق با او عکس می‌گرفتند. از راننده تاکسی درباره آن پیرمرد پرسیدم و دلیل تجمع آن افراد را جویا شدم. راننده گفت: این پیرمرد از پارتیزان‌های زمان جنگ جهانی دوم است و از بازماندگان آن پارتیزان‌هاست. او در روزهای مشخصی اینجا می‌آید و از خاطرات جنگ برای نوجوانان و جوانان مشتاق صحبت می‌کند.

آن پارتیزان زمان جنگ، با بازگویی خاطراتش؛ شش نسل بعد از خود را به خود و خاطرات جنگ پیوند می‌داد. این موضوع برایم بسیار جالب و قابل تامل بود که مردم دنیا به مقوله دفاع، جنگ و فداکاری چگونه نگاه می‌کنند؟ و ما باید برای دفاع مقدس‌مان چکار کنیم و چگونه می‌توانیم آن را به نسل‌های بعد منتقل کنیم.


به هر حال جنگ هشت‌ساله ما یک جنگ تمام عیار بود، آنهایی که در جبهه و جنگ حضور داشتند و از خود گذشتند و جان،‌ مال و آرزوهایشان را فدای آرمان‌های اسلامی و انسانی کردند بسیار قابل تأمل هستند و نباید از آنان سرسری گذشت. این فداکاری‌ها و این انسان‌های ایثارگر و با غیرت فراموش شدنی نیستند و جامعه وظیفه دارد از آنها تجلیل و تقدیر به عمل بیاورد، چون تجلیل از اینها و زنده نگه داشتن یاد و خاطره این افراد امنیت مردم و جامعه را تأمین می‌کند.


جوان امروز باید بداند برای فداکاری و ایثار جایگاهی خاص وجود دارد و فداکاری یک ارزش والا در جامعه محسوب می شود، وقتی فداکاری در جامعه‌ای ارزش باشد یک عامل بازدارنده از خطا، اشتباه و انحرافات اجتماعی ایجاد شده است و دشمن با دیدن این دژ محکم فرهنگی، چشم نامربوط و طمعکار خود را نسبت به این مملکت خواهد بست و اگر طرح و نقشه‌ای شوم برای این مرزوبوم در سر داشته باشد، با دیدن روحیه فداکاری و ایثارگری که در جامعه نهادینه شده است خود را شکست خورده می‌دانند و مجبور به عقب‌نشینی می‌شود.

دفاع مقدس در نوع خود یک جنگ جهانی بود و آن چیزی که باعث شد ایران را یک تنه  در مقابل دشمن شرق و غرب حفظ کند، روحیه ایثار و فداکاری‌ست که باعث شد در این جنگ نابرابر حتی یک وجب از خاک سرزمینمان کم نشود و سربلند از این بحران بیرون بیاییم.


بنابراین تبلیغ، ترویج، نگه‌داشتن و یادآوری این دوران و انتقال چنین روحیه‌ای ضروری است و جامعه به چنین روحیه‌ای نیاز دارد و این طور ابزارهای فرهنگی مانند «نشان و جایزه ایثار» می‌تواند عامل تشویقی و موثری باشد.



نقش رسانه را در ترویج این فرهنگ چطور می‌بینید؟

رسانه در جامعه نقش یک میانجی و واسط را بازی می‌کند که باید اطلاعات، اخبار و معانی را به طریقی درست و مناسب منتقل کند، هر اندازه نقش این میانجی پررنگ‌تر باشد اثرگذاری بیشتری خواهد داشت. در واقع ما ابزاری غیر از رسانه برای فرهنگ‌سازی نداریم و نقش اصلی و اساسی رسانه فرهنگ‌سازی است.

 

از نظر شما شکل و اجرای برنامه به چه شیوه‌ای باشد بهتر است و چه پیشنهادی برای هر چه بهتر شدن این برنامه دارید؟

عضوگیری که توسط خانه فرهنگ ایثار انجام می‌شود باید به صورت داوطلبانه اتفاق بیفتد و از سر اجبار نباشد.

بایستی کمیته‌های تخصصی به وجود بیایند و کار عضوگیری و داوری بر عهده این کمیته‌ها قرار بگیرد و خبرگانی از همه رسانه‌ها و همه گرایش‌ها تعیین شوند و نماینده ای از همه رسانه ها در هر بخش و گروهی در خبرگان حضور داشته باشد.

  در واقع خبرگان وظیفه بررسی آثار و اهداء جوایز و نشان‌ها را به عهده داشته باشند و با تأیید آنان نشان و جایزه به برگزیدگان اهدا شود، در واقع رآی این کمیته رای قطعی و تغییرناپذیری در این فرایند باشد.

 
در پایان گفته ها با موضوع «جایزه و نشان ایثار در رسانه» می خواهیم یک جمع بندی و نتیجه گیری کلی از بحث داشته باشیم؛ آن نتیجه گیری چیست و چگونه است؟

نشان و جایزه ایثار ایده زیبا و باارزشی است، امیدوارم این حرکت در جهت اهداف ملی جامعه ما باشد، چون دولت‌ها به هر حال تغییر می‌کنند، طوری نباشد که با تغییر دولت‌ها، اهداف فراموش شوند، باید اهداف ملی و همه گیر باشند و از مسایل سیاسی و سلیقه‌ای کاملا به دور باشد تا دسترسی به نتیجه مطلوب حاصل شود.

اساسنامه، اساسنامه خوبی است و تقریباً یکی از کاملترین متونی است که در این مورد خوانده‌ام و البته باز هم قابلیت تکمیل شدن را دارد.

تأسیس چنین جایزه‌ای جایش در برنامه‌های  فرهنگی خالی است، امیدوارم با حرکتی حساب شده به هدف والای ترویج فرهنگ ایثار دست یابیم.

گفتگو: فرشته امیری



گزارش خطا
ارسال نظرات شما
x

عضو کانال روبیکا ما شوید