نبرد تن به تن با داعش در سینما فلسطین
اینها بخش پایانی مستند «پرچم سیاه» آخرین تلاش فیلمسازی ماجد نیسی مستندساز خوزستانی است. مستندی از نبرد تن به تن بسیج مردمی عراق با داعشیها در منطقه جرف الصخر! این مستند، شب گذشته در سالن 3 سینمافلسطین و در روز دوم جشنواره نهم حقیقت رونمایی شد.
بیش از یک سال پیش منطقه جرفالصخر دست داعش بود و هر سال تعداد زیادی از زائران امام حسین (ع) موقع عبور از این منطقه به دست تکفیریها کشته میشدند. جرف الصخر منطقهای در جنوب غرب بغداد پایتخت عراق قرار گرفته است و از توابع استان بابل است و در حد فاصل استانهای بغداد، بابل و الانبار قرار گرفته است و حدودا ده کیلومتر با کربلای معلی فاصله دارد. راکتهای داعشیها به کربلا میرسید. و البته فتوای جهاد هم از طرف آیتالله سیستانی داده شده بود.
«... روز اول عملیات، مصادف بود با روز اول محرم و بچهها حدود یک کیلومتری از سمت جنوب جرف الصخر پیشروی کرده بودند. فردای عملیات، جرفالصخر توسط بچهها از دست داعش آزاد شد و یک تکیه همانجا راهاندازی کردند... حالا همه بچههایی که تکیههایشان را رها کرده بودند، صاحب تکیه شده بودند و رسول هم برایشان مداحی میکرد و بقیه هم همینطور... با سقوط جرفالصخر، زیارت اربعین امام حسین (ع) خیلی شلوغتر از سالهای قبل شد. دیگر نه خبری از داعش بود و نه از راکتهایش. مسیری که 13 سال بود صدها زائر در آن شهید میشدند، امسال هیچ اتفاقی برایش نیفتاد و همه برای اربعین پیاده به کربلا آمدند!» بخشهایی از یادداشت و خاطره ماجد نیسی -اسفند 93 هفته نامه همشهری جوان
از ماجد نیسی کارگردان «پرچم سیاه» در حاشیه نمایش این فیلم در سینما فلسطین پرسدیم چه شد که یک مستندساز ایرانی توانست بین نیروهایی نظامی عراقی راه پیدا کند و چنین لحظاتی را ثبت کند؟ نیسی هم گفت: ماههای اولی که این اتفاقات شروع شده بود، همه چیز این قدر جدی و منظم نشده بود برای همین توانستم درجمع آنها قرار بگیرم. علاوه بر آن اتحادیه رادیو و تلویزیونهای اسلامی، کمک زیادی کرد و مسیر را برای ساخت این مستند هموار کرد.
این کار سفارشی بوده است؟ گفت: انگیره ساخت این فیلم، در عراق برایم به وجود آمد.به خاطر علاقه و مطالعاتی که در مورد حوادث منطقه دارم؛ از نزدیک در جریان اتفاقات منطقه بود و هدف گذاری و مسیر مستندسازیم را پیدا کردم. یک انگیزه شخصی که البته نیاز به حمایت داشت. سریع به ایران آمدم و سراغ چند شبکه تلویزیونی رفتم که هزینه وحمایتهای این کار را بگیریم. اما پارسال تلویزیون ایران در بحران مالی بود و نتوانست کمکی کند، اما سرانجام توانستم از کانال دیگری حمایتهای ساخت را تامین کنم.
پرسیدم چرا مستندسازها معمولا سراغ این مدل کارها نمیروند و اصطلاحا عافیت طلب شدند؟ او گفت: این مساله دلایل مختلف دارد. در سینمای مستند ما یک بی توجهی عمومی نسبت به حوادث منطقه وجود دارد. آمریکایی و اروپایی از آن سر دنیا میآیند و در سوریه، عراق و افغانستان مستند میسازند ولی در کشورهای هممرز ما جنگ است و نسبت به آن بی توجهیم.
نیسی ادامه داد: اولین علت این بیتوجهی به حمایتهای دستگاه های مربوطه از این نوع فیلمسازی بر میگردد. فضا را باز نمیکنند تا فیلمسازها با سلایق مختلف مستند جنگ بسازند. من مطمئنم اگر دستگاههایی که صاحب اختیار هستند فضا را بازتر کنند، طیفهای مختلف فیلمسازی آثار جذابی در مستند جنگ تولید میکنند.
کارگردان و تصویربردار و راوی مستند «پرچم سیاه» ادامه داد: علاوه بر آن بایدنسبت به مستند سازی جنگ باید نوعی آگاهسازی شود تا انگیزهی لازم برای مستندسازان شکل بگیرد. مستند جنگ منطقهی ما، برای همه دنیا موضوعی جدی است. تروریستی که در منطقه ماست، دنیا را تهدید میکند و اگر مستندساز ایرانی به این فهم برسد، مسلما به این مسیر ورود خواهد کرد.
نیسی در مورد ثبت و ضبط تصاویر این فیلم گفت: حدود یک ماه با آنها زندگی کردم و همه تصاویری که گرفته شده است را در تدوین استفاده کردم. وقتی در میدان جنگ فیلمبرداری میکنی، فقط تا 10 متری خودت را میتوانی پوشش بدهی. چند پلان آخر فیلم را هم یک سرباز عراقی گرفته است که بهترین پلانهای من است. تصاویری هم با دوربین گوپرو روی سر چند سرباز عراقی نصب کردم.
از او در مورد ارزش ثبت لحظات تاریخی آزاد سازی جوف الصخر سوال کردم و نیسی گفت: اهمیت این مستند، برای سیسال بعد مردم عراق است و عراقیها آن روز میگویند: یک ایرانی آمد و لحظات تاریخی جنگ کشور ما را ثبت کرد.«پرچم سیاه» حرف از لوکیشنی میزند که برای بغداد پایتخت عراق، اهمیت دارد. بعد از آزادسازی جرف الصخر بود که حکومت نظامی شبانه از عراق برداشته شد چون همه ناامنیهای عراق از این منطقه بود.
ماجد نیسی در عراق، افغانستان، سوریه و لبنان هم مستندهایی ساخته است. او سال 2003 مستند «مردم زنگزده» را در عراق ساخته بود و سال 83 سیمرغ بلورین بخش بین الملل جشنواره فیلم فجر را دریافت کرد. نیسی یک ماه دیگر برای طرح مستند جدیدش به عراق میرود.
«پرچم سیاه» روز دوم نهمین جشنواره فیلم حقیقت در سالن 3 سینمافلسطین، رونمایی شد. نمایش دوم این مستند چهارشنبه 25 آذرماه، ساعت 20 در سینما سپیده خواهد بود.
