فواد ایزدی کارشناس مسائل سیاست خارجی گفت: آمریکائیها در کوتاه مدت میخواهند که با تفسیرهای خود آنهابرجام اجرا شود، .ما تفسیرهای زیادی از برجام داریم .همین روزهای گذشته اگر اخبار را بررسی کرده باشید قانون آمریکائی لغو ویزا توسط آمریکا که منتشر شد. عدهای میگویند که برجام نقض شد و عدهای براین باورند که نقض نشده است.
وی افزود: آمریکائیها میخواهند که با تفسیر خودشان برجام اجرا شود .دولت تاکنون اعتراض جدی به تفسیر آمریکائیها نداشته است .مثلا در مورد همین قانون لغو ویزا توسط آمریکا که مطرح شد برای اولین بار در جمهوری اسلامی ،وزارت خارجه ما بیان کنندهی تفاسیر آمریکائیها از این قانون میشود، برای مثال کلمهی «viv» یعنی اجرای گزینشی ،اما کری میگوید که متوقف میکنیم . زمانی که به متن قانون مراجعه میکنید میبینید که اصلا قرار نیست که کری این قانون را ویو کند بلکه وزیر امنیت داخلی این قانون را ویو میکند.
ایزدی ادامه داد: یعنی به صورت موردی و مورد به مورد وزیر امنیت داخلی هر موردی را که بخواهد متوقف می کند.دولت هم متاسفانه ادعا میکند این نامه خیلی خوب است.آمریکائیها می خواهند اهرمهای قدرت ما را از ما تدریجا بگیرند،مثلا اهرم موشکی ،مدیریت داخلی ایران با همهی مشکلاتش از آمریکا بهتر است و در دراز مدت استحاله ی نظام و نفوذ و سرنگونی نظام مد نظر است.
وی افزود: حالا اگر به لیست شروط رهبری توجه کنیم بند اول قرار بود که اوباما نامهای را منتشر کند و در آن تعهد کتبی برای لغو تحریمها دهد که چنین چیزی هنوز صادر نشده است.بند دیگر اینکه قرار بود با ایجاد هر تحریم جدیدی که صورت بگیرد اجرای برجام باید متوقف شود اما متاسفانه هنوز با گذشت مدتی که از قانون محدودیت ویزا میگذرد، دولت برجام را متوقف نکرده است.
کارشناس مسائل سیاست خارجی با اشاره به بحث پی ام دی،بیان داشت: قرار بود پی ام دی بسته شود که بسته نشد. «concern» یعنی نگرانی، کلمهای که در بند چهارم رای شورای حکام میگوید که هرگاه نگرانی داشته باشیم میتوانیم پروندهی ایران را باز کنیم. این به معنای بسته شدن نیست.در مورد کارخانه اراک قرار بود که ماهیت آب سنگین اراک حفظ شود. این متن اصلا کلمهی آب سنگین در آن نیامده است.پس شروط آقا رعایت نشده و برجام هم نقض نشده است.
حبیب زاده استاد دانشگاه در این برنامه افزود: برجام مشروط پذیرفته شده است. ما بخش زیادی از تعهداتمان را اجرا کردیم. از ابتدا هم این نگرانیها وجود داشت که طرف مقابل به تعهداتش عمل نکند. ما سندی را پذیرفتیم که اشکالات زیادی را دارد و دقت زیادی هم روی آن نبوده. با توجه به اینکه ما بخش زیادی از تعهداتمان عمل کردیم اما با قانونی از ناحیهی آمریکا مواجه شدیم که در واقع نقض برجام در چند بند وجود دارد.
وی ادامه داد: مثلا در بند 26 آمریکا متعهد شده که برای دوام و اجرای برجام تلاش کند، که این قانون در واقع نقض این بند است و یا در بند بعد متعهد شده که کاری نکند که ایران از فواید برجام نتواند استفاده کند اما با قانون لغو محدودیت باز هم برجام نقض شده است.
استاد دانشگاه بیان داشت: در بند 28، 5+1متعهد شده که برجام با احترام متقابل اجرا شود که قانون جدید برجام در واقع تحقیر ایران و ایرانیان است و این به معنای زیر پا گذاشتن این شرط است. هم چنین بند 29 هم در راستای نقض برجام است. دولت باید این موضوع را در کمیسیون مشترک مطرح کند و پیگیر باشد.
وی خاطر نشان کرد: قانون ویزای آمریکا طبق قانون اساسی آمریکا اجرا میشود و قوه مجریه آنها نمیتواند خودش آن را عمل نکند و نامهای که وزیر خارجه آمریکا داد نمیتواند که در اجرا نکردن مختار باشد و حتی رئیس جمهور آمریکا هم نمیتواند آن را اجرا نکند و در مقامی نیست که بخواهد ان را اجرا نکند و طبق قانون اساسی آمریکا دولت موظف به اجرای برجام است این نامهای که آقای کری دادند در واقع مشکلی را حل نمیکند.
عبدالملکی عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق(ع) در ادامه این برنامه گفت: تنها دلیل و مبنای عقلی که برای طرفداران برجام داشتند مسئلهی اقتصاد بود.این افراد دو اشتباه راهبردی را مرتکب شدند یکی اینکه همه مشکلات اقتصادی را به تحریم ها ربط دادند . خود تحلیلگران غربی هم میگویند که تحریمها اثرات چندانی نداشته است.حتی فیشرک یکی از اقتصاددانان بزرگ غرب است در سال اوج تحریمها مصاحبه کرد و گفت که تحریمها اقتصاد ایران را فلج نخواهد کرد زیرا که ایرانیان راه را خواهند یافت.و غرب تنها میتواند روی اثرات سیاسی تحریمها حساب کند.
وی ادامه داد: خطای راهبردی دوم این بود که تحریم ها راهم به برجام گره زدند .گفتند که خوب حالا که همه مشکلات به همه تحریمها ربط دارد راه حل آن این است که برجامی ببندیم که بتواند این تحریمها را حل کند . که این نیز خطا بود. تحریمها هزینههای مبادلات ما را میبرد بالا در حد ده درصد مثلا در سالهای اوج تحریمها ما در روز یک میلیون و هشتصد هزار بشکه نفت میفروختیم و واقعا تحریمها این طور نبود که راه را حتی راه فروش نفت را بر ما ببندد.و آن چیزی که باعث شد اثرات تحریمها بزرگ دیده شود فشار تبلیفات و فشار جنگ روانی اثرات تحریمها بود که عدهای از بیرون و عدهای از درون روی آن پافشاری میکردند.
عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق(ع) افزود: در سال 91 حضرت آقا در سخنرانی خود در خراسان شمالی فرمودند که اگر دولت بر اساس سه کلمه عمل کند اثرات تحریم ها دیده نخواهد شد.یکی اینکه بر اساس منطق علمی رفتار کندو دیگری اینکه برای حل مسائل مختلف برنامه داشته باشد و سوم اینکه ثبات داشته باشد و هرسه تا را نداشتند.
وی ادامه داد: حالا دوستان دولت با تبلیغات خود به اثرات تحریم ها دامن زدند. کسی نمی گوید که تحریمها اثر نداشته است، بله بیست در صد مشکلات ما به تحریم ها ربط داشت . حال سوال این است که آیا همین بیست در صد هم ،برجام به گونه ای نوشته شد که بتواند اثرات این بیست در صد را برطرف کند؟باید بگوئیم که خیر اینگونه نبوده که برجام همان اثرات واقعی ناشی از تحریم ها را از بین ببرد.برجام یک برنامه ی منطقی برای رفع تحریم ها ارائه نکرد.
عبدالملکی با بیان اینکه چهل در صد از از تحریم ها که اصلا در برجام ذکر نشد و از شصت درصد دیگر هم فقط چهل در صدش تعلیق می شود که عملا به درد مبادلات بین المللی نمی خورد و عملا فقط بیست درصد از تحریم ها لغو می شود آن هم با شرایطی خاص و در دراز مدت،گفت: با اینکه این قدر حضرت آقا روی لغو تحریم ها تاکید کردند اما ما نمی بینیم که لغوی به آن صورت در کار باشد. نکته ی مهم تر اینکه برنامه ی زمان بندی اجرای برجام است که به نظر بنده اکثر افرادی که موافق برجام بودند اصلا فرصت نکردند ضمیمه ی پنجم را بخوانند. اولین تحریم ها در وقتی برداشته می شود که ما 93 در صد اقدامات ایران انجام شده باشد و آژانس تائید کند . ما همان موقع به این افراد می گفتیم که اگر آژانس تائید نکرد و برجام نقض نشد شما می خواهید چی کار کنید ؟
وی گفت: دوستان به ما می گفتند که آمریکا دیگر آن آمریکای قدیم نیست و آن خصومت ها مال قبل 92 بود و در واقع عنصر اعتماد به آمریکا را به آن اضافه کردند و گفتند که برجام سند خوبی است در حالی که سند افتضاحی بود.حضرت آقا شروطی را قرار دادند که به اعتقاد بنده شروطی را حضرت آقا گذاشتند برجام را تبدیل می کرد به یک سند قابل قبول و نه خوب.بند یک و دو این نامه که اصلا محقق نشد.
عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق(ع) بیان داشت: چهار تا مساله ی قانون ویزا . حزب الله لبنان. برداشت دو میلیارد از اموال ایران و تحریم موشکی بند دوم را نقض کرد . و با این شرایط در صورتی که ما به تعهداتمان عمل کنیم و آژانس هم اعتماد سازی کند بعد از راکتور اراک که مطمئن بشوند که ما دیگر خلع سلاح شدیم با بهانه های واهی دوباره ما را تحریم خواهند کرد.
وی افزود: حال باید چه کنیم یک راه این است که صدای این نقض برجام را در نیاوریم. و متاسفانه رسانه هم گاهی این مسیر را می رود مثلا فروش اورانیوم را به عنوان یک پیروزی اعلام می کند .و تحلیل بسیار اشتباهی می کنند که ما جز فروشندگان اورانیوم شدیم در حالی که این خیلی احمقانه است که ما کالائی بسیار استراتژیک را بفروشیم و به آن افتخار کنیم این در واقع یک اهرم فشار در دست ما بود. هیچ کشوری از فروش کالای اساسی اش جشن نمی گیرد.نمی دانم چرا عده ای مردم را نفهم فرض می کنند.همان موقع بررسی برجام آقای عراقچی به صراحت می گفتند که در هیچ حالتی برد با ما نیست در این برجام.همان موقع بزرگی گفت: برجام مثل یک سرسره ی بزرگی است که اگر افتادیم در آن در هر حالی به ضرر ما تمام می شود و باید تا ته آن برویم.
عبدالملکی با بیان اینکه نبایداز سوراخی دو باره گزیده شویم،گفت: اما متاسفانه می بینیم که همان موقعی که آقا می فرمایند که برجام سوراخ نفوذ است برخی می گویند ما همان طور که قضیه ی هسته ای را حل کردیم بقیه ی مسائل را هم حل خواهیم کرد و متاسفانه به مردم هم کم کم دارند این نگاه را سرایت می دهند و تعامل با آمریکا رارا ه حل مشکلات می دانند . ما بیائیم صریحا به مردم بگوئیم که آقا ما در برجام شکست خوردیم .تحریم ها سر جای خود باقی می ماند و صنعت هسته ای هم از بین رفت تا برای مردم این روشن شود که این قدرت ها قابل اعتماد نیستند و نباید به آن ها اعتماد کرد نه اینکه برخی با این نگاه اساسا آمده اند تا مجلس را بگیرند و این را به عنوان یک پیروزی تلقی کنند .
وی در پایان با بیان اینکه در یک نظر سنجی که در تهران شده هنوز بیست در صد از مردم تصمیم نگرفتند که به چه کسانی رای دهند و بیست درصد هم اعتدالگرا و بیست درصد هم اصلاح طلب و ده درصد هم اصولگرا .و این روال فعلی اگر ادامه پیدا کند حدود شصت درصد از مردم موافق ادبیات برجام هستند،خاطر نشان کرد:بیائیم این را صریح به مردم بگوئیم که دولت با این خطا هیچ کاری دیگر نمی تواند بکند .تا این چهره ای که از آمریکا دارند بزک می کنند عده ای این را از بین ببریم و بفهمانیم که آمریکا قابل اعتماد نیست برای اینکه از این سوراخ دو بار گزیده نشویم. مهم ترین مطالبه ی ما از دولت این است که صراحتا بگوید که اشتباه کرده است و به آمریکا نمی توان اعتماد کرد.