محمدی خبرنگار اعزامی مناطق عملیاتی هشت سال دفاع مقدس:
این مسیر آسمان است / اینجا جاده کربلاست (2)
آنچه در اين گزارش ميخوانيد خلاصهاي از ديدار گروه رسانهها استان از مناطق عملياتي جنوب در روز دوم است كه در قالب كاروان راهياننور صورت گرفت.
گردان 165
در محل استقرار فرماندهي گردان 165 پياده مكانيزه نزاجا در فكه، سرهنگ 2 پياده الهيار فريدوني كه در حال حاضر فرماندهي آن را برعهده دارد، در ديدار گروه خبرنگاران از اين منطقه، به تشريح موقعيت استراتژيكي منطقه پرداخت. او با تأكيد بر پاسداري و حراست از خون شهدا، روايتي از نخستين روزهاي جنگ تحميلي در سال 59 را چنين بازگو كرد: بعدازظهر 31شهريور 59 عراق حمله هوايي خود به نوار مرزي را آغاز كرد و نيروهاي زرهي و مكانيزهاش پاسگاههاي مرزي را مورد حمله قرار دادند. لشگر يك مكانيزه عراق در محور فكه و لشگر 10 زرهي آن در محور شرهاني از نوار مرزي عبور كردند و اين در شرايطي بود كه تيپ زرهي نيروي زميني ارتش از شيراز با عدهاي از نيروهاي سپاه حريم پاسگاه فكه را تحت كنترل و حفاظت داشتند، از سوي ديگر عراقيها در محور شرهاني به سمت رودخانه دويرج پيش ميرفتند و تيپ2 دزفول و گردان 283 سوار زرهي و عدهاي از نيروهاي سپاه دزفول در عينخوش در 18 كيلومتري شرق نوار مرز مستقر بودند. تا پايان روز دوم، عراق توانست پاسگاههاي مرزي ربوط، چمسري و منطقه غرب دويرج را اشغال كند، اما به رغم مقاومت جانانه رزمندگان اسلام به ويژه تيپ 37 زرهي شيراز، رزمندگان مجبور به عقبنشيني شدند و در تپههاي برقازه سنگر گرفتند.
در سومين روز، هجوم عراق به عينخوش و محور برقازه شروع شد، اما در حالي كه نيروهاي دشمن توانستند از محور عينخوش تا دشتعباس پيشروي كنند، ولي سنگربانان محور برقازه موضع خود را حفظ كردند كه همين پايداري و مقاومت آنان، پيروزيهاي ديگري براي رزمندگان اسلام به ارمغان آورد.
يادمانها
در نوار مرزي
جاده باريك مرزي از فكه تا چزابه ادامه مييابد، راه آسفالت نسبتاً مناسبي دارد، اما رفت و آمد صدها اتوبوس حامل راهياننور همراه با ديگر وسايط نقليهاي كه عمدتاً نظامي هستند، رانندگي در اين مسير را كمي مشكل ميسازد. به اين علت بيشتر رفت و آمدها در روز انجام ميشود. تا غروب آفتاب يكي دو ساعت باقيمانده و خودرو حامل خبرنگاران در همين راه به حركت خود ادامه ميدهد. دهها دستگاه اتوبوس حامل راهيان نور، راهي يادمانهاي دفاع مقدس در اين محور هستند. زائران از پشت شيشههاي اتوبوس به پهنه بيانتهاي بيابان چشم دوختهاند. پيش از ورودمان به اين منطقه باران باريده است و زمين هنوز نم دارد و سنگرهاي خاكي شسته شده در زير باران بهاري شفافتر به نظر ميرسند. بقاياي زنگ زده برخي ادوات غنيمت گرفته شده از دشمن و كلافهاي سيمهاي خاردار كه ظاهراً جمعآوري شدهاند، از ديدنيهاي مسير است.
ميادين مين موجود در محدودهاي ميان خط مرزي دو كشور در برخي نقاط همچنان باقي است. يكي از افسران همراهمان به يك ميدان مين كه تا جاده چند متر بيشتر فاصله ندارد اشاره ميكند و ميگويد: اين ميلههاي عمودي كه در فاصلههاي مشخصي از يكديگر در زمين نصب شدهاند، نشانگر وجود ميدان مين هستند.
دهلاويه
در مسير حركت به دهلاويه، سرهنگ اسماعيلي و سرهنگ حيدري كه طي سالهاي دفاع مقدس بارها از نزديك شاهد بسياري از وقايع جنگ بودهاند، با مشاهده هر نشانهاي در منطقه، بخشي از خاطرات خود را تداعي ميكنند و با اينكه وقت كم اجازه روايت كامل خاطراتشان را نميدهد، اما سعي دارند به وقايعي كه در خاطرشان مانده است اشارهاي داشته باشند.
سرهنگ حيدري از چگونگي اشغال و آزادي بستان سخن ميگويد و سرهنگ اسماعيلي درباره مقاومت سرسختانه رزمندگان اسلام در هجوم دشمن بعثي به روستاي دهلاويه در نخستين روزهاي جنگ تحميلي.
او ميگويد: رزمندگان و مدافعان 10 شبانهروز تمام در مقابل هجوم دشمن مقاومت كردند، اما دشمن سرانجام توانست دهلاويه را تصرف كند تا اينكه حدود هشت ماه بعد سردار رشيد اسلام شهيد چمران با انجام عملياتي دهلاويه را پس گرفت، ولي دوباره به تصرف دشمن درآمد و در اين عمليات يكي از فرماندهان دلير نيروهاي اسلام به نام ايرج رستمي به شهادت رسيد و متعاقب آن دكتر مصطفي چمران كه براي معرفي جانشين وي راهي منطقه شده بود بر اثر انفجار و اصابت گلوله خمپاره به فيض شهادت نائل شد و بناي يادبود آن شهيد عاليمقام در اين محل ساخته شده است.
روستاي دهلاويه نيز در عملياتي با نام «شهيد مدني» در شهريور سال 60 به طور كامل آزاد شد.
يادمانها
يادمان عمليات محرم در منتهياليه جاده عينخوش ـ چسمسري و در كيلومتر 45 محور انديمشك ـ دهلران قرار دارد.
راوي همراهمان ميگويد: اينجا مقر گروه تفحص لشگر امام حسين(ع) اصفهان بود، گروهي كه در محدوده فكه شمالي و حوالي زبيدات عراق به تفحص شهدا ميپرداختند و آنها را به معراج شهداي اهواز منتقل ميكردند.
در سال 88 پيكر مطهر يك شهيد گمنام در اين محل به خاك سپرده شد و امروز به نام يادمان محرم زيارتگاه زائران و كاروان راهياننور است.
سپاه پاسداران در نيمه اول آبان 61 عمليات محرم را انجام داد. در نيمه دوم تير 67 نيز جمعي از نيروهاي ارتش جمهوري اسلامي ايران در اين محل به شهادت رسيدند يا مفقودالاثر شدند.
زيارتگاه امامزاده عباس(ع)
دشت عباس منطقه وسيعي است در غرب عينخوش كه از غرب رودخانه كرخه تا نزديكي سهراهي ابوغريب گسترده است و به دليل وجود بقعه متبركه امامزاده عباس(ع) از نوادگان حضرت عباس(ع) به اين نام معروف شده است. اين دشت كه در طول جنگ تحميلي صحنه نبردهاي سنگين بود از ماههاي اول جنگ به تصرف دشمن درآمد و حدود 18 ماه در اشغال ماند تا اينكه رزمندگان اسلام به ويژه گردان انصار لشكر 27 محمد رسولالله (ص) به فرماندهي شهيد اسماعيل قهرماني در عمليات فتحالمبين نبرد سنگيني در محدوده امامزاده عباس(ع) داشتند كه موفق به انهدام بسياري از تانكها و نفربرهاي دشمن بعثي شدند و بخش وسيعي از اراضي را آزاد كردند.
يادمان چند تن از شهداي گمنام عمليات فتحالمبين در قبرستان كنار اين امامزاده بنا شده است.
قرارگاه ميشداغ
قرارگاه عملياتي ميشداغ كه تكاوران تيپ 45 تكاور نيروي زميني ارتش جمهوري اسلامي ايران در آن مستقر هستند، يكي از پرجاذبهترين مناطق عملياتي جنوب براي راهياننور است. كاروانهاي راهياننور كه شب هنگام به اين قرارگاه ميرسند، اين فرصت را پيدا ميكنند تا رزم شبانه تكاوران چابك و دلاور نيروي زميني را از نزديك شاهد باشند، شليك گلولههاي جنگي توسط سلاحهاي سبك و سنگين و حركات نمايشي تكاوران براي دقايقي چند فضاي واقعي رزمشبانه را مهيا ميسازد.
قرارگاه ميشداغ يادگاري ماندگار از سپهبد شهيد علي صيادي شيرازي است كه به دستور وي ساخته شد و از نظر استراتژيكي بسيار اهميت دارد چرا كه از يك سو به استان خوزستان متصل ميشود و از سوي ديگر به خاك عراق متصل است.
واقع شدن قرارگاه در ميان ارتفاعات از ويژگيهاي آن است. اين قرارگاه در روزهاي پاياني سال گذشته و نيمه اول فروردين امسال شاهد ورود و اقامت دهها هزار تن از راهياننور بود.
شلمچه
شلمچه، نزديكترين نقطه مرزي به بصره عراق است و از همين رو در هجوم دشمن بعثي، نخستين منطقهاي بود كه مورد تاخت و تاز قرار گرفت.
شمال و شرق شلمچه به بيابانهاي گستردهاي ختم ميشود كه تا نزديكيهاي اهواز و طلائيه امتداد دارد و بخش غربي اين منطقه هممرز عراق است. چنين موقعيتي در سالهاي دفاع مقدس سبب شد تا منطقه شلمچه بارها شاهد عمليات سنگين نبرد باشد.
عملياتهاي بيتالمقدس، رمضان، كربلاي 4، كربلاي 5 و كربلاي 8 از جمله عملياتهايي بود كه در حريم شلمچه اتفاق افتاد كه در اين ميان نبرد كربلاي 5 يكي از سنگينترين نبردها بود.
در عمليات كربلاي 5 سرداران و دلاور مردان رشيدي چون حسين خرازي، يدالله كلهر، عباس دقيقي و ميثمي در كنار بسياري از همرزمان خود به فيض شهادت نائل شدند.
يادمان شلمچه اينك يكي از بزرگترين زيارتگاههاي راهياننور و زائراني است كه از مرز شلمچه راهي كربلاي معلي هستند. اين يادمان توسط استان قدس رضوي بنا شده است.
غروب يكي از آخرين روزهاي اسفند 89 به شلمچه ميرسيم. دهها اتوبوس كه عمدتاً حامل كاروانهاي راهياننور هستند، در محل پارك شدهاند و انبوه زائران در محوطه وسيع يادمان شلمچه رفت و آمد ميكنند. در ميان زائران همه نوع قشر و قومي ديده ميشوند.
طنين مارش نظامي همراه با سرودهاي زمان جنگ فضا را پركرده است. خيليها در گوشهاي خلوت كرده و سرگرم خواندن قرآن كريم يا ادعيه هستند و آنقدر ميخوانند تا تربت پاك شلمچه با اشك ديدگانشان نمناك شود.
اروندكنار
در حريم يادمان اروندكنار هم وضع مشابهي ديده ميشود با اين تفاوت كه اين منطقه در كرانه اروندرود و مقابل شهر «فاو» عراق قرار دارد.
عمليات والفجر8 يكي از بزرگترين عملياتي بود كه در حاشيه اروندرود در بهمن سال 64 صورت گرفت و سرانجام به تصرف شهر فاو انجاميد. اين عمليات 78 شبانهروز طول كشيد و سرعت عمل رزمندگان اسلام در ايجاد پل روي اروندرود و عبور از آن يكي از عمليات نادر نظامي بود.
بناي يادبود شهداي عمليات والفجر8 در شمال شرق اروندكنار قرار دارد و مدفن 8 شهيد گمنام است كه در سال 1380 در اين محل به خاك سپرده شدند.
يادمان شهداي عمليات والفجر نيز از جمله زيارتگاههايي است كه در تمام ايام، ميعادگاه راهياننور ميشود.
در محل استقرار فرماندهي گردان 165 پياده مكانيزه نزاجا در فكه، سرهنگ 2 پياده الهيار فريدوني كه در حال حاضر فرماندهي آن را برعهده دارد، در ديدار گروه خبرنگاران از اين منطقه، به تشريح موقعيت استراتژيكي منطقه پرداخت. او با تأكيد بر پاسداري و حراست از خون شهدا، روايتي از نخستين روزهاي جنگ تحميلي در سال 59 را چنين بازگو كرد: بعدازظهر 31شهريور 59 عراق حمله هوايي خود به نوار مرزي را آغاز كرد و نيروهاي زرهي و مكانيزهاش پاسگاههاي مرزي را مورد حمله قرار دادند. لشگر يك مكانيزه عراق در محور فكه و لشگر 10 زرهي آن در محور شرهاني از نوار مرزي عبور كردند و اين در شرايطي بود كه تيپ زرهي نيروي زميني ارتش از شيراز با عدهاي از نيروهاي سپاه حريم پاسگاه فكه را تحت كنترل و حفاظت داشتند، از سوي ديگر عراقيها در محور شرهاني به سمت رودخانه دويرج پيش ميرفتند و تيپ2 دزفول و گردان 283 سوار زرهي و عدهاي از نيروهاي سپاه دزفول در عينخوش در 18 كيلومتري شرق نوار مرز مستقر بودند. تا پايان روز دوم، عراق توانست پاسگاههاي مرزي ربوط، چمسري و منطقه غرب دويرج را اشغال كند، اما به رغم مقاومت جانانه رزمندگان اسلام به ويژه تيپ 37 زرهي شيراز، رزمندگان مجبور به عقبنشيني شدند و در تپههاي برقازه سنگر گرفتند.
در سومين روز، هجوم عراق به عينخوش و محور برقازه شروع شد، اما در حالي كه نيروهاي دشمن توانستند از محور عينخوش تا دشتعباس پيشروي كنند، ولي سنگربانان محور برقازه موضع خود را حفظ كردند كه همين پايداري و مقاومت آنان، پيروزيهاي ديگري براي رزمندگان اسلام به ارمغان آورد.
يادمانها
در نوار مرزي
جاده باريك مرزي از فكه تا چزابه ادامه مييابد، راه آسفالت نسبتاً مناسبي دارد، اما رفت و آمد صدها اتوبوس حامل راهياننور همراه با ديگر وسايط نقليهاي كه عمدتاً نظامي هستند، رانندگي در اين مسير را كمي مشكل ميسازد. به اين علت بيشتر رفت و آمدها در روز انجام ميشود. تا غروب آفتاب يكي دو ساعت باقيمانده و خودرو حامل خبرنگاران در همين راه به حركت خود ادامه ميدهد. دهها دستگاه اتوبوس حامل راهيان نور، راهي يادمانهاي دفاع مقدس در اين محور هستند. زائران از پشت شيشههاي اتوبوس به پهنه بيانتهاي بيابان چشم دوختهاند. پيش از ورودمان به اين منطقه باران باريده است و زمين هنوز نم دارد و سنگرهاي خاكي شسته شده در زير باران بهاري شفافتر به نظر ميرسند. بقاياي زنگ زده برخي ادوات غنيمت گرفته شده از دشمن و كلافهاي سيمهاي خاردار كه ظاهراً جمعآوري شدهاند، از ديدنيهاي مسير است.
ميادين مين موجود در محدودهاي ميان خط مرزي دو كشور در برخي نقاط همچنان باقي است. يكي از افسران همراهمان به يك ميدان مين كه تا جاده چند متر بيشتر فاصله ندارد اشاره ميكند و ميگويد: اين ميلههاي عمودي كه در فاصلههاي مشخصي از يكديگر در زمين نصب شدهاند، نشانگر وجود ميدان مين هستند.
دهلاويه
در مسير حركت به دهلاويه، سرهنگ اسماعيلي و سرهنگ حيدري كه طي سالهاي دفاع مقدس بارها از نزديك شاهد بسياري از وقايع جنگ بودهاند، با مشاهده هر نشانهاي در منطقه، بخشي از خاطرات خود را تداعي ميكنند و با اينكه وقت كم اجازه روايت كامل خاطراتشان را نميدهد، اما سعي دارند به وقايعي كه در خاطرشان مانده است اشارهاي داشته باشند.
سرهنگ حيدري از چگونگي اشغال و آزادي بستان سخن ميگويد و سرهنگ اسماعيلي درباره مقاومت سرسختانه رزمندگان اسلام در هجوم دشمن بعثي به روستاي دهلاويه در نخستين روزهاي جنگ تحميلي.
او ميگويد: رزمندگان و مدافعان 10 شبانهروز تمام در مقابل هجوم دشمن مقاومت كردند، اما دشمن سرانجام توانست دهلاويه را تصرف كند تا اينكه حدود هشت ماه بعد سردار رشيد اسلام شهيد چمران با انجام عملياتي دهلاويه را پس گرفت، ولي دوباره به تصرف دشمن درآمد و در اين عمليات يكي از فرماندهان دلير نيروهاي اسلام به نام ايرج رستمي به شهادت رسيد و متعاقب آن دكتر مصطفي چمران كه براي معرفي جانشين وي راهي منطقه شده بود بر اثر انفجار و اصابت گلوله خمپاره به فيض شهادت نائل شد و بناي يادبود آن شهيد عاليمقام در اين محل ساخته شده است.
روستاي دهلاويه نيز در عملياتي با نام «شهيد مدني» در شهريور سال 60 به طور كامل آزاد شد.
يادمانها
يادمان عمليات محرم در منتهياليه جاده عينخوش ـ چسمسري و در كيلومتر 45 محور انديمشك ـ دهلران قرار دارد.
راوي همراهمان ميگويد: اينجا مقر گروه تفحص لشگر امام حسين(ع) اصفهان بود، گروهي كه در محدوده فكه شمالي و حوالي زبيدات عراق به تفحص شهدا ميپرداختند و آنها را به معراج شهداي اهواز منتقل ميكردند.
در سال 88 پيكر مطهر يك شهيد گمنام در اين محل به خاك سپرده شد و امروز به نام يادمان محرم زيارتگاه زائران و كاروان راهياننور است.
سپاه پاسداران در نيمه اول آبان 61 عمليات محرم را انجام داد. در نيمه دوم تير 67 نيز جمعي از نيروهاي ارتش جمهوري اسلامي ايران در اين محل به شهادت رسيدند يا مفقودالاثر شدند.
زيارتگاه امامزاده عباس(ع)
دشت عباس منطقه وسيعي است در غرب عينخوش كه از غرب رودخانه كرخه تا نزديكي سهراهي ابوغريب گسترده است و به دليل وجود بقعه متبركه امامزاده عباس(ع) از نوادگان حضرت عباس(ع) به اين نام معروف شده است. اين دشت كه در طول جنگ تحميلي صحنه نبردهاي سنگين بود از ماههاي اول جنگ به تصرف دشمن درآمد و حدود 18 ماه در اشغال ماند تا اينكه رزمندگان اسلام به ويژه گردان انصار لشكر 27 محمد رسولالله (ص) به فرماندهي شهيد اسماعيل قهرماني در عمليات فتحالمبين نبرد سنگيني در محدوده امامزاده عباس(ع) داشتند كه موفق به انهدام بسياري از تانكها و نفربرهاي دشمن بعثي شدند و بخش وسيعي از اراضي را آزاد كردند.
يادمان چند تن از شهداي گمنام عمليات فتحالمبين در قبرستان كنار اين امامزاده بنا شده است.
قرارگاه ميشداغ
قرارگاه عملياتي ميشداغ كه تكاوران تيپ 45 تكاور نيروي زميني ارتش جمهوري اسلامي ايران در آن مستقر هستند، يكي از پرجاذبهترين مناطق عملياتي جنوب براي راهياننور است. كاروانهاي راهياننور كه شب هنگام به اين قرارگاه ميرسند، اين فرصت را پيدا ميكنند تا رزم شبانه تكاوران چابك و دلاور نيروي زميني را از نزديك شاهد باشند، شليك گلولههاي جنگي توسط سلاحهاي سبك و سنگين و حركات نمايشي تكاوران براي دقايقي چند فضاي واقعي رزمشبانه را مهيا ميسازد.
قرارگاه ميشداغ يادگاري ماندگار از سپهبد شهيد علي صيادي شيرازي است كه به دستور وي ساخته شد و از نظر استراتژيكي بسيار اهميت دارد چرا كه از يك سو به استان خوزستان متصل ميشود و از سوي ديگر به خاك عراق متصل است.
واقع شدن قرارگاه در ميان ارتفاعات از ويژگيهاي آن است. اين قرارگاه در روزهاي پاياني سال گذشته و نيمه اول فروردين امسال شاهد ورود و اقامت دهها هزار تن از راهياننور بود.
شلمچه
شلمچه، نزديكترين نقطه مرزي به بصره عراق است و از همين رو در هجوم دشمن بعثي، نخستين منطقهاي بود كه مورد تاخت و تاز قرار گرفت.
شمال و شرق شلمچه به بيابانهاي گستردهاي ختم ميشود كه تا نزديكيهاي اهواز و طلائيه امتداد دارد و بخش غربي اين منطقه هممرز عراق است. چنين موقعيتي در سالهاي دفاع مقدس سبب شد تا منطقه شلمچه بارها شاهد عمليات سنگين نبرد باشد.
عملياتهاي بيتالمقدس، رمضان، كربلاي 4، كربلاي 5 و كربلاي 8 از جمله عملياتهايي بود كه در حريم شلمچه اتفاق افتاد كه در اين ميان نبرد كربلاي 5 يكي از سنگينترين نبردها بود.
در عمليات كربلاي 5 سرداران و دلاور مردان رشيدي چون حسين خرازي، يدالله كلهر، عباس دقيقي و ميثمي در كنار بسياري از همرزمان خود به فيض شهادت نائل شدند.
يادمان شلمچه اينك يكي از بزرگترين زيارتگاههاي راهياننور و زائراني است كه از مرز شلمچه راهي كربلاي معلي هستند. اين يادمان توسط استان قدس رضوي بنا شده است.
غروب يكي از آخرين روزهاي اسفند 89 به شلمچه ميرسيم. دهها اتوبوس كه عمدتاً حامل كاروانهاي راهياننور هستند، در محل پارك شدهاند و انبوه زائران در محوطه وسيع يادمان شلمچه رفت و آمد ميكنند. در ميان زائران همه نوع قشر و قومي ديده ميشوند.
طنين مارش نظامي همراه با سرودهاي زمان جنگ فضا را پركرده است. خيليها در گوشهاي خلوت كرده و سرگرم خواندن قرآن كريم يا ادعيه هستند و آنقدر ميخوانند تا تربت پاك شلمچه با اشك ديدگانشان نمناك شود.
اروندكنار
در حريم يادمان اروندكنار هم وضع مشابهي ديده ميشود با اين تفاوت كه اين منطقه در كرانه اروندرود و مقابل شهر «فاو» عراق قرار دارد.
عمليات والفجر8 يكي از بزرگترين عملياتي بود كه در حاشيه اروندرود در بهمن سال 64 صورت گرفت و سرانجام به تصرف شهر فاو انجاميد. اين عمليات 78 شبانهروز طول كشيد و سرعت عمل رزمندگان اسلام در ايجاد پل روي اروندرود و عبور از آن يكي از عمليات نادر نظامي بود.
بناي يادبود شهداي عمليات والفجر8 در شمال شرق اروندكنار قرار دارد و مدفن 8 شهيد گمنام است كه در سال 1380 در اين محل به خاك سپرده شدند.
يادمان شهداي عمليات والفجر نيز از جمله زيارتگاههايي است كه در تمام ايام، ميعادگاه راهياننور ميشود.
ارسال نظرات شما
