عربستان؛ عامل شکست اجلاس قطر
سعودی ها که اقتصاد خود را بر دلارهای نفتی متمرکز کرده اند و از اقتصاد صنعتی برخوردار نیستند، پيشتر اعلام كرده بودند ايران می تواند از طرح تثبيت يا فريز توليد نفت مستثنی شود. اما زمان کوتاهی پيش از برگزاری نشست دوحه موضع خود را تغييرداد و خواستار حضور ايران برای توافق بر سر تثبيت نفت خام شدند که این تغییر موضع، نشست اوپک را بی نتیجه گذاشت.
به گزارش خبرگزاری بسیج، ايران خواهان سهم واقعی خود از سبد اوپك است و رسيدن به ميزان توليدی كه
پيش از اعمال تحريم ها عليه نفت ايران حدود 4 ميليون بشكه نفت در روز بود.
علاوه بر تاييد اين حق از سوی اعضاي اوپك برخی توليدكنندگان خارج از اين سازمان مانند روسيه نيز به اين موضوع اذعان دارند.
راشاتودی به نقل از الكساندر نوواك وزير انرژی روسيه نيز چرخش عربستان را عامل منجمد شدن توافق دانست. نواك در ماه گذشته ميلادی پس از مذاکره با همتای ايرانی خود گفت: ايران در موقعيت خاصی قرار دارد چرا كه تحريم ها بر ميزان توليد نفت اين كشور تاثير گذاشته است.
وی افزود كه ايران خواهان هماهنگی بين كشورهای صادركننده نفت است اما نخست نياز دارد كه توليد نفت خود را به حد مورد نظر برساند.
اكنون و بعد از اجلاس شكست خورده روز يكشنبه دوحه، روس ها هم گويا تمايلی به پافشاری براي تثبيت توليد ندارند و وزير انرژی روسيه می گويد: حالا توپ در زمين خود اعضای اوپك است تا ابتدا بين خودشان توافق كنند.
در همين حال محمد بن صالح الساده وزير انرژی قطر نيز گفت: به موضع تهران درباره نپذيرفتن تثبيت توليد نفت احترام می گذاريم و آن را امری حاكميتی می بينيم.
استدلال ايران براي شركت نكردن در نشست نفتی دوحه از زبان بيژن نامدار زنگنه وزير نفت ايران اين است: ما به اين نتيجه رسيديم كه نشست دوحه براي كسانی است كه می خواهند طرح فريز نفتی را امضا كنند و اگر می خواستيم نماينده ای از ايران در اين نشست حضور داشته باشد برای اين بود كه حمايت خود را از اين طرح نشان دهيم، اما از آن جا كه قرار نيست ايران اين طرح را امضا كند، بنابراين ضرورتی براي حضور نماينده ايران در اين نشست وجود ندارد.
اين عبارات زنگنه از نگاه برخي ناظران، بيانی غيرمستقيم مبنی بر مخالفت ايران با كاهش يا تثبيت توليد ناعادلانه فعلي و ناخرسندی از سهم ناديده انگاشته شده آن از بازار نفت است اما اين اصرار تهران براي بازگشت به جايگاه واقعی خود را عربستانی ها نيز قبول كردند.
گزارش رويترز تصريح می كند كه سعودی ها در لحظات آخر در حالی بر ضرورت حضور ايران براي توافق نفتی جديد تاكيد كردند كه پيش از اين، رياض بر منزوی كردن ايران حتی در توافق تثبيت توليد نفت اصرار داشت و چرخش موضع آن در اين باره، يكی از عوامل نافرجامی اجلاس دوحه بود اما واقعيت اين است كه نمی توان نقش عوامل فرا منطقه ای را در تغيير محاسبات عربستان در نظر نگرفت.
تحليلگران و ناظران مي گويند اجرای طرح فريز نفتی اگرچه به افزايش و ثبات قيمت نفت در بازارهای جهانی میانجامد و از اين لحاظ برای همه كشورهای نفتي مفيد است، اما پيوستن ايران به اين طرح؛ يعنی ثابت ماندن سطح توليد و صادرات نفت ايران در حدود يك ميليون بشكه در روز، در حالي كه اين سطح در گذشته بيش از 4 ميليون بشكه نفت بوده است كه اين نكته بخوبی نشان می دهد، تن دادن به اجرای فريز نفتی در شرايط كنونی به ضرر ايران تمام می شود.
اين تحليل گران قائل به آن هستند كه عربستان از همان ابتدا نيز خواهان فريز كردن توليد نفت نبوده و با اين توافق قصد داشته توپ را به زمين ايران بيندازد و تعمدا نشست دوحه را به شكست بكشاند زيرا سعودی ها مي دانستند كه ايران در شرايط پسابرجام خواهان استفاده بيشتر از لغو تحريم ها براي رسيدن به ظرفيت واقعی تر خود است نه كاهش يا تثبيت توليد.
از اين منظر، عربستان امكان آن را مي يابد تا هم بتواند مجددا از حربه افزايش توليد و كاهش قيمت براي اعمال فشار بر رقبا استفاده كند و هم مقصر اين روند نزولي قيمت نفت تلقي نشود.
عربستان هم قطعا به دليل سياسي كاري پيشين خود در بازي با برگه نفت عليه رقيباني مانند ايران نه تنها به انتحار اقتصادي خود دست زده بلكه برخي دوستان خود را نيز ناخرسند كرده است بنابراين نياز به تبرئه كردن خود از خسارت هاي وارد شده به بازارهای جهاني دارد.
اين در حالي است كه اميد به توافق دوحه باعث شده بود كه طي روزهای اخير قيمتهای نفت به حدود 45 دلار صعود كند، اما آخرين گزارش خبرگزاری بلومبرگ از وضعيت حاضر قيمتهاي نفت حاكي است كه روز يكشنبه نفت برنت دريای شمال با 1.7درصد كاهش به 43 دلار و قيمت نفت شاخص وست تگزاس اينترمديت آمريكا با 2.75 درصد كاهش نسبت به روز گذشته به حدود 40 دلار سقوط كرد.
فرض ديگر براي به هم ريختن برگه هاي روي ميز در دوحه آن است كه براي عربستان پيش بينی برخي اتفاقات نيز دشوار بود؛ اتفاقاتی كه می تواند بازی نفتی رياض را پيچيده تر از حد انتظار كند؛ اتفاقی مانند امضای قرارداد فروش ٧٠٠ هزار بشكه نفت ايران به اروپا كه بيژن نامدار زنگنه از آن خبر داد و گفت: اتحاديه اروپا، ايران را شريك معتبر و قابل اعتماد براي تامين انرژی مي داند.
زنگنه عصر روز شنبه پس از ديدار ميگل آرياس كانته كميسيونر انرژي اتحاديه اروپا، اعلام كرد: اروپايي ها به همكاری بلندمدت با ايران بسيار علاقه مندند و تهران را شريك معتبر و قابل اعتمادی براي تامين انرژی می دانند.
وی يادآوری كرد نزديك به ١٠٧ سال از عرضه نفت و گاز از سوي ايران می گذرد و در اين مدت هيچگاه از سوی ايران مشكلي براي عرضه بموقع و كافي انرژی ايجاد نشده است.
در واقع، عربستان در برابر وضعيتي غيرقابل پيش بينی و در برابر كار انجام شده ای قرار گرفت كه ايرانی ها پيش از اين، صحبتش را كرده بودند اما شايد سعودی ها تصور به امضا رسيدن چنين قراردادی را آنهم يك شب پيش از اجلاس دوحه نمی كردند.
حالا مشكل پيچيده تر می شود؛ ايران به افزايش توليد و فروش نفت در مقابل چشمان عربستان ادامه می دهد و در عين حال بايد توافقي حاصل شود كه بر اساس وعده های پيشين ايران را از كاهش يا تثبيت توليد استثنا كند، عربستان را راضي نگه دارد و روسيه را آزار ندهد. نتيجه چنين وضعيتي تقريبا قابل پيش بينی است؛ عربستان زير ميز توافق مي زند؛ روسيه خود را كنار می كشد و ايران هم كاری را مي كند كه بايد بكند.
علاوه بر تاييد اين حق از سوی اعضاي اوپك برخی توليدكنندگان خارج از اين سازمان مانند روسيه نيز به اين موضوع اذعان دارند.
راشاتودی به نقل از الكساندر نوواك وزير انرژی روسيه نيز چرخش عربستان را عامل منجمد شدن توافق دانست. نواك در ماه گذشته ميلادی پس از مذاکره با همتای ايرانی خود گفت: ايران در موقعيت خاصی قرار دارد چرا كه تحريم ها بر ميزان توليد نفت اين كشور تاثير گذاشته است.
وی افزود كه ايران خواهان هماهنگی بين كشورهای صادركننده نفت است اما نخست نياز دارد كه توليد نفت خود را به حد مورد نظر برساند.
اكنون و بعد از اجلاس شكست خورده روز يكشنبه دوحه، روس ها هم گويا تمايلی به پافشاری براي تثبيت توليد ندارند و وزير انرژی روسيه می گويد: حالا توپ در زمين خود اعضای اوپك است تا ابتدا بين خودشان توافق كنند.
در همين حال محمد بن صالح الساده وزير انرژی قطر نيز گفت: به موضع تهران درباره نپذيرفتن تثبيت توليد نفت احترام می گذاريم و آن را امری حاكميتی می بينيم.
استدلال ايران براي شركت نكردن در نشست نفتی دوحه از زبان بيژن نامدار زنگنه وزير نفت ايران اين است: ما به اين نتيجه رسيديم كه نشست دوحه براي كسانی است كه می خواهند طرح فريز نفتی را امضا كنند و اگر می خواستيم نماينده ای از ايران در اين نشست حضور داشته باشد برای اين بود كه حمايت خود را از اين طرح نشان دهيم، اما از آن جا كه قرار نيست ايران اين طرح را امضا كند، بنابراين ضرورتی براي حضور نماينده ايران در اين نشست وجود ندارد.
اين عبارات زنگنه از نگاه برخي ناظران، بيانی غيرمستقيم مبنی بر مخالفت ايران با كاهش يا تثبيت توليد ناعادلانه فعلي و ناخرسندی از سهم ناديده انگاشته شده آن از بازار نفت است اما اين اصرار تهران براي بازگشت به جايگاه واقعی خود را عربستانی ها نيز قبول كردند.
گزارش رويترز تصريح می كند كه سعودی ها در لحظات آخر در حالی بر ضرورت حضور ايران براي توافق نفتی جديد تاكيد كردند كه پيش از اين، رياض بر منزوی كردن ايران حتی در توافق تثبيت توليد نفت اصرار داشت و چرخش موضع آن در اين باره، يكی از عوامل نافرجامی اجلاس دوحه بود اما واقعيت اين است كه نمی توان نقش عوامل فرا منطقه ای را در تغيير محاسبات عربستان در نظر نگرفت.
تحليلگران و ناظران مي گويند اجرای طرح فريز نفتی اگرچه به افزايش و ثبات قيمت نفت در بازارهای جهانی میانجامد و از اين لحاظ برای همه كشورهای نفتي مفيد است، اما پيوستن ايران به اين طرح؛ يعنی ثابت ماندن سطح توليد و صادرات نفت ايران در حدود يك ميليون بشكه در روز، در حالي كه اين سطح در گذشته بيش از 4 ميليون بشكه نفت بوده است كه اين نكته بخوبی نشان می دهد، تن دادن به اجرای فريز نفتی در شرايط كنونی به ضرر ايران تمام می شود.
اين تحليل گران قائل به آن هستند كه عربستان از همان ابتدا نيز خواهان فريز كردن توليد نفت نبوده و با اين توافق قصد داشته توپ را به زمين ايران بيندازد و تعمدا نشست دوحه را به شكست بكشاند زيرا سعودی ها مي دانستند كه ايران در شرايط پسابرجام خواهان استفاده بيشتر از لغو تحريم ها براي رسيدن به ظرفيت واقعی تر خود است نه كاهش يا تثبيت توليد.
از اين منظر، عربستان امكان آن را مي يابد تا هم بتواند مجددا از حربه افزايش توليد و كاهش قيمت براي اعمال فشار بر رقبا استفاده كند و هم مقصر اين روند نزولي قيمت نفت تلقي نشود.
عربستان هم قطعا به دليل سياسي كاري پيشين خود در بازي با برگه نفت عليه رقيباني مانند ايران نه تنها به انتحار اقتصادي خود دست زده بلكه برخي دوستان خود را نيز ناخرسند كرده است بنابراين نياز به تبرئه كردن خود از خسارت هاي وارد شده به بازارهای جهاني دارد.
اين در حالي است كه اميد به توافق دوحه باعث شده بود كه طي روزهای اخير قيمتهای نفت به حدود 45 دلار صعود كند، اما آخرين گزارش خبرگزاری بلومبرگ از وضعيت حاضر قيمتهاي نفت حاكي است كه روز يكشنبه نفت برنت دريای شمال با 1.7درصد كاهش به 43 دلار و قيمت نفت شاخص وست تگزاس اينترمديت آمريكا با 2.75 درصد كاهش نسبت به روز گذشته به حدود 40 دلار سقوط كرد.
فرض ديگر براي به هم ريختن برگه هاي روي ميز در دوحه آن است كه براي عربستان پيش بينی برخي اتفاقات نيز دشوار بود؛ اتفاقاتی كه می تواند بازی نفتی رياض را پيچيده تر از حد انتظار كند؛ اتفاقی مانند امضای قرارداد فروش ٧٠٠ هزار بشكه نفت ايران به اروپا كه بيژن نامدار زنگنه از آن خبر داد و گفت: اتحاديه اروپا، ايران را شريك معتبر و قابل اعتماد براي تامين انرژی مي داند.
زنگنه عصر روز شنبه پس از ديدار ميگل آرياس كانته كميسيونر انرژي اتحاديه اروپا، اعلام كرد: اروپايي ها به همكاری بلندمدت با ايران بسيار علاقه مندند و تهران را شريك معتبر و قابل اعتمادی براي تامين انرژی می دانند.
وی يادآوری كرد نزديك به ١٠٧ سال از عرضه نفت و گاز از سوي ايران می گذرد و در اين مدت هيچگاه از سوی ايران مشكلي براي عرضه بموقع و كافي انرژی ايجاد نشده است.
در واقع، عربستان در برابر وضعيتي غيرقابل پيش بينی و در برابر كار انجام شده ای قرار گرفت كه ايرانی ها پيش از اين، صحبتش را كرده بودند اما شايد سعودی ها تصور به امضا رسيدن چنين قراردادی را آنهم يك شب پيش از اجلاس دوحه نمی كردند.
حالا مشكل پيچيده تر می شود؛ ايران به افزايش توليد و فروش نفت در مقابل چشمان عربستان ادامه می دهد و در عين حال بايد توافقي حاصل شود كه بر اساس وعده های پيشين ايران را از كاهش يا تثبيت توليد استثنا كند، عربستان را راضي نگه دارد و روسيه را آزار ندهد. نتيجه چنين وضعيتي تقريبا قابل پيش بينی است؛ عربستان زير ميز توافق مي زند؛ روسيه خود را كنار می كشد و ايران هم كاری را مي كند كه بايد بكند.
منبع: خبرگزاری میزان
ارسال نظرات شما
