۸۱درصد فیلم‌های جشنوارۀ سی‌و‌چهارم مغایر با سبک زندگی اسلامی و ایرانی

به گزارش خبرگزاری بسیج، دکتر صالح اسکندری رئیس مرکز مطالعات فرهنگی و آینده پژوهی ژرفا، با اشاره به پروژۀ تحلیل محتوای فیلم‌های سی و چهارمین جشنوارۀ فیلم فجرگفت: در روندی مشابه با سال گذشته تنها حدود ۱۸درصد از فیلم‌های ارائه‌شده در بخش‌‌های سه‌گانۀ این جشنواره به موضوعات اولویت‌دار جمهوری اسلامی از منظر امام راحل، مقام معظم رهبری و اسناد بالادستی کشور پرداخته‌اند. متأسفانه این روند نسبت به دورۀ پیشین جشنوارۀ فجر تفاوت چندانی نکرده و حتی دچار افول شده است.

صالح اسکندری  با ضروری‌دانستن آسیب‌شناسی، ارزیابی و سیاستگذاری مطلوب در این زمینه گفت: باید با اتکا به ارزیابی‌ها و پژوهش‌ّ‌های کارشناسانه و تخصصی به رفع معضل‌های محتوایی در تولید آثار سینمایی کشور پرداخته شود.

رئیس مرکز مطالعات فرهنگی و آینده پژوهی ژرفا با اشاره به ضرورت بازنگری در سیاست‌های تولید و پخش آثار سینمایی تأکید کرد: احصا و تبیین شاخص‌ در مراحل تولید، نظارت و نقد آثار سینمایی مطابق با ارزش‌های نظام اسلامی از بایسته‌های این امر است. بر این اساس، طی پژوهشی، در مرکز مطالعات فرهنگی و آینده پژوهی ژرفا ، به احصای مهم‌ترین شاخص‌های ارزیابی آثار سینمایی براساس بیانات امام راحل (ره)، رهنمودهای مقام معظم رهبری و اسناد بالادستی در حوزۀ فرهنگ و سینما پرداخته شد.

اسکندری افزود: بر اساس این چشم‌انداز، در پژوهش انجام‌گرفته، ۷۹ شاخص شامل ۷۱ شاخص محتوایی و ۸ شاخص هنری و فنی در قالب محورهایی ده‌گانه از جمله «انقلاب اسلامی»، «دینی اعتقادی»، «دفاع مقدس»، «امید و اعتماد به نفس ملی»، «حجاب و عفاف»، ، «سبک زندگی» و ... احصا شده و تک‌تک فیلم‌ها بر اساس این شاخص‌ها مورد محک و تحلیل قرار گرفتند. 

اسکندری افزود: از میان فیلم‌های دورۀ سی‌وچهارم جشنوارۀ فیلم فجر، ۲۲ فیلم معادل 50 درصد فیلم های این دوره تخریب‌کنندۀ شوق پیشرفت و انگیزۀ کار در جامعه و ۱۱ فیلم معادل ۲/۲۸درصد درصدد ایجاد شوق پیشرفت و انگیزۀ کار در جامعه هستند.

رئیس مرکز مطالعات فرهنگی و آینده پژوهی ژرفا گفت: تنها ۸/۲۳درصد فیلم‌ها بر مصرف کالاهای خارجی تأکید کردند و ۲/۷۶درصد فیلم‌ها مروج کالاهای خارجی نیستند.

صالح اسکندری، با اشاره به فرهنگ عافیت‌طلبی و لذت‌جویی در ۱/۳۴درصد فیلم‌های جشنوارۀ سی‌وچهارم، تأکید کرد: ۹/۶۵درصد فیلم‌ها مروج عافیت‌طلبی و لذت‌گرایی نیستند.

وی افزود: مجموعاً ۲۱ فیلم با موضوع افزایش جمعیت و فرزندآوری ارتباط پیدا می‌‌کند که از میان آنها ۹ فیلم به بازنمایی مثبت یا نسبی فرزندآوری می‌پردازند و ۱۲ فیلم نیز بازنمایی منفی از فرزندآوری دارند.

این کارشناس مسائل فرهنگی تأکید کرد: از میان ۱۸ فیلمی که شخصیت محجبه داشته‌اند در ۶ فیلم شخصیت‌پردازی بازیگران محجبه مثبت بوده، در ۶ فیلم این وضعبت تا حدودی مثبت بوده و ۶ فیلم نیز به نقض شاخص مذکور پرداخته‌اند. 

اسکندری با مقایسۀ دو دورۀ اخیر جشنوارۀ فیلم فجر یادآور شد: در جشنوارۀ سی‌وچهارم فجر در سه بخش مورد بررسی ، ۴ فیلم با موضوع دفاع مقدس حضور داشته‌اند که در مجموع کیفیت محتوایی آنها نسبت به فیلم‌های جشنوارۀ قبلی در همین حوزه نسبتاً در وضعیتی مطلوب‌تر قرار داشته است. 

وی عنوان کرد: تنوع مضمونی، پشت صحنه سیاسی جنگ، بازنمایی مطلق از پیروزی رزمندگان ایرانی، غلبۀ آرمان‌های دینی بر آرمان های ملی، تأکید بر ارزش‌های والای انسانی در جنگ تحمیلی، بازنمایی مناسب از ایثارگران و خانواده آنها، نقش‌آفرینی جوانان در دفاع مقدس، و خلاقیت و مدیریت جهادی از شاخص‌‌هایی بوده‌اند که در ارزیابی فیلم‌های حوزۀ دفاع مقدس مورد لحاظ قرار گرفته‌اند.

رئیس مرکز مطالعات فرهنگی و آینده پژوهی ژرفا ، با ابراز تأسف از فضای حاکم بر کلیت جشنوارۀ فجر، افزود: بیش از ۶۰درصد از فیلم‌های این دوره از جشنواره تحت سیطرۀ فضای سکولاریستی و سیاه‌نما قرار داشته‌اند که وضعیت فیلم‌های مرتبط با این موضوع نسبت به دورۀ پیشین این جشنواره در وضعیتی نامطلوب‌تر قرار دارد و تعداد قابل‌ ملاحظه‌ای از فیلم‌ها به‌دنبال ایجاد و القای یأس و ناامیدی در جامعه هستند. در همین رابطه، مطابق بررسی صورت‌گرفته، 31 فیلم از بخش های سه‌گانه جشنواره فجر در زمینه شاخص امید و اعتماد به نفس مشکل‌دار بوده‌ و درصدد آن برآمده‌اند که به القای بی‌عدالتی و فقر و ناامنی در جامعه، ترویج پوچ‌گرایی و زمینه‌سازی برای مهاجرت از کشور بپردازند!

 اسکندری، با برشمردن مشکلات فیلم‌های جشنوارۀ فجر در حوزۀ سبک زندگی، بیان کرد: 36 فیلم از مجموع 44 فیلم سه بخش جشنوارۀ فیلم فجر در زمینۀ سبک زندگی مغایر با اقتضائات فرهنگی جامعۀ ایرانی بوده اند که این میزان بیش از ۸۰درصد فیلم ها را در بر می‌گیرد و در این میان مولفه های زبان و هنجارهای گفتاری و روابط میان فردی بیش از همه مشکل‌دار بوده‌اند. پس از آن مسائلی چون ازدواج و عشق، اوقات فراغت و تفریح، شیوه کسب درآمد، مد و لباس در فیلم‌های این دوره از جشنوارۀ فجر بیشترین مغایرت را با اقتضائات سبک زندگی اسلامی ایرانی داشته‌ا‌ند.

رئیس مرکز مطالعات فرهنگی و آینده پژوهی ژرفا در پایان با تأکید بر ضرورت‌ها و بایسته‌های سیاستی و مدیریتی در آثار سینمایی گفت: برای پر کردن خلأ محتوایی در حوزه‌‌های مورد آسیب در سینما باید چاره‌اندیشی شود تا از خسارات معنوی به جبهه انقلاب جلوگیری شود.

اسکندری همچنین در خصوص بخش هنر و تجربه در جشنوارۀ فیلم فجر افزود: می‌توان چشم‌انداز سینمای ضدارزشی و معارض ایران را در سرمایه‌گذاری بر بخش هنر و تجربه ترسیم کرد. از این رو بایستی با ایجاد تعامل صمیمی‌تر با مدیران ارشد سازمان سینمایی کشور و آگاه‌سازی و بصیرت‌افزایی نسبت‌به تبعات منفی ناشی از روند موجود این بخش، به شناسایی نیروهای توانمند و ارزشی و فراهم کردن زمینه های آموزشی آنان در حوزه های فیلمنامه‌نویسی، فیلمبرداری و کارگردانی پرداخته شود.