دراین یادداشت سعی شده است علاوه بر تبیین سه مورد از کلیدی ترین مولفه های اقتصاد مقاومتی به ارائه چند راهکار عملی نیز پرداخته شود.
در همه جوامع سه موضوع سیاست،فرهنگ و اقتصاد مکمل یکدیگرند به صورتی که نمیشود از اقتصاد و اقتصاد مقاومتی صحبت کرد اما از اقتضائات نظام سیاسی غافل شد و نمی توان از اقتصاد و سیاست حرف زد اما به نظام فرهنگی توجه نکرد.همانگونه که رهبری در طی سالهای گذشته شعارهای سال را نیز برهمین مبنا قرار داده بودند.
در رویکرد سیاسی ان چیزی که از می تواند دارای اولویت بالایی باشد این است که باید گفتمان امروز کشور تبدیل شود به گفتمان اقتصاد مقاومتی و فارغ از سیاسی کاری و سیاسی بازی به تبیین و اجرایی کردن این گفتمان در سطح جامعه پرداخته شود که در وهله اول وظیفه سه قوه است که همگام باهم به این سمت حرکت کنند و در وهله دوم احزاب ،جنبشها ،تشکلهای مردمی،دانشجویی وغیر دانشجویی.
در رویکرد فرهنگی حقیقت امر این است که تا فرهنگ یک کشور اصلاح نشود و به سمت این گفتمان سوق داده نشود نباید انتظار داشت که اقتصاد مقاومتی تحقق پیدا کند زیرا این فرهنگ است که به مردم میگوید از اسراف بپرهیزید ،اصلاح الگوی مصرف کنید ،از تولید داخلی حمایت کنید و صرفه جویی در مصرف را اولویت قرار دهید؛ که در اینجا نیز مهمترین نقش را نهاد های فرهنگی دولتی و غیر دولتی صدا وسیمای جمهوری اسلامی ، از جمله وزارت فرهنگ و ارشاد ، هیئت ها و ستاد های نماز جمعه و...میتوانند ایفاکنند.
اما در رویکرد اقتصادی که مهمترین رویکرد است موارد زیر را نیز میتوان مد نظر قرار داد و به صورت عملی اجرا کرد:
1- نفت که می توانست به عنوان ابزار فشاری به غرب تحمیل شود متاسفانه امروز تبدیل به فشار غرب برما شده است ،زیرا اقتصاد ما اقتصادی تک محصولی و وابسته به نفت است ؛که میتوان با کاستن از فروش نفت به صورت خام و با رونق دادن زیر ساختهای پتروشیمی ،آن را به سمت تولید و بهره وری سوق داد تاعلاوه بر استفاده بهینه از نفت خام به کاهش رکود در بخش پتروشیمی و رونق تولید کمک کرد .
2- مبنا قرار دادن سیاست های اصل44 قانون اساسی و اعتماد کردن دولت به مردم و بخش خصوصی و متقابلا بخش خصوصی و مردم به دولت ؛با توجه به اینکه حجم نقدینگی در کشورما بسیار بالا است میتوان این حجم نقینگی را به سمت تولید،کارافرینی و بخشهای دانش بنیان گسیل کرد تا علاوه بر فعال کردن بخشهای خصوصی و مردمی بتوان به کاهش تورم و کاهش رکود کمک شایانی کرد.
3- باتوجه به ظرفیت های عظیم کشاورزی در کشورمیتوان تا حدود زیادی به تحقق اقتصاد مقاومتی کمک کرد ؛متاسفانه امروز شاهد ان هستیم که کشور ما چیزی در حدود 15میلیارد دلار صادرات کالاهای کشاورزی دارد در صورتی که با اقدا ماتی نظیر تکمیل سد های نیمه تمام ،جلوگیری از خروج آّبها از مرزهای کشور بوسیله بهره برداری بهینه، برنامه ریزی برای سفره های آب زیر زمینی یا به عبارتی احداث سد های زیرمینی به منظور جلوگیری از تبخیر آب و حمایت از کشاورزان از طریق ایجاد طرح های حمایتی مثل افزایش سوبسید ، اختصاص وامهای حمایتی و بیمه کردن محصول به منظور کاهش ریسک سرمایه گذاری و... می شود تاحدود زیادی به خود کفایی در بخش کشاورزی رسید.
4- اجرایی کردن فاز دوم هدفمندی یارانه ها ؛که سرمایه ها دراین فازباید معطوف شود به حمایت از تولیدات داخلی ،بدین صورت که مثلا در بخش بهداشت با اختصاص دادن یارانه افراد دهک بالای جمعیت به تولید داروهای داخلی که معادل انها در کشور وجود دارد یا از نظر کیفیت با دارو های خارجی برابری میکنند.
5- جلو گیری از واردات و قاچاق کالاهای غیر ضروری یا کالاهایی که معادل آنها در کشور وجود دارد ؛که این نیز با مقررات وقانون های تنبیهی و مالیات سنگین بر واردات قابل اجرا است.
یادداشت از:عارف درخشان دانشجوی کارشناسی اقتصاد و جانشین بسیج دانشجویی دانشگاه شیراز