اعمال و دعاى مخصوص روز پنجم ماه مبارک رمضان

اللَّهُمَّ اجْعَلْنِي فِيهِ مِنَ الْمُسْتَغْفِرِينَ

وَاجْعَلْنِي فِيهِ مِنْ عِبَادِکَ الصَّالِحِينَ الْقَانِتِينَ

وَاجْعَلْنِي فِيهِ مِنْ أَوْلِيائِکَ الْمُقَرَّبِينَ

بِرَأْفَتِکَ يا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ

خدايا در اين روز مرا از آمرزش جويان درگاهت قرار ده

و قرار ده مرا در اين روز از بندگان شايسته و فرمانبردارت

و در اين روز مرا از دوستان نزديکت قرار ده،

به حق مهرباني‌ات، اي مهربان‌ترين مهربانان

آيت الله مجتهدي تهراني (ره) در شرح دعاي روز پنجم ماه مبارک رمضان آورده است:

اللَّهُمَّ اجْعَلْنِي فِيهِ مِنَ الْمُسْتَغْفِرِينَ ؛ خدايا من را در اين ماه رمضان جزو مستغفرين قرار بده، براي استغفار، بايد شرايط استغفار را داشت. کسي که مال حرام خورده که با استغفار کارش درست نمي‌شود. بايد برود و صاحبان مال را راضي کند. با مال حرام و رشوه و ربا رشد کرده‌اي، حال که توبه مي‌کني بايد بروي سود ربا را به صاحبان آن بازگرداني. غذاي کم و حلال بخوري تا گوشت‌هاي تنت که با مال حرام پرورش يافته‌اند، آب شوند.خدايا مرا از مستغفرين قرار بده! يعني اينکه واقعاً استغفار کنم و اگر مال حرامي دارم، آن را حلال کنم. به گناهي که قبلاً کردم فکر نکنم و از آن لذت نبرم. حالا زباني هم استغفار کنيم، خوب است. بعد از نماز مغرب هم 70 بار استغفار وارد است.

نتيجه‌ي استغفار کردن چيست؟

«من اکثرالاستغفار» کسي که زياد استغفار کند، 4 چيز به دست مي‌آورد :

اول «جعل الله له من کل همٍ و غمٍ فرجا» اگر غم و غصه دارد، از غم و غصه‌اش بيرون مي‌آيد.

دوم «من کل خوفٍ امنا» گاهي اخبار ناخوشايند را مي‌دهند. اگر استغفار کني، هيچ خبري نمي‌شود. اگر استغفار کرده‌اي از کسي نترس و فقط از خدا بترس.

سوم «من کل ضيق ٍ مخرجا» صاحب‌خانه تو را جواب کرده؟ سفته‌هايت عقب افتاده؟ گرفتاري؟ اگر استغفار کني همه اين‌ها درست مي‌شود.

و چهارم اينکه «ورزقه من حيث لايحتسب» از جايي که گمان نداري و فکرش را نمي کنيم روزي مي رسد . همسفر خوب پيدا مي‌کني، يک زن خوب نصيبت مي شود و...

اگر در گرفتاري هستيد، اگر مشکل ازدواج داريد، اگر منزل مي‌خواهيد،‌ استغفار کنيد، خدا گره از کارهاتان باز مي‌کند. اما بايد شرايط استغفار را هم مراعات کرد.

شرايط استغفار چيست؟

شخصي در محضر حضرت علي عليه‌السلام گفت: ”استغفرالله”‌ اميرالمؤمنين علي عليه‌السلام فرمود: ”مادرت به عزايت گريه نمايد، آيا مي‌داني استغفار چيست؟ همانا استغفار درجه عليين است و آن اسمي است که به شش معني واقع مي‌گردد:

اول پشيماني بر گذشته مي‌باشد،

دوم عزم و اراده براي دوري از آن گناه تا ابد،

سوم حق مخلوقات را ادا نمايي تا خدا را پاک و مطهر ملاقات کني و حقي از مخلوقات بر عهده تو نباشد،

چهارم اينکه به سوي هر فريضه‌اي که ضايع نموده‌اي روي آورده و حق آن را ادا کني،

پنجم اينکه گوشتي را که به واسطه حرام روييده شده به واسطه اندوه‌ها آب کني تا پوست به استخوان چسبيده و گوشت تازه بين آن‌ها روييده شود،

ششم اينکه درد و رنج فرمان برداري و اطاعت را به جسم بچشاني چنان چه شيريني معصيت را به آن چشانده بودي،

پس در آن هنگام مي‌تواني بگويي ”استغفرالله”‌که در اين روز ما هم از خداوند مي‌خواهيم جزء مستغفرين واقعي که امير مؤمنان علي عليه‌السلام در مورد آن توضيح فرموده‌اند قرارمان داده و توبه ما را بپذيرد...

رزق تنها پول نيست!

رزق همه‌اش پول نيست. در احاديث بسيار بيان شده که اگر فلان کار را بکني ، رزقت زياد مي شود ، منظور از رزق ، رزق معنوياست، رفيق خوب رزق است، همسفر خوب هم رزق است. هر وقت مي‌خواهيد مسافرت برويد، چند بار استغفار کنيد تا يک همسفر خوب داشته باشيد.

وَاجْعَلْنِي فِيهِ مِنْ عِبَادِکَ الصَّالِحِينَ الْقَانِتِينَ ؛ خدايا من را از بندگان شايسته خودت قرار بده. فرمانبردار تو باشم. اطاعت تو را کنم. خدا آدم فرمانبردار را دوست دارد.

هنگامي که بنده در پيشگاه خداوند داراي مقام و منزلت است که واجبات الهي را انجام داده و از محرمات او بپرهيزد. آنگاه است که آن بنده به عنوان بنده صالح که مطيع پروردگار خويش است قرار خواهد گرفت که در اين روز ما نيز از خداوند مي‌خواهيم که ما را جزء بندگان صالح که مطيع اوامر او مي‌باشند، قرار دهد.

وَاجْعَلْنِي فِيهِ مِنْ أَوْلِيائِکَ الْمُقَرَّبِينَ ؛ همان طور که در روايات و آيات آمده است کساني مقرب درگاه الهي قرار مي‌گيرند که هيچ گاه از ياد خداوند در تمام لحظات عمر و حيات خويش غافل نگردند و بندگي خدا را فقط براي رضاي خداوند انجام دهند که براي فهم بيشتر به نمونه بارز آن حضرت امير مؤمنان علي عليه‌السلام اشاره مي‌کنيم که در مناجات با خداوند چنين فرمودند: ”الهي ما عبدتک خوفا من نارک و لاطمعا في جنتک لکن وجدتک اهلا للعباده فعبرتک”‌ ”بار خدايا! تو را به خاطر ترس از جهنمت و يا به جهت طمع به بهشتت عبادت نمي‌کنم، بلکه تو را شايسته عبادت يافتم، پس تو را عبادت مي‌کنم”‌ ما نيز در اين روز از خداوند مي‌خواهيم که به حق لطف و رحمتش ما را از دوستان و اولياء و مقربان درگاهش قرار دهد. انشاء الله که تابع باشيم .

بهشت خدا جدا از بهشت معمول است

بهشت معمولي براي کساني است که غذا و حوري مي‌خواهند؛ اما آن‌ها که خود خدا را مي‌خواهند و عبادت را براي خود خدا کردند و نه براي ترس از جهنم، آن‌ها در بهشت خدا وارد مي‌شوند. آيه قرآن هم وجود دارد. «فادخلي في عبادي و ادخلي جنتي» از خدا بخواهيم که در آن بهشت قرار بگيريم. جنت فردوس، جنت عدن جنت‌هاي متعدد وجود دارد ولي جنت خدا عالي است.

بِرَأْفَتِکَ يا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ ؛ مي‌گويد: خدا به مهرباني خودت، دعاهاي ما را مستجاب کن. اي خدايي که رحمتت از همه رحم‌ها بيشتر است.

**نـماز سفــارش شــده در روز پنچم مــــاه رمضــان

علامه مجلسى رحمه الله عليه در زادالمعاد در فصل آخر اعمال ماه رمضان؛ نماز روزهاي ماه رمضان به شرح زير نوشته است:

* نماز شب ششم, چهار رکعت, در هر رکعت حمد و سوره تبارک الذى بيده الملک.

**اعمــال مشتــرک اين مــاه پــر فيــض**

نخست:اعمــالى است که در هــر شب و روز اين مــاه به جــاآورده مى شــود

1. بعد از هر فريضه قرائت دعاي اللهم ارزقني حج بيتک الحرام في عامي... مستحب است.

سيد بن طاوس از حضرت امام جعفر صادق و امام موسى کاظم ـ عليهماالسلام ـ روايت کرده که فرمودند: پس از هر نماز در ماه رمضان دعاي ذيل را بخوانيد:

اَللّـهُمَّ ارْزُقْني حَجَّ بَيْتِکَ الْحَرامِ فِي عامي هذا وَفي کُلِّ عامٍ ما اَبْقَيْتَني في يُسْرٍ مِنْکَ وَعافِيَةٍ، وَسَعَةِ رِزْقٍ، وَلا تُخْلِني مِنْ تِلْکَ الْمواقِفِ الْکَريمَةِ، وَالْمَشاهِدِ الشَّريفَةِ، وَزِيارَةِ قَبْرِ نَبِيِّکَ صَلَواتُکَ عَلَيْهِ وَآلِهِ، وَفي جَميعِ حَوائِجِ الدُّنْيا وَالاَْخِرَةِ فَکُنْ لي، اَللّـهُمَّ اِنّي اَساَلُکَ فيـما تَقْضي وَتُقَدِّرُ مِنَ الاََمْرِ الَْمحْتُومِ في لَيْلَةِ الْقَدْرِ، مِنَ الْقَضاءِ الَّذي لا يُرَدُّ وَلا يُبَدَّلُ، اَنْ تَکْتُبَني مِنْ حُجّاجِ بَيْتِکَ الْحَرامِ، الْمَبْرُورِ حَجُّهُمْ، الْمَشْکُورِ سَعْيُهُمْ، الْمَغْفُورِ ذُنُوبُهُمْ، الْمُکَفَّرِ عَنْهُمْ سَيِّئاتُهُمْ، واجْعَلْ فيـما تَقْضي وَتُقَدِّرُ، اَنْ تُطيلَ عُمْري، وَتُوَسِّعَ عَلَيَّ رِزْقي، وَتُؤدِّي عَنّي اَمانَتي وَدَيْني آمينَ رَبَّ الْعالَمين

خدايا! در اين سال و هر سال، تا زمانى که عمرم باقى است و در آسايش و گشايش روزى به سر مى برم، زيارت خانه ات ـ بيت الحرام ـ را نصيبم گردان. و مرا از درک موقف هاى گرامى و ديدن مکان هاى شريف و زيارت قبر پيغمبرت ـ که درودت بر او و آلش باد ـ محروم مکن.

و در برآوردن جميع احتياجات دنيا و آخرتم يارىام کن. اى خدا! از تو درخواست مى کنم هر آنچه از قضا و قَدَرت را که در شب قدر حتمى قرار دادى و ديگر برگشت و تغييرى نمى پذيرد، مرا از حجاج بيت الحرامت قرار دهى. حاجيانى که حجشان پسنديده، سعيشان پذيرفته، گناهانشان آمرزيده و اعمال بدشان بخشيده شده است. و عمر طولانى در راه بندگى ات و روزىام را فراوان قرار ده و امانت ها و قرضم را ادا فرما.

2. بعد از هر فريضه، مستحب است خواندن دعاي ياعليُ ياعظيمُ ياغفورُ يارحيمُ انت الرَّبُّ العظيم.

يا عَلِيُّ يا عَظيمُ، يا غَفُورُ يا رَحيمُ، اَنْتَ الرَّبُّ الْعَظيمُ الَّذي لَيْسَ کَمِثْلِهِ شَيءٌ وَهُوَ السَّميعُ الْبَصيرُ، وَهذا شَهْرٌ عَظَّمْتَهُ وَکَرَّمْتَهْ، وَشَرَّفْتَهُ وَفَضَّلْتَهُ عَلَى الشُّهُورِ، وَهُوَ الشَّهْرُ الَّذي فَرَضْتَ صِيامَهُ عَلَيَّ، وَهُوَ شَهْرُ رَمَضانَ، الَّذي اَنْزَلْتَ فيهِ الْقُرْآنَ، هُدىً لِلنّاسِ وَبَيِّناتٍ مِنَ الْهُدى وَالْفُرْقانَ، وَجَعَلْتَ فيهِ لَيْلَةَ الْقَدْرِ، وَجَعَلْتَها خَيْراً مِنْ اَلْفِ شَهْرٍ، فَيا ذَا الْمَنِّ وَلا يُمَنُّ عَلَيْکَ، مُنَّ عَلَيَّ بِفَکاکِ رَقَبَتي مِنَ النّارِ فيمَنْ تَمُنَّ عَلَيْهِ، وَاَدْخِلْنِي الْجَنَّةَ بِرَحْمَتِکَ يا اَرْحَمَ الرّاحِمينَ

اى خداى بلند مقام, اى بزرگوار, اى آمرزنده,اى مهربان! تويى خداى بزرگ که هيچ مانندى ندارد و به گفتار و کردار خلق شنوا و بينا است. و اين ماهى که مقامش را بلند گردانيدى و بر ديگر ماه ها کرامت و شرافت بخشيدى, و روزه اش را بر من واجب گردانيدى, ماه رمضان است.

ماهى که در آن قرآن را براى راهنمايى مردم و نشان دادن راه هدايت و جدا نمودن حق از باطل فرو فرستادى و شب قدر را در اين ماه مقرر داشتى و نيز آن شب را بر هزار ماه برترى دادى; پس اى خداى صاحب منت که هيچ کس بر تو منت ندارد, در ميان آن همه بندگانت که منت گزارده اى بر من منت گزار و از آتش دوزخ نجات بخش و به بهشت هميشگى داخل گردان! به حق رحمت بى پايانت اى مهربان ترين مهربانان

3.بنا بر فرمايش حضرت ختمي مرتبت، هرکس دعاي اللهم ادخل علي اهل القبور... را بعد از هر نماز واجب بخواند حقتعالي گناهان او را ميآمرزد.

اَللّـهُمَّ اَدْخِلْ عَلى اَهْلِ الْقُبُورِ السُّرُورَ اَللّـهُمَّ اَغْنِ کُلَّ فَقيرٍ، اَللّـهُمَّ اَشْبِعْ کُلَّ جائِعٍ، اَللّـهُمَّ اکْسُ کُلَّ عُرْيانٍ، اَللّـهُمَّ اقْضِ دَيْنَ کُلِّ مَدينٍ، اَللّـهُمَّ فَرِّجْ عَنْ کُلِّ مَکْرُوبٍ، اَللّـهُمَّ رُدَّ کُلَّ غَريبٍ، اَللّـهُمَّ فُکَّ کُلَّ اَسيرٍ، اَللّـهُمَّ اَصْلِحْ کُلَّ فاسِدٍ مِنْ اُمُورِ الْمُسْلِمينَ، اَللّـهُمَّ اشْفِ کُلَّ مَريضٍ، اللّهُمَّ سُدَّ فَقْرَنا بِغِناکَ، اَللّـهُمَّ غَيِّر سُوءَ حالِنا بِحُسْنِ حالِکَ، اَللّـهُمَّ اقْضِ عَنَّا الدَّيْنَ وَاَغْنِنا مِنَ الْفَقْرِ، اِنَّکَ عَلى کُلِّ شَيءٍ قَديرٌ

اى خدا تو بر اهل قبرها نشاط و شادمانى عطا کن؛ فقيران را بى نياز گردان؛ خدايا گرسنگان را سير گردان؛ برهنگان را لباس بپوشان؛ خدا بدهى برهکاران را ادا فرما؛ سوگواران را دل شاد ساز؛ خدايا هر غريبى را به وطن باز رسان؛ هر اسيرى را آزادى بخش؛ خدايا فسادگران در کار مسلمانان را اصلاح فرما؛ بيماران را شفا عنايت کن؛ اى خدا به غناى خود جلو فقر ما را ببند؛ بدى هاى ما را به خوبى صفات خودت تغيير ده؛ خدايا ديَن ما را ادا فرما و نادارى ما را به دارايى و بى نيازى بدل گردان که تو بر هر چيز توانايى

4. بهترين اعمال شبها و روزهاي ماه مبارک رمضان قرائت قرآن است.

5. در ماه مبارک رمضان هر سه روز يک ختم قرآن سنّت ميباشد.

6.در اين ماه دعا، صلوات، استغفار و لاالهالاالله بسيار بايد گفت.

(مفاتيح الجنان/ 356 الي 358)

دوم: کـارهـايى که در شب هـاى ماه رمضـان بايـد به جـاآورد

1.افطار مستحب است بعد از نماز, صورت گيرد; مگر آن که ضعف بر او غلبه کرده باشد يا جمعى منتظر باشند

2.با چيز پاکيزه و حلال و به دور از شبهات افطار نمايد. و بهتر آن است که با خــرمــاى حــلال افطار کند تا ثواب نمازش چهارصد برابر گردد. اگر با خرما، آب، رطب، شير، حلوا، نبات و با آب گرم، و يا هر کدام از اين ها افطار کند، نيز خوب است.

3.هنگام افطار دعاهاى وارده در اين باره را بخواند؛از جمله آن که بگويد:

اللهم لک صمت و على رزقک افطرت و عليک توکلت

خدايا براى تو روزه گرفتم و با روزى تو افطار مى کنم و بر تو توکل دارم. تا خدا ثواب هر کسى را که در اين روز روزه داشته است، به او عطا کند، و اگر دعاى اللهم رب النور العظيم را که سيد و کفعمى روايت کرده اند بخواند، فضيلت بسيار يابد.

و روايت شده که حضرت امير المومنين على (عليه السلام) هر گاه مى خواست افطار کند مى گفت:

بسم الله; اللهم لک صمنا و على رزقک افطرنا, فتقبل منا انک السميع العليم.

به نام خدا. خدايا براى تو روزه گرفتيم و به روزى تو افطار کرديم؛ پس از ما قبول کن، زيرا که تو شنواى دانايى.

4.هنگام لقمه اول بگويد:

بسم الله الرحمن الرحيم; يا واسع المغفرة اغفر لى

به نام خداوند بخشاينده مهربان؛ اى که آمرزش باو گسترده است, بيامرز مرا. تا خدا او را بيامرزد

و در روايت آمده است که در آخر هر روز از روزهاى ماه رمضان، خدا هزار هزار کس را از آتش جهنم آزاد مى کند؛ پس از حق تعالى بخواه که تو را يکى از آن ها قرار دهد.

5.در وقت افطار ســوره قــدر بخواند.

6.در وقت افطــار صدقـه بدهد و سپس روزه داران را افطار دهد؛ اگر چه به چند دانه خرما يا شربتى آب باشد.

و از حضرت رسول (صلي الله عليه و آله) روايت شده کسى که روزه دارى را افطار دهد, مثل اجر آن روزه دار براى وى خواهد بود; بدون آن که چيزى از آن کم شود. و نيز از آنِ او خواهد بود ثواب کار نيکويى که به جا آورد آن افطار کرده که فرمود: مومنى که لقمه اى را در ماه رمضان به مومنى بدهد، حق تعالى براى او اجر کسى را مى نويسد که سى بندهء مومن آزاد کرده باشد و نيز از آن او است نزد حق تعالى يک دعاى پذيرفته شده.

7. در هر شب خواندن هزار مرتبه انا انزلناه آمده است.

8.اگر ممکن باشد در هر شب صد مرتبه حم دخان را بخواند.

9.در هر شب از ماه رمضان دعاى افتتاح بخواند.

10. در روايت آمده که هر کس در هر شب از ماه رمضان سوره انا فتحنا را در نماز مستحبى بخواند آن سال حفاظت مى گردد. و از اعمالى که مستحب است در شب هاى ماه رمضان به جا آورده شود، خواندن هزار رکعت نماز در سرتاسر اين ماه است.و اين مطلب را عالمان بزرگ و فقيهان وارسته در کتاب هاى خود اشاره کرده و نوشته اند.

(مفاتيح الجنان /360 الي 361)

ســوم: کارهاى مربوط به سحرهاى ماه مبارک رمضان است و آن چند کار است

1.سحرى خوردن, و سحرى را ترک نکند, اگر چه با يک دانه خرماى يا يک ليوان آب باشد. و بهترين سحرها سويق يعنى قاووت و خرما است. و در خبر آمده که حق تعالى و ملائکه صلوات مى فرستند بر کسانى که در سحرها استغفار مى کنند، و سحرى مى خورند.

2.سوره انا انزلناه در وقت سحرها بخواند، که هر کس اين سوره را در وقت افطار کردن و سحر بخواند گويى ثواب کسى را دارد که در راه خدا در خون خود بغلتد.

3.بخواند دعاى شريفى را که از حضرت امام رضا(عليه السلام) نقل شده که فرموده اند: اين دعايى است که حضرت امام محمد باقر(عليه السلام) در سحرهاى ماه رمضان دعــاى سحــر مى خواندند.

4.قرائت دعاي «اللهم اني اسئلک من بهائک بِاَبْهاهُ و کل بهائک بَهِيٌّ... » در سحرهاي ماه مبارک رمضان

5.خواندن دعاي پر فيض ابوحمزه ثماني در سحرهاي ماه مبارک رمضان

(مفاتيح الجنان / 373 الي 376)

http://www.taamolnews.ir