خانم مولاوردی در حوزه‌ای که تخصص ندارید دخالت نکنید!

یکی از مشکلات امروز در حوزه دین، اظهار نظرهای اشخاص ناآگاه و کم اطلاع از حوزه های مختلف دین راجع به دین است. این معضل وقتی انحراف و فساد بیشتری به بار می آورد که فرد جاهل و غیر متخصص در دین، دارای شخصیت اجتماعی و سیاسی و فرهنگی بوده و صاحب نفوذ در بین اقشار جامعه باشد. 

متاسفانه متن کوتاهی در پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران در تاریخ 12/3/1394 به نقل از خانم شهیندخت مولاوردی منتشر شده  که به مناسبت رحلت امام (ره)در حسینیه جماران ایراد سخنرانی کرده بودند. سخنان او را با نگاه خوش بینانه، می توان ورود نا به جا به حوزه غیر تخصصی اش، تحلیل کرد. 

این پایگاه خبری اینگونه آورده است:

معاون امور زنان و خانواده ریاست جمهوری گفت: واقعیت این است که در دنیای امروز بعضی از گزاره های دینی برای زنان پاسخگو نیست و متناسب با زمان خودش بوده و الان چالش های زیادی با دنیای مدرنتیه به وجود آورده است. اگر این تعارضات دینی مورد توجه محققان و حوزه دینی نباشد، پیش بینی می شود که عوامل دین گریزی جوانان فراهم شود. امام به عنوان اسلام شناس بزرگ با تاکید بر نقش زن در خانواده رافع بسیاری از این چالش ها بودند.

به گزارش پایگاه خبری و اطلاع رسانی جماران، شهیندخت مولاوردی در دیدار جمعی از بانوان فرهیخته کشور با یادگار امام در حسینه جماران، با گرامی داشتن یاد و خاطره امام اظهار کرد: یکی از ابعادی که می توان با توجه به آن افکار و اندیشه های امام را در حوزه زنان راتببین کرد، موضوع تاثیر زمان و مکان در فقه پویا است.

وی با اشاره به اینکه در بازخوانی نقش و جایگاه زنان و تبیین جایگاه اسلام درباره زنان، اجتهاد پویا و تعیین کننده بودن زمان و مکان بسیار مهم  است، ادامه داد: برای فهم این مطلب می توان به وضعیت ایران پیش از انقلاب اشاره کرد که در آن حکومت پهلوی تحت عنوان نوسازی کارهایی را انجام داد، اما زنان جامعه به دلیل داشتن نگاه سنتی و مذهبی با این نوسازی همراه نشدند، این زنان همان کسانی بودند که در انقلاب حضور داشتند و به فرمان امام کنار و پا به پای مردان در مبارزه با حکومت پهلوی شرکت کردند و بعد از انقلاب هم در جامعه حضور داشتند.

معاون امور زنان ریاست جمهوری ادامه داد: رمز پویایی انقلاب در تطابق احکام و هنجارهای دینی با قوانین جامعه است. تاکید امام بر شناخت موضوعات و مصالح حکومت و درک صحیح از واقعیت های جامعه، اهمیت این موضوع را نشان می دهد. با این ملاحظات است، که ما مشاهده می کنیم که علیرغم مخالفت وی با لایحه انجمن های ایالتی و ولایتی و مخالفتشان با حضور زنان در انتخابات در این لایحه ، پس از پیروزی انقلاب مدافع جدی حضور زنان در مجلس خبرگان هستند.

مولاوردی ادامه داد: تاکید امام به حضور زنان را می توان در دفاع او از حضور بانوان در عرصه های مختلف اجتماعی و سیاسی جامعه دید، تاکید وی به حضور زنان مثلا در مجلس خبرگان را می توان نمونه ای از این موضوع دانست که امام به حضور اجتماعی بانوان اهمیت زیادی می دادند و از عضویت زنان در عرصه های مختلف سیاسی حمایت می کردند.

وی با اشاره به مخالفت امام در تفکیک های جنسیتی در دانشگاه ها، اظهار کرد، امام همان امامی است که از زنان خواستند در انتخابات لایحه های ایالتی و ولایتی شرکت نکنند است، اما با توجه به تغییرات بنیادینی که در جامعه پیش و پس از انقلاب اتفاق افتاده، وی چرخش دیدگاه  داشتند. دیدگاهی که بعد از انقلاب تاکید بر حضور زنان در عرصه های مختلف جامعه داشت.

مولاوردی در ادامه تاکید کرد:  در حال حاضر فرصت مناسبی پیش رو داریم که با گذشت بیست و شش سال از رحلت امام میزان تحقق نگاه امام و فاصله موجود با آن نگاه در جامعه حال حاضر را ارزیابی کنیم.

معاون امور زنان ریاست جمهوری با بیان اینکه ما می توانیم از راه مطالعه  نظرات امام به فاصله ای که با او داریم پی ببریم، اظهار کرد: ما شاهد این ماجرا هستیم که در طول زندگی امام بعد از انقلاب از هر فرصتی برای بیان فرق بین اسلام ناب محمدی و اسلام آمریکایی  استفاده می کردند، که ما می توانیم در این ایام از این نظرات برای شناخت و شناساندن جریانات فکری که با دیدگاه امام فاصله داشتند و دارند به خوبی بهره ببریم. 

مولاوردی با اشاره  موضوع طلاق و افزوده شدن شرط ضمن عقد برای زنان ، به عنوان یکی از کمک ها و لطف های امام نسبت به زنان گفت: این یکی از نمونه تعبیرهای روشنگرانه امام نسبت به زنان است. نمونه دیگر از این تعابیر می توان به تاکید امام به حضور زنان در صنعت اشاره کرد، آن هم زمانی که بسیاری هنوز حضور زنان در جامعه را نمی پذیرفتند.

وی با بیان اینکه امروزه بیش از گذشته شاهد نقش زنان بیش از پیش در جامعه هستیم، ادامه داد: زنان پا به پای مردان در تامین خانواده در شهر ها و روستاها حداقل در تامین اقتصاد خانواده ها فعالیت می کنند، می توان به ضرورت به کار بردن فقه پویا با در نظر گرفتن زمان و مکان تاکید کرد.

مولاوردی ادامه داد: شبهات برون دینی که درباره احکام و حقوق زنان در اسلام مطرح می شود، در کنار توجه به عنصر زمان و مکان، تفکیک میان هنجارهای دینی و عادات و رفتارهای اجتماعی منتسب به دین درخور توجه است.

معاون امور زنان و خانواده ریاست جمهوری تاکید کرد: توجه به عنصر زمان و مکان در عصر حاضر می تواند مورد توجه متکلمان و محققان دینی در پاسخ به دیدگاهی باشد که، اسلام را عامل مظلومیت زن مسلمان معرفی می کند. امام با دخالت دادن دو عنصر زمان و مکان راه را در توانمند ساختن زنان در دنیای امروز گشود. واقعیت این است که در دنیای امروز بعضی از گزاره های دینی برای زنان پاسخگو نیست و متناسب با زمان خودش بوده و الان چالش های زیادی با دنیای مدرنتیه به وجود آورده است.

وی در پایان گفت: اگر این تعارضات دینی مورد توجه محققان و حوزه دینی نباشد، پیش بینی می شود که عوامل دین گریزی جوانان فراهم شود. امام به عنوان اسلام شناس بزرگ با تاکید بر نقش زن در خانواده رافع بسیاری از این چالش ها بودند.《

در قسمتی از این خبر به نقل از خانم مولاوردی آمده است «رمز پویایی انقلاب در تطابق احکام و هنجارهای دینی با قوانین جامعه است.»

اما آنچه که از این متن فهمیده می شود این است که احکام و هنجارهای دینی با قوانین سازگار است و منطبق بر قوانین هستند. درحالیکه آنچه جمهوری اسلامی و انقلاب در صدد آن بوده و تا به حال سعی بر آن داشته این بوده که قوانین جامعه منطبق و سازگار با احکام و هنجارهای دین باشند. نظارت مجلس شورای نگهبان بر قوانین موضوعه مجلس در همین راستا است. تایید ریاست رئیس جمهور منتخب مردم و تنفیذ حکم وی توسط ولی فقیه نیز در این راستا قرار دارد. 

در اصل دوم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران آمده است: جمهوری اسلامی، نظامی است که بر پایه های ذیل استوار است:1.ایمان به.خدای یکتا(لااله الاالله) و اختصاص حاکمیت و تشریع به او و لزوم تسلیم در برابر امر او 2.وحی الهی و تقش بنیادین آن در بیان قوانین 3.معاد و نقش سازنده آن در سیر تکاملی انسان به سوی خدا 4.عدل خدا در خلقت و تشریع 5.امامت و رهبری مستمر و نقش اساسی آن در تداوم انقلاب اسلامی 6.کرامت و ارزش والای انسان و آزادی توام با مسئولیت او در برابر خدا که از راه: الف.اجتهاد مستمر فقهای جامع¬الشرایط بر اساس کتاب و سنت معصومین (سلام الله علیهم اجمعین) ب.استفاده از علوم و فنون و تجارب پیشرفته بشری و تلاش در پیشبرد آن ها ج.نفی هرگونه ستمگری، ستم¬کشی، سلطه گری، سلطه پذیری، قسط و عدل، استقلال سیاسی-اقتصادی-اجتماعی-فرهنگی و همبستگی ملی را تامین می کند. 

طبق فرع اول، تشریع و قانون گذاری اختصاص به خداوند دارد.و طبق بند الف از فرع ششم، نظام جمهوری اسلامی بر پایه اجتهاد فقهای جامع الشرایط است.

در ادامه پایگاه خبری جماران می گوید: «مولاوردی با اشاره به مخالفت امام در تفکیک های جنسیتی در دانشگاه ... »

یکی از ناقلین ماجرای ممانعت امام (ره)  از تفکیک جنسیتی سرکار خانم فاطمه طباطبائی، عروس امام است؛ که در کلاسی که تفکیک شده بود حاضر بودند و ماجرا را به امام(ره) گزارش دادند و امام هم مخالفت می کنند. در قسمتی از بیانات خانم طباطبائی که سایت جماران پیرامون این ماجرا از امام خمینی نقل کرده آمده است:« ... بعد امام گفته بودند که احمد برو با انجمن اسلامی و هر کسی که مسئول است تماس بگیر، بگو که اگر امروز شما خرافات و سلیقه شخصی را وارد دین کنید، فردا چه کسی می خواهد جدا کند و بالاترین لطمه و بالاترین خطر برای اسلام این است که ما بیاییم، خودمان سلیقه خودمان را قاطی دین کنیم. اگر امروز به دست شما، بچه های مذهبی، این ها قاطی شود، فردا چه کسی می خواهد جدا کند.»(پایگاه جماران، تاریخ خبر:19/4/90)

آنچه از این کلام برمی آید، برخلاف نتیجه گیری خانم مولاوردی است، چون او از منع تفکیک جنسیتی امام(ره) نتیجه گرفتند که امام با توجه به زمان و مکان، نظر جدیدی ارائه می دهند، بر خلاف اجتهاد سنتی. در حالیکه در این گزارش، مرحوم امام صریحا، این تفکیک را خرافات و سلیقه شخصی می دانند.

درهمین پایگاه خبری از حجت الاسلام دکتر علی شیخ الاسلامی که در آن زمان رئیس دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران بودند، جملاتی راجع به تایید کلام خانم طباطبائی نقل می کند که در ضمن آن آمده است:«... ایشان(مرحوم حاج احمد خمینی) نظر امام را با این محتوا و تاویل اعلام کردند؛ که چون چنین امری در عالم اسلام سابقه ندارد و به ما چنین دستوری نداده اند، بنابراین کاری که در اسلام سابقه¬ای ندارد، ما نباید نسبت به آن امر مبادرتی داشته باشیم...» (پایگاه جماران، تاریخ خبر:19/4/1390)

این اظهارات هم تصریح دارد که باید به سنت اسلام پایبند باشیم، نه اینکه به خاطر مدرنیته شدن جهان از اعتقادات و اصول و موازین شرعی دست برداریم.

خلاصه اینکه آنچه بیان شد، مبنی بر ممانعت امام(ره) از تفکیک جنسیتی، کاملا مخالف برداشت خانم مولاوردی است و نشان می دهد که راه امام، پیگیری سنت گذشته در زمانه کنونی بوده است. 

 در پایگاه خبری مهرخانه می نویسد: وی (مولاوردی) با اشاره به نمونه‌هایی از فتواهای امام(ره) در رابطه با حقوق زنان تصریح کرد: در سال 61 شورای نگهبان اختلاف نظری در مورد امکان الزام شوهر به طلاق با طلاق از سوی حاکم در موارد عسر و حرج زوجه پیدا کرده بود، بنابراین، استفتائی از امام خمینی (ره) انجام شد و ایشان بیان فرمودند که طریق احتیاط آن است که زوج را اولا با نصیحت وادار به طلاق کنند و در صورت میسر نشدن به اذن شرع عمل طلاق انجام شود. همچنین در مورد استفتائی که مربوط به حق طلاق به صورت شرط ضمن عقد نکاح بود، ایشان فرمودند: شارع مقدس راه سهلی را معین کرده که خود زنان بتوانند زمام طلاق را به دست بگیرند.

در پایگاه خبری جماران می گوید که شروط ضمن عقد نکاح یکی از لطف های امام راحل به زنان بوده است، البته اینکه امام به مردم عزیز ایران لطفها کرده¬اند جای تردید نیست، اما اینکه شرط ضمن عقد را نظراختصاصی امام(ره) بدانیم ناشی از بی اطلاعی از فقه اسلامی است. در کتب فقهی در مورد شروط ضمن عقد بحث¬های زیادی وارد شده است  و چنانچه کسی به مباحث فقهی فقهای عظام در طول تاریخ مراجعه کند،ملاحظه خواهد کرد که بحث شروط ضمن عقد از گذشته مطرح بوده است. به خصوص که در روایات در مورد شروط ضمن عقد نکاح و شرط طلاق یا شرط حق محل زندگی و شرط عدم ازدواج مجدد شوهر و ...  نظرات معصومین (علیه السلام) آمده است و این مطلب می رساند که این بحث جدید نبوده و این گونه نیست که امام ناگهان بعد از انقلاب اسلامی چرخش دیدگاه پیدا کرد و نظرات جدید و نو و خلاف مبانی متداول فقهی پیدا کرده باشد. کمااینکه طبق مطلبی که از پایگاه مهرخانه آورده ایم، خانم مولاوردی به نقل از امام(ره) می گوید که ایشان فرمودند:«شرع مقدس راه سهلی را معین فرموده ...» و امام(ره) تصریح دارند که این شروط ضمن عقد در شرع مقدس، معین بود است؛ لکن متاسفانه وی در ادامه می گوید: «می بینیم که امام(ره) چه استفتائاتی را مطرح کرده اند.» با اینکه این فتوای فقهی امام، فتوای نادر و کم سابقه ای نیست و دارای طرفداران زیادی در فقه بوده و هست.

 پایگاه جماران به نقل از مولاوردی می نویسد:«واقعیت این است که در دنیای امروز، بعضی از گزاره های دینی برای زنان پاسخگو نیست و متناسب با زمان خودش بوده است و الان چالش های زیادی با دنیای مدرنیته به وجود آورده است.»

راجع به این فرمایش او بنده مطلبی را عرض میکنم وآن اینکه: دین و قانون آن برای فرهنگسازی و هدایت آمده اند لذا در شرایط مختلف فرهنگی راه صحیح رانشان میدهد نه اینکه با توجه به نظام های فرهنگی حاکم بر جهان نظراتش تغییر کند براین اساس اینکه ایشان فرموده اند"بعضی از گزاره های دینی برای زنان پاسخگو نیست"اگر در تطبیق با نگرش غربی نسبت به زنان ملاحظه شود صحیح است ولی هدف دین مطابقت با قوانین ساخته بشر نبوده بلکه آمده تا طبق فطرت انسانها واز منبع علم الهی قانونگذاری کند لذا گزاره های دینی پاسخگوی نیاز های فطری و حقیقی  تمام افراد جامعه واز جمله زنان بوده وهست .بنابراین راه حل چالش های بین دین ودنیای مدرنیته تبیین ودفاع از گزاره های دینیست نه تسلیم وتابع قوانین حاکم بر جهان شدن.

در اینجا لازم است متذکر شوم امام خمینی رحمه الله علیه آمدند تا در دنیای مدرنیته پایه گذار حکومت دینی وحاکم کردن دین در جامعه باشند تا طبق شرع ، جامعه و شئون مختلف مردم اداره شود ولی متاسفانه در مراسم سالگرد این پیر فرزانه ودر جوار مرقد شریف ایشان فردی برای سخنرانی وتبیین دید گاهای ایشان دعوت میشود که گزاره های دینی را پاسخگوی نیمی از افراد جامعه نمیداند واز کارشناسان حوزه دین می خواهد که این تعارضات را حل کنند.به امید اینکه مسئولین امر با نگاهی همراه با شناخت صحیح اندیشه های امام همفکران امام راحل را درست شناخته  تا در چنین مراسماتی این قبیل سخنرانی ها را شاهد نباشیم. والسلام علی من اتبع الهدی.

در پایان شایسته است توضیح مختصری راجع به تفکیک جنسیتی بدهیم

اینکه مرحوم امام در آن زمان مخالف اجرای چنین طرحی بوده اند علت اصلی اش را این جهت می توان نام برد که اجرای تفکیک جنسیتی در آن زمان به شیوه کشیدن دیوار در کلاس درس امر غیر ضروری به نظر میرسیده چون دانشجویان در آن برهه شئونات را حتی الامکان مراعات می کردند واختلاط مفسده چندانی نداشته بعلاوه در آن زمان اجرای این طرح به دلیل کمبود امکانات دارای  قابلیت اجراء صحیح وگسترده نبوده بالاخص که این عمل در یک کلاس و بدون هماهنگی و برنامه ریزی جامع انجام گرفته بود که بر فرض وجود بی حجابی در آن کلاس باز هم اثر باز دارنده نداشته بلکه نتیجه عکس داده و زمینه را برای اجراء جامع وفراگیر وصحیح این طرح در زمان نیاز به اجرای آن ازبین می برده، کم اینکه انجام بدون هماهنگی آن در حد یک کلاس که منجر به مخالفت مرحوم امام شد دستاویز مخالفان این کار در زمانه ای که اجرایش ضرورت دارد شده است به گونه ای که مخالفان اجراء تفکیک، ممانعت مرحوم امام در یک مورد خاص را در مقابل نظر مراجع معظم تقلید قرار میدهند که البته بطلان این استدلال واضح می باشد چون مرحوم امام بعنوان یک فقیه در آن زمان این عمل را غیر ضروری و ناصحیح شمرده و امروزه بخاطر تغییر شرائط و وجود مفسده در اختلاط، فقهاء آگاه موضوع انجام این کار را محقق می دانند واصلا حکمت حضور مجتهد جامع الشرائط در صحنه ولزوم متابعت مردم از او  این است ک فقیه در تغییر شرایط و اوضاع، تحقق  موضوعات را تشخیص دهد و تکلیف عموم مردم را گوشزد کنند کمااینکه امام راحل مردم را به تبعیت از ولی فقیه امر میکردند《تابع ولی فقیه باشید تا به مملکت شما آسیبی نرسد》

در انتها قسمتهایی از بیانات مقام معظم رهبری را پیرامون این مساله می آوریم:   

زن ِ مسلمان مثل مرد مسلمان حق دارد آنچه را که اقتضاى زمان است، آن خلأیى را که احساس میکند، آن وظيفه اى را که بر دوش خود حس میکند، انجام دهد. چنانچه دخترى مثلاً مایل است پزشک شود، یا فعاليت اقتصادى کند، یا در رشته هاى علمى کار کند، یا در دانشگاه تدریس کند، یا در کارهاى سياسى وارد شود، یا روزنامه نگار شود، براى او ميدانها باز است. ّ ّ به شرط رعایت عفت و عفاف و عدم 

اختلاط وامتزاج زن ومرد، در جامعه اسلامى ميدان براى زن و مرد باز است. 

(بيانات در اجتماع زنان خوزستان،20/12/1375 )

... شنيدم که زمزمه و صحبت این هست که انشاءالله دانشگاه مخصوص زنانّ به وجود بباید یعنی استاد و مدیر و دانشجو وحتی کادر ادارى هم همه زن باشند؛ بخصوص در دانشگاههاى پزشکى. این، فکر بسيار خوبى است. من همينطور که با یک نظر دورادور نگاه میکنم، بدون اینکه درست جوانب قضيه را رسيده باشم - چونً فرصت این کار رانداشته ام -می بینم که اجمالا این کار با آن هدفهاى کلی وارزشی حرکت زن در جامعهى ما کاملاً متناسب و خيلى خوب است. اميدوارم که انشاءاللهموفق و مؤید باشيد. 

(بيانات در دیدار با اعضاى شوراى فرهنگى، اجتماعى زنان، جمعى از زنان پزشک متخصص، و مسؤولان اولين کنگرهى حجاب اسلامى، به مناسبت ميلاد حضرت فاطمه زهرا(س))،4/10/1370 

من خيلی تعجب کردم. أردوی مختلط دانشجویی؟! دختر و پسر، أردوی مختلط؟! خوب نفس أردوی مختلط بد است. این آقایانی که حالا دست اندر کار أردوی مختلط اند همان کسانی هستند که سال 63-64 توی کلاس ها دیوار کشيدند. بنده به دستور امام رفتم در نماز جمعه گفتم این کار بد است. خوب من نمی فهمم چطور اینها اینطور عوض می شوند. صد و هشتاد درجه راهشان را عوض می کنند. امام به من گفتند این چه کاری هست. ما رفتيم در نماز جمعه تهران گفتيم که این کار، کار مناسبی نيست. خود دانشجوها هر جور که میخواهند، چه کنند. دیوار کشيدن خلاصه حرف ما نيست. حالا همان آقایان، نه توی کلاس، توی أردو، أردوی شبانه روزی چند روزی دختر و پسر را جمع می کنند یعنی چه؟ بسيار کار بی قاعده. اینکه می گویيم فرهنگ، بالأخره در یک گوشه هایی از دنيا، در یک مناطقی از دنيا معاشرت دختر و پسر و زن و مرد با یک دیگر یک أمری است کاملاً عادی. هيچ گونه حساسيتی وجود ندارد. یعنی زن و مرد همانطور که مرد باهم، دو تا مرد با هم؛ دو تا زن باهم تماس دارند، دوتا زن و مرد هم با هم تماس دارند. اما در کشور ما و در محيط اسلامی مطلقا این طور نیست هر مقداری هم در کشور اسلامی به این جهت نزدیک شدیم به خاطر رنگ پذیری از آن فرهنگ ببگانه است.. چون آنها ازّ لحاظ تکنولوژی قوی تر از ما بودند این را به ما داده اند و إلا اگر ما از لحاظ علم و تکنولوژی از اروپا قوی تر بودیم، همين اختلاط آنها را مسخره می کردیم، وحشی گری می خواندیم. اینجور بود. به برکت علم وتکنولوژی ، این فرهنگ را کردند فرهنگ صاعد و رایج که باید حتما این باشد. آن وقت ما در دانشگاه هایمان این را ترویج  می کنيم؟!