- معدود کسانی که به راستی اهل زهد بودند و بر اثر افراط در این ذوق و خواسته دینی به بیراهه کشیده شده اند.ابتدا اصحاب صفه را که زندگیشان بر اساس یک مشکل اقتصادی بود مکتبی جدا شده در کنار اسلام الگو قرار دادند.در این دوره اگر خود رویاروی امامت قرار نگرفته به فرامین امام هم توجهی نداشتند، ولی بعد برای مقابله کردن با امامت این عده قلیل مطرود جامعه اسلامی الگو و دلیل شدند.
- آن عده از افرادی که به واسطه، یا بی واسطه در استخدام حکومت عباسی بودند و مأموریت داشتند اسلام بدون امام را همان امامت استمرار نبوت جلوه دهند، آن را زنده نگاه دارند.از طرفی در کنار امامان شیعه با عنوان " ولی" به معنای دارای ولایت بودن مطرح باشند و در عرض امام با داستان هایی که از زهد و کرامات بر ایشان می ساختند خویش را همدوش امامت نشان می دادند.
تأثیر این ساخت و ساز امویان در ایام غیبت کبری دیده شد که قطبیت تصوف را در کنار امامت قرار داد.هر دو را یک مظهر و یک حقیقت و دارای یک معنا و اشاره به یک شخص دانستند.*
اعتقاد به وجود امام به عنوان قطب عالم امکان را با مفهوم قطبدر تصوف تقریبا یکسان جلوه دادند.**
این دوره که با تصوف آوری ابوهاشم کوفی در اسلام آغاز شد، برخلاف مخالفت های امام صادق (ع) عباسیان به دست دشمنان امامت آن را حفظ کردند تا اینکه در عصر ابوسعید ابوالخیر قرن 4-5 هجری قمری عبدالرحمن سلمی در تدوین طبقات الصوفیه برای اولین بار از وجود شخصی بنام معروف بن فیروزان کرخی که معاصر با امام رضا (ع) بوده و تصوف را از وی از داوود طائی ناصبی فردی که به علی (ع) دشنام میداد فرا گرفته بود، استفاده کرده.
در طول زمان حیات فیروزان کرخی به حضور امام هشتم (ع) نرسیده و با جعل و تزویر او را دربان حضرت معرفی نموده اند.حتی بعد ها یکی از روسای صوفی گنابادی ادعا کرد معروف از امام هشتم (ع) اجازه ارشاد دارد.
محققان هم مدت های زیادی است به این نتیجه رسیده اند که این گونه جعلیات از کارهای عبدالرحمن سلمی غیر مورد اعتماد است که احادیث تأیید صوفیه را ساخته *** و دیگران از او گرفته چیزی هم خود به آن اضافه کرده اند.
منابع:
*فصلنامه عرفان ایران از نشریات فرقه گنابادی
**طبقات الصوفیه سلمی
***پیدایش تصوف در میان شیعیان
