مداحان مُبلغ اسلام انقلابی هستند

ابوذر بیوکافی از مداحان خوش ذوق و خوش نفس اهل قم است که در بین حرف‌هایش می‌توان عطر ارادت به اهل بیت را استشمام کرد. تحریریه روضه نیوز چند ماه قبل هم میزبانت حاج ابوذر بود که صحبت های مهم و خواندنی آن جلسه را می توانید از اینجا بخوانید. در ادامه بخشی از گفتگوی روضه نیوز با آقای بیوکافی را خواهید خواند و بزودی متن تفصیلی آن در نشریه روضه منتتشر خواهد شد.

روضه نیوز: حضور مداحان انقلابی را در شهرستان ها را چگونه ارزیابی میکنید؟

ابوذر بیوکافی: مداحان باید بدانند که مبلغ اسلام انقلابی هستند و باید از هر تریبونی برای بیان و دفاع از عقیده‌ی ناب اسلامی استفاده کند. حضور مداحان در شهرهای کوچک بسیار مفید است. اصولا مداحان با حضور در چنین شهرهایی، تجربه خوبی کسب میکنند. مخاطبان چه در شهرهای بزرگ و چه در شهرهای کوچک مشتاق و تشنه معارف ناب اهل بیت هستند. مداح باید این را بداند که اگر حضورش در جایی، ولو برای یک نفر باعث خیر و برکت باشد، لازم است برود. اگر از قبال صدها روضه و مداحی که یک مداح در طول زندگی‌اش انجام می‌دهد، فقط یک نفر به مسیر اهل بیت و مسیر انقلاب متصل شود، برای سعادت در دنیا و آخرت مداح کافی‌ست.

در واقع مداح برای نرفتن به مجالس اهل بیت باید حجت شرعی داشته باشد. ذاکر اهل بیت حق ندارد دعوت هیچ جایی و هیچ هیئتی و هیچ شهری را بدون دلیل رد کند. مداح باید تا جایی که امکان دارد در مجالس اهل بیت و انقلاب حضور یابند.

من هم تا جایی که در توانم باشد به تمام دعوت‌ها پاسخ مثبت می‌دهم.

روضه نیوز: نظرتان درباره شعارهای محوری و انقلابی هیئت‌ها، و بخصوص شعار محوری هیئات در محرم که «کرامتنا الشهاده» انتخاب شده چیست؟

ابوذر بیوکافی: انتخاب شعار واحد قطعا کار خیلی خوبی است. آن‌هایی که هدف واحد دارند، باید شعار واحد داشته باشند. این شعار هم شعار حضرت اباعبدالله(علیه‌السلام) است. این شعار خیلی زیباست. هر کس در مسیر حق قرار بگیرد، به غیر از شهادت از دنیا نمی‌رود. نوکری اهل بیت در مکتب ما همان شهادت است. شهادت مقام و جایگاهی است که انبیا به آن غبطه می‌خورند.

شهدا مدافعان حرم خوب زندگی کردند که خوب شهید شدند. از بین این شهدا بودند کسانی که با هم رفیق بودیم، با هم هیئت می‌رفتیم و با هم پای منبر می‌نشستیم. این شهدا حتی در زمان حیات‌شان هم شهید بودند. خوب زندگی کردن در دنیا یعنی پای مکتب اهل بیت و انقلاب بودن. شهدا چون در دنیا خوب زندگی کردند، خوب هم از دنیا رفتند.

روضه نیوز: محوری‌ترین مطالبه رهبری از جامعه مداحان و ستایشگران چیست؟

ابوذر بیوکافی: مطمئنا هر رهنمودی که حضرت آقا برای هر صنفی دارند، راه سعادت و رستگاری است. شما فرض کنید تمام ایران هیئتی باشند. این خیلی رویایی و قشنگ است. اگه به تمام رهنمودهای ایشان عمل شود، جامعه به سمت سعادت حرکت می‌کند.

اما حضرت آقا از جامعه ستایشگران، چند مطالبه بسیار اساسی و مهم دارند. یکی از این مطالبات «توجه به محتوا»ست. محتوای سالم، متقن و مستند، لازمه‌ی یک مداحی و روضه خوب است. اصلا دین ما از زمان بعثت رسول‌الله تا به الآن، دین محتواست. قیام امام حسین هم بخاطر محتوا بود. فلذا بیشترین تاکید رهبر انقلاب، توجه به محتوا در اشعار است.

نوع و ظاهر عزاداری خیلی مهم نیست. مهم محتوایی است که از درون عزاداری استخراج می‌شود. سینه‌زنی می‌تواند شور باشد، زمینه باشد یا واحد باشد. این‌ها تفاوت چندانی ندارند. مهم این است که در همه این‌ها محتوای مناسب و در شان مجلس اباعبدالله ارائه شود.

روضه نیوز: بنظر شما آیا امکان ورود هیئات به برخی مطالبات عمومی رهبر انقلاب مثل گفتمان‌سازی اقتصاد مقاومتی وجود دارد؟

ابوذر بیوکافی: اقتصاد مقاومتی در واقع برخواسته از دین و فرهنگ اسلامی ماست. هیئات نیز یکی از جدی‌ترین محافل دینی برای نشر فرهنگ اسلامی هستند.

جدای از ظاهر مجالس یعنی سیاه‌پوشی و چای‌ریزی و روضه و سینه‌زنی، آن چیزی که اهمیت خیلی بیشتری دارد «محتوا»ست. اگر ما بتوانیم هیئت پژوهی کنیم، می‌توانیم بسیاری از مباحث و مسائل مورد نیاز جامعه را به زبان هیئت بومی‌سازی کنیم. مثلا مصرف‌گرایی یکی از کارهای سرزنش شده در دین ماست. هیئت ظرفیت آن را دارد که مُبلغ قناعت باشد. قناعت خودش یکی از شقوق اقتصاد مقاومتی است. یا مثلا اگر هیئات بتوانند برکات استفاده از کالای داخلی و عدم خرید اجناس اجنبی را به زبان هیئتی بومی کنند، قطعا گام مهمی در جهت تحقق و گفتمان‌سازی این فرمایش حضرت آقا برداشته‌اند.

وقتی ما می‌خواهیم یک فرهنگ دینی مثل قناعت را تبلیغ کنیم، چه محفلی بهتر از هیئت! هیئات مخاطبان زیادی دارند. حتی خیلی از مردم به خاطر تهاجمات فرهنگی دشمنان، این مسائل را نمی‌دانند. اگر برای چنین مخاطبانی که عاشق اهل بیت هستند، روشن شود که شخص قانع چقدر می‌تواند به اهل بیت نزدیک شود، یقینا بسیار تاثیرگذار است.

 روضه نیوز: نظرتان درباره همخوانی مستمعین با مداح بخصوص در مراسمات محرم چیست؟

ابوذر بیوکافی: همخوانی یک اصل و قانون فنی در اجراست. با این روش مداح از متکلم وحده بودن در می‌آید و مستمع را با خودش همراه می‌کند. بنظر من در تمام قسمت‌های مداحی باید همخوانی صورت بگیرد. از روضه گرفته تا شور باید مستمع و مداح هم‌خوان باشند. علت این کار هم این است که اگر مستمع یک موضوع را برای خودش بارها و بارها تکرار کند، آن موضوع در ذهنش ماندگار می‌شود. ضرب المثلی هست که «الدرسُ حرفُ و التمرینُ الفُ» یعنی تمرین باید همراه با تکرار باشد.

هرچه همخوانی نوحه ها در مجلس بیشتر باشد، قلب‌ها به هم نزدیکتر می‌شود.

روضه نیوز: گره زدن تحولات جهان اسلام، با مداحی‌ها و روضه‌ها در ماه عزای سیدالشهداء چقدر اهمیت دارد و چگونه باید باشد؟

ابوذر بیوکافی: اگر در هر جایی ظلم دیده شد، تکلیف داریم علیه آن قیام کنیم. اگر قیام نکنیم، وظیفه خود را انجام نداده‌ایم. این قیام گاهی اوقات به صورت فیزیکی است و گاهی اوقات بصورت معنوی. همین که در هیئات، اتفاقات فلسطین و لبنان و یمن و سوریه، به زبان هنرمندانه تببین شود یعنی علیه استکبار جهانی، قیام معنوی صورت گرفته است.

در یک کلمه می‌شود گفت با "هنری به نام شعر" تحولات جهانی به مداحی‌ها گره می‌خورند. گاهی مداح عین عبارت را از مقتل یا کتاب تاریخی بیان می‌کند. این اصلا هنرمندانه نیست. باید همین محتوا را در قالب شعر خلاصه کرد. بیان غیر مستقیم و هنرمندانه بسیار برنده‌تر و تیزتر از بیان صریح است. شعر هم یک زبان هنری است. شاعر می‌تواند مفاهیم بلند را در قالب شعر بیاورد و اتفاقا مردم بیان هنرمندانه را بیشتر از بیان غیرهنرمندانه می‌پسندند.

الآن در سرتاسر جهان اسلام از یمن تا حلب درگیری بر سر اسلام ناب است. روز قدس امسال مردم اروپا علیه اسرائیل تظاهرات کردند. همه این‌ها ناشی از تاثیرات انقلاب اسلامی است. این رویدادها متاثر از اقدام حضرت امام خمینی است. واقعا جا دارد این مسئله‌ی بسیار بزرگ به بیانی هنرمندانه و در قالب شعر بیان شود تا مردم این نکته را متوجه شوند.