به گزارش سرویس بسیج جامعه پزشکی خبرگزاری بسیج، سید تقی نوربخش در حال حاضر به عنوان مدیرعامل سازمان تامین اجتماعی کشور فعالیت میکند و یکی از افرادی است که در دوران دفاع مقدس به عنوان رزمنده حضور داشته به شکلی که خدمات زیادی را نیز ارائه داده است. با وی به گفتوگو نشستیم تا راجع به آن دوران سخنانی را برای ما بیان کند:
راجع به نحوه حضور خود در جبهه برای ما بفرمایید.
اولین باری که برای عملیات اعزام شدم زمانی بود که اصلا دانشجوی پزشکی نبودم و به عنوان یک بسیجی در عملیات بیتالمقدس شرکت کردم.
عملیات بیتالمقدس برگ زرینی در تاریخ دفاع مقدس است
عملیات بیتالمقدس برگ زرینی در تاریخ دفاع مقدس است و به واسطه جهادی که در کشور شکل گرفته بود، از لحاظ تاکتیکی و نظامی یک عملیات بینظیر در تاریخ دفاعی و جنگهای صد سال اخیر محسوب میشود. در این عملیات بخش زیادی از میهن ما طی آن آزاد شد و از لحاظ وسعت عملیات، قطعا بینظیر بود به شکلی که در 8 سال دفاع مقدس این حجم آزاد سازی زمین مادری وجود نداشته است.
نکته دیگر اینکه در این عملیات هماهنگی کاملی میان سپاه و ارتش وجود داشت. علارقم اینکه قبل و بعد از آن نیز شامل هماهنگی و انسجام ارتش و سپاه بودیم، اما تبلور هماهنگی میان تمام نیروهای نظامی کشور همین عملیات بود.
اسارت حدود 24 هزار نفر از لشکر دشمن در عملیات بیتالمقدس
پس از فتنههایی که در زمان بنی صدر اتفاق افتاده بود، بازیابی نظامی، ایجاد انسجام و وحدت فرماندهی میان ارتش و سپاه در این عملیات متجلی شد و در این عملیات مانند تمامی عملیاتها دست خدا را میدیدم.؛اسارت حدود 24 هزار نفر از لشکر دشمن و سیر سریع پیشروی عملیات در سه مرحله بسیار جالب توجه بود.
بنده مسئولیتی داشتم که بیشتر با هلی کوپتر تردد میکردم، واقعا پیشرفتهایی را که در مرحله دوم و سوم عملیات از ایستگاه حسینیه به سمت شلمچه اتفاق میافتاد، به عینه دست و حمایت خدا را شاهد بودیم.
پس از آن دوران بنده پزشک نبودم اما به عنوان عضو تیم پزشکی حضور داشتم. تقریبا در اکثر عملیاتهای بزرگ شامل کربلای یک و پنج، والفجرهشت، بیتالمقدس هفت، عملیات مرصاد وعملیات بدر شرکت داشتم.
از خاطرات دوران دفاع مقدس خود برای ما بگویید.
بنده مسئول اعزام لشکر 27 حضرت رسول(ص) در دانشگاه بودم و دوستانی را که اعزام میشدند سازماندهی میکردم. یکی از چالشهایی که ما داشتیم استفاده از شیمیایی توسط دشمن بود که برای اولین بار عراق در عملیات خیبر از آن استفاده کرد. این موضوع در عملیات بدر به اوج خود رسید واقعا یک صلاح ناشناخته و نامتعارفی برای ما بود.
دو چالش جدی وجود داشت اول اینکه ما این صلاح را بشناسیم و عملیات تدافعی خود را از نظر نظامی در مقابل آن انجام دهیم چالش دوم درباره مسائل پزشکی و درمان بیماران شیمیایی بود.
البته عراق بیشتر گاز خردل استفاده میکرد برای اینکه سلاح ارزنتری بود و تکنولوژی ساده تری داشت، اما از گاز اعصاب و گاز سیانور نیز استفاده میکرد. گاز سیانور را در عملیات بدر بسیار استفاده کرد اما سلاح خردل بیشتر مورد استفاده قرار میگرفت.
پشت این موضوع یک فعالیت پژوهشی و درمانی شکل گرفت که ما بتوانیم به راههای درمان آن را پی ببریم و به شکل کامل نیز این کار نجام شد که در این راه کشور به دکتر فروتن و دکتر کشاورز بسیار مدیون است.
در راستای فعالیتهایی که در حوزه مقابله با بمب شیمیایی در زمان جنگ اتفاق افتاد، به نظر شما به چه علت که بیمارستان بقیه الله(عج) به عنوان قطب درمانی بیماران شیمیایی کشور و خاورمیانه تبدیل شده است؟
سال 70 سمیناری در دانشگاه تهران برگزار کردیم تا جمع آوری دستاورهای پزشکی دوران جنگ انجام شود چرا که بسیاری از کشورهای دنیا پیشرفتهای مختلف پزشکی مانند جراحی عروق و اعصاب را در زمان جنگ به دست آوردهاند، اما ما نتوانستیم دستاوردها را به شکل کامل جمع آوری کنیم.
البته اکثر جراحان بزرگ ما افرادی هستند که در دوران دفاع مقدس تجارب زیادی کسب کردهاند اما منظور من این است که به شکل سیستماتیک کتابها، مقالات و دستاورهای آنان را جمع آوری نکردهایم تا قابل استفاده برای خود و جامعه بشری باشد، به ویژه اینکه به دلیل انقلابی بودن همیشه در معرض خطر هستیم یعنی از تجارب آن دوران در جای دیگری استفاده کنیم.
در حال حاضر در موضوع مدافعان حرم فعالیت میکنیم و در کارهای انسان دوستی به آنان کمک میکنیم به این دلیل که افتخار کشور این است که در زمینه مسائل انسان دوستانه و مستشاری به افراد کمک میکند.
لزوم شکل گیری مرکزی برای جمع آوری و طبقه بندی دستاورهای دفاع مقدس
لازم است تا مرکزی برای جمع آوری، طبقه بندی و استفادههای پژوهشی از این دستاورها ایجاد میشد که یکی از این مکانها بیمارستان بقیه الله(عج) است. شاید به دلیل اینکه از لحاظ ساختاری وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است و نکته دیگر اینکه بسیاری از افرادی که هم اکنون در این بیمارستان کار میکنند در زمان دفاع مقدس در صحنه عملیات حضور داشتهاند به همین دلیل این بیمارستان توانسته این میزان پیشرفت کند.
پزشکان این بیمارستان در حوزه(ش م ر) و در سایر حوزههای پزشکی حضور داشتهاند و تمرکز برای مقابله با بیماری شیمیایی هیچ کجا به اندازه بیمارستان بقیه الله وجود ندارد. اما با این وجود دستاورها و تجاربی که باید از دوران دفاع مقدس جمع آوری شود به شکل کامل انجام نشده است.
راجع به پیشرفتهای سازمان تامین اجتماعی پس از دوران دفاع مقدس بگویید.
دفاع مقدس بر روی تمام سازمانها، فرهنگ کشور و زوایای مختلف علمی و پزشکی تاثیرگذار بوده است. در حال حاضر در زمینه پزشکی بسیاری از همکاران ما که هماکنون در سازمان تامین اجتماعی کار میکنند افرادی هستند که در صحنه عملی دفاع مقدس در بیمارستان صحرایی و پستهای امداد فعال بودهاند و هماکنون در حال کار کردن هستند.
علاوه براین موضوع آنان افرادی هستند که به دلیل اینکه صحنه ایثار و شهادت را دیدهاند و جزو نیروهای انقلابی ما بودند، طبیعتا با اخلاص بیشتری هماکنون در حال کار کردن هستند و نگاه به بیمار همچنین نگاه به انسانهای دردمند در این افراد تقویت شده است.
بهترین جراحان در سازمان تامین اجتماعی جراحان دوران دفاع مقدس هستند
ما ملتی بودهایم که از لحاظ نظامی و تامین منابع دفاع مقدس در حوزه پزشکی نیز خود کفا بودیم و از کسی کمک نمیگرفتیم. اینکه رزمندگان از خطوط مقدم تا بیمارستانهای صحرایی و پشتیبانی حضور داشتند هماکنون نیز به عنوان جراح فعالیت میکنند و تجارب بسیار زیادی را در زمینه اعمال جراحی کسب کردهاند که بهترین جراحان در سازمان تامین اجتماعی نیز همین افراد هستند که روحیه انقلابی و دفاع مقدس را در صحنه عمل کسب کردند به شکلی که از لحاظ رفتاری الگو هستند و به عنوان جراح و پزشک در آن دوران هماکنون نیز به عنوان پزشکان ممتاز در حال فعالیت هستند.
نقش نهاد بسیج جامعه پزشکی سازمان تامین اجتماعی در ارتقاء سلامت عمومی جامعه را چگونه ارزیابی میکنید؟
نقش بسیج در سازمان ما مانند بسیج در سایر ارگانها است. از جنبه فرهنگی بسیج به عنوان نماد ایثار و شهادت و مدرسه انسان سازی است.
نیروهای سازمان تامین اجتماعی باید آموزشهای پدافند غیر عامل را برای خدمت رسانی به مردم کسب کنند
افرادی که در این سازمان هستند باید الگو باشند و ایجاد فرهنگ را در سازمان داشته باشند. از سوی دیگر در موضوع پزشکی به عنوان پدافند غیر عامل آموزشهای لازم را ببینند و آمادگیهای لازم را داشته باشند تا از این ظرفیتی که وجود دارد در جهت خدمت رسانی به مردم در زمانی که وضعیت عادی داریم، استفاده کنند.