یادبود بزرگان
حجتالاسلام دشتی و یادگاری ماندگار
وقتی معجم نهجالبلاغه حجتالاسلام دشتی در کنار قرآن و مفاتیح شخصیتی مانند رهبر معظم انقلاب قرار دارد، این بدان معناست که آن کتاب، کتابی ارزشمند و بیبدیل و البته نشاندهنده عظمت علمی نویسنده آن است.
به گزارش خبرگزاری بسیج از قم، سخن از حجت الاسلام محمد دشتی است و به «دشتی نهج البلاغه» مشهور است، چراکه عمرش را در خدمت به معارف اهل بیت و به ویژه، معارف نهج البلاغه گذراند و ماندگار شد.
زاده روستای آزادمون از توابع محمودآباد شهرستان آمل است و از 12 سالگی به حوزه علمیه امام حسن عسکری (ع) آمل رفت و تنها یک سال بعد، راه حوزه علمیه قم را در پیش گرفت تا درس و بحث را از مدرسه حضرت آیت الله گلپایگانی آغاز کند.
پس از آن بود که توفیق یافت تا از درس بزرگانی مانند حضرات آیات میرزاهاشم آملی، مشکینی، جوادی آملی، مکارم شیرازی، حسن زاده آملی، مفتح، سبحانی و حقی بهره ببرد و با اقیانوس عظیم نهج البلاغه آشنا شود.
این آشنایی موجب شد تا پایان عمر، از این اقیانوس، مروارید برچیند و در کنار توجه به معارف همه حضرات معصومین (ع)، باب جدیدی از توجه به معارف نهج البلاغه را نیز در جامعه بگشاید. این بود که موسسه فرهنگی تحقیقاتی امیرالمومنین (ع) را راه اندازی کرد تا تحقیق و پژوهش درباره معارف علوی و نهج البلاغه، بیش از پیش رشد یابد.
در حیات کوتاه 60 سالهاش، پشتکار داشت و خستگی ناپذیر بود و چیزی به نام تعطیلات نمیشناخت و بسیاری از کتابهایش را در ایام موسوم به تعطیلات تابستانی نوشت.
ایشان در عمر پر برکت خود، بیش از 110 کتاب به رشته تحریر در آورده که عناوین برخی از آنها چنین است:
جهان بینی توحیدی
روشهای نوین تدریس احکام
طرحهای نوین آموزشی
حماسه غدیر
امام علی و اخلاق اسلامی
امام علی و اقتصاد اسلامی
امام علی و مسائل سیاسی
امام علی و مسائل مدیریتی
امام علی و مسائل حقوقی
ادعیه فاطمیه
14 جلد کتاب نهج الحیات
همچنین بسیاری از آثار ایشان هم درباره نهج البلاغه است که از آن جمله میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
روشهای برداشت از نهج البلاغه
روشهای تحقیق در نهج البلاغه
طرحهای آموزشی نهج البلاغه
کلیدهای شناسایی نهج البلاغه
شروح نهج البلاغه
اسناد و مدارک نهج البلاغه
دروس پژوهشی نهج البلاغه.
و اما یکی از مهمترین کتابهای ایشان در زمینه نهج البلاغه، کتاب ارزشمند و ماندگار «معجم المفهرس لالفاظ نهج البلاغه» است که با آن حجم و گستردگی، نمونه روشنی از تلاش خستگی ناپذیر و البته نوآوری مرحوم دشتی است؛ به گونهای که مورد توجه عالمان و بزرگان و از جمله رهبر انقلاب قرار گرفت و ایشان درباره این کتاب بیان فرمودهاند که این معجم همیشه در کنار قرآن و مفاتیح من است و از آن استفاده میکنم.
استاد دشتی در حقیقت چنین میاندیشید و این را بر زبان میآورد که
«بزرگترین رسالت حوزه، این است که پل ارتباطی بین نسل امروز و معارف اهل بیت (ع) ایجاد کند.»
این بود که وی در سالهای دهه 60 و 70، با همکاری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، جزوات متعددی از معارف ناب نهج البلاغه برای گروهها و مقاطع مختلف دانش آموزی تدوین کرد.
استاد دشتی با همه مشغله علمی و تحقیقاتی خود، در محیط خانه برای فرزندان خویش دوست صمیمی و مهربان بود و تا آنجا که امکان داشت، در کارها کمک میکرد و در فرصتهای مناسب، با فرزندان به فعالیتهای مختلف از جمله فعالیتهای تفریحی و ورزشی میپرداخت. وی همچنین در طول عمر شریف خود تلاش کرد تا به این سنت و سیره حضرت پیامبر اعظم (ص) توجه جدی داشته باشد:
«پیامبر اکرم (ص) در امور منزل به کسی امر نمیکرد و اگر نیازی داشت، میفرمود: اگر این کار میشد، خیلی خوب بود.»
اینچنین بود که او نیز به پیروی از حضرت رسول رحمت و مغفرت (ص)، در کارها به کسی امر نمیکرد و درباره زحمات همسرش می فرمود:
«اگر زحمات ایشان نبود، نمیتوانستیم این همه تألیفات داشته باشیم.»
استاد محمد دشتی همچنین در کنار فعالیتهای فرهنگی و تحقیقاتی، به فعالیتهای سیاسی و اجرایی نیز توجه داشت و در این زمینه مسؤولیتهایی مانند مسؤولیت آموزش سپاه آمل، مسؤولیت جهاد میناب، نمایندگی ولی فقیه (حاکم شرع هیئت واگذاری زمین) در سمیرم استان اصفهان و عضویت هیئت علمی در برخی مجتمعهای آموزشی را بر عهده گرفته بود.
این عالم مبتکر در چنین روزهایی از ماه صفر المظفّر سال 1422 هجری قمری و پس از چند روز بیماری و بستری بودن بر اثر حادثه تصادف، به دیدار معبود شتافت و پس از تشییع و اقامه نماز توسط استادش، آیت الله حسن زاده آملی، در راهروی بین صحن اصلی (صحن امام رضا (ع) - اتابکی سابق) و صحن کوچک (صحن امامهادی (ع) - عتیق سابق) آستان مقدس حضرت فاطمه معصومه(س)، به خاک سپرده شد.
آیت الله حسن زاده آملی در همان مراسم اقامه نماز بر پیکر استاد دشتی فرمود: خداوندا! ما شهادت میدهیم که او یکی از اولیای تو بود و همواره تلاشگر بود در گسترش فرهنگ و آثار علوی و فاطمی.
خانواده مرحوم دشتی در همان سال ارتحال ایشان به دیدار رهبر انقلاب شرفیاب شدند و ایشان درباره مرحوم دشتی فرمودند:
«آقای دشتی جزو عناصر مفید بودند. زحمتهایشان با ارزش بود ... حیف شد، ایشان میتوانست سالها خدمت کند. ایشان خیلی پرشور و پرانرژی بودند... هر کس به ایشان احترام کند به اسلام، امیرالمؤمنین (ع) و نهج البلاغه احترام کرده است ... ایشان خوش سلیقه، خوش رو و با پشتکار بودند.»
معظم له در همین جلسه وقتی درباره تعداد کتابهای آقای دشتی میپرسند و متوجه میشوند، بیش از 110 جلد اثر از وی بر جای مانده است، می فرمایند: «چه عمر با برکتی! ... با این سنّ کم، این تعداد کتاب، بسیار خوب است ... کتاب معجم ایشان از همه بهتر است ... ترجمه نهج البلاغه ایشان از بسیاری از ترجمههای موجود بهتر است ....»
مرجع عالیقدر و صاحب تفسیر ارزشمند تسنیم هم درباره مرحوم دشتی فرموده است:
«ایشان الحمدللّه موفق بودند ... راه ایشان را ادامه دهید. ایشان میهمان کریمه اهل بیت هستند و در هر لحظه صلوات و برکات به روح ایشان واصل میشود.»
آیت الله سبحانی هم مرحوم دشتی را «یک ملت» خواند و فرمود: «به تنهایی کار دهها نفر را میکرد. ایشان از جمله محققینی بودند که راههای نرفته و مسیرهای ناهموار را طی میکردند و به تعبیر دیگر، برای دیگران در امر تحقیق، جاده را صاف میکردند.»
و در پایان، این کلام استاد و مفسر قرآن کریم، استاد قرائتی را درباره استاد دشتی مرور میکنیم:
«همیشه برخی از شخصیتها پس از مرگشان، بدل و جایگزینی ندارند و آقای دشتی، یکی از آنهاست.»
روحش شاد و یادش گرامی.
ارسال نظرات شما
