به گزارش سرویس بسیج جامعه پزشکی خبرگزاری بسیج، زن جوان در حالیکه نمیتوانست تعادل خود را در راه رفتن حفظ کند با ناتوانی و چهرهای نالان و افسرده به همراه فرزندش به سمت مهدکودک پیش میرفت، وارد مهد کودک شد و دختر 5 سالهاش را به مدیریت مهد سپرد و از آنجا خارج شد.
زن در حالی که خود را به سختی داخل ماشین میکشید به سمت مرکز درمانی به راه افتاد، او چند سالی است که به بیماری ام اس مبتلا شده و این موضوع زندگی و کارش را به شدت مختل کرده است، به یاد روزهای گذشته اشک در چشمانش نقش میبندد زمانی که فرزندش به دنیا آمده بود و به همراه همسرش روزهای خوشی را سپری میکردند.
هنوز دلیل ابتلای خود به بیماری ام اس را درک نکرده و از این موضوع همیشه شکایت دارد، وضعیت جسمیاش روزبه روز وخیمتر میشود و گاهی حتی توان ایستادن نیز ندارد، دل نگران دختر کوچکش و همسر وفادارش است که در شرایط سخت بیماری لحظهای او را تنها نگذاشتهاند.
به گزارش خبرنگار سینا، شیوع ام اس در کشور رو به افزایش است و هر سال شاهد ابتلای تعدادی از افراد جامعه به این بیماری هستیم، ام اس درحالی بیماری اسرارآمیز لقب گرفته است که در رشته نورولوژی بیشتر از همه بیماریها، ذهن دانشمندان و پژوهشگران را به خود مشغول کرده و هنوز علت یا حتی درمان قطعی برای این بیماری پیدا نشده است.
بیماری ام اس بیماری ام اس (Multiple sclerosis) یک بیماری ناتوانکننده است که مغز و نخاع را تحت تاثیر قرارداده و باعث از دستدادن کنترل، دید، تعادل و حواس (بی حسی) میشود، در بیماری ام اس اعصاب مغز و نخاع توسط سیستم ایمنی بدن آسیب میبینند، که به این اختلال بیماری خودایمنی میگویند.
بیماریهای خودایمنی بیماریهایی هستند که در آنها سیستم ایمنی بدن که وظیفهشان حفاظت از بدن و نابود کردن آسیب رسانهای خارجی همچون باکتریهاست، اشتباهاً شروع به حمله به بافتهای بدن میکنند.
در بیماری ام اس، سیستم ایمنی بدن شروع به حمله به مغز و نخاع که دو جزء مهم که سیستم مرکزی اعصاب را کنترل میکنند، کرده و باعث فلج شدن و از کارافتادگی آنها میشود.
زنان ۴ برابر بیشتر از مردان گرفتار بیماری ام اس میشوند
زنان بیشتر از مردان به بیماری ام اس مبتلا میشوند و به گفته حسین کرمانپور، عضو انجمن ام اس ایران طی 10 سال گذشته میزان شیوع آن در زنان دو برابر شده است در حالیکه امروزه زنان 4 برابر بیشتر از مردان گرفتار بیماری ام اس میشوند و سن ابتلا به آن نیز که در سالهای گذشته از 16 تا 45 سالگی بود، در حال تغییر است.
از طرفی مردم همچنان فکر میکنند که ام اس واگیردار است و هرکس که به آن مبتلا میشود به سرعت روی ویلچر مینشیند، اما تنها زمانی که بیمار و اطرافیان او از بیماری آگاهی نداشته باشند، این حالت اتفاق میافتد.
ام اس بیماری نو ظهور در جهان بوده و علت اصلی ابتلا به ام اس خود ایمنی است و اطلاعات مردم باید همراه با شیوع بیماری افزایش یابد تا بتوانند آن را مدیریت کنند، این بیماری درمان قطعی ندارد، ولی با مدیریت قطعی قابل کنترل است و هر مطلبی در خصوص درمان قطعی آن سود جویی است.
خانواده مهمترین حامی برای کنترل بیماران ام اس
کرمانپور ادامه میدهد: مدیریت بیماری ام اس مبتنی بر سه وجه بیمار، پزشک و تیم درمانگر و همچنین خانواده او است، در حال حاضر درمان و علت بیماری ناشناخته است به همین علت ممکن است بیمار از درمان خود ناامید شود و آن را قطع کند، این موضوع باعث میشود بیماری از حالت خفته به حالت آشکار حرکت کند و درمان سختتر میشود.
گاهی راه رفتن بیماران ام اس شبیه معتادان میشود
او با تاکید بر اینکه ام اس نیاز به یک تیم درمانگر دارد، میگوید: شهرهای ما برای بیماران ناتوان آماده نیست، حتی پلیس نیز باید بداند که این بیماری چیست، چراکه گاهی راه رفتن آنها شبیه معتادان میشود و ممکن است آنها را دستگیر کنند و هرچه آگاهی مردم افزایش یابد بیماری نیز بهتر مدیریت میشود.
به گفته عضو انجمن ام اس ایران اصطلاح بیماری زیبا رویان که درباره بیماری ام اس به کار برده میشود به این دلیل است که ظاهراً این بیماری در میان کسانی که زیبا هستند، شایعتر است به همین خاطر به بیماری زیبا رویان شهرت دارد.
ازطرفی درمان تیمی بیماران در روند بهبود آنها بسیار موثر عنوان کرد و اگر آنها به طور منفرد به درمان خود ادامه دهند، مدیریت آن نیز سختتر است؛ در صورتی که درمان تیمی به آنها قوت قلب میدهد.
داشتن استقلال در بیماران ام اس روند بهبودی آنان را سرعت میبخشد
کرمانپور شعار امسال روز جهانی ام اس را «استقلال» معرفی کرد و گفت: آزاردهندهترین حالت از دست رفتن استقلال بیمار است، ما میخواهیم به سمتی برویم که فرد استقلال خود را حفظ کند چرا که ثابت شده اگر استقلال نداشته باشد، دچار فاز معکوس میشود.
تحقیقات نشان داده است که ویتامین D در بیماری موثر است، به همین علت به بیماران توصیه میشود فعالیتهای ورزشی در معرض آفتاب داشته باشند.
ام اس در ژاپن و کشورهای پرآفتاب بسیار کم است و هرچه به سمت استوا حرکت میکنیم، میزان ابتلا به این بیماری نیز کمتر میشود.
همچنین کاهش مصرف غذاهای تند، نمکی و فست فودها و همچنین استفاده از رژیمهای غذاهای ارگانیک و سالم به عنوان راهی مؤثر در پیشگیری از این بیماری معرفی میشوند.
۲.۵ میلیون نفر در جهان به ام اس مبتلا هستند
علایی، نورولوژیست و عضو انجمن ام اس در خصوص آمار ابتلا به بیماری ام اس در کشور میگوید: در حال حاضر استان اصفهان بالاترین آمار را در میان سایر استانها دارد، به طور کلی طبق آمار انجمن ام اس استان تهران 25هزار نفر تا کنون به این انجمن مراجعه کردهاند، آمار جهانی آن نیز در حدود 2.5 میلیون نفر گزارش شده است.
این عضو انجمن ام اس افزود: از هر 100هزار نفر 50 تا 120 نفر به بیماری ام اس مبتلا میشوند، به دلیل از هم گسیختگی اطلاعات و نداشتن متولی آمارهای مربوط به بیماری در کشور کامل نیست.
به گفته علایی، 90درصد داروهای داخلی و 75درصد داروهای خارجی تحت پوشش بیمه هستند.
از سویی بیماری ام اس علامت اختصاصی ندارد، به توصیه علایی مردم هر زمان احساس کردند علامتی مثل ضعف حرکتی در دست و پا، خواب رفتگی، گز گز، کاهش بینایی و اشکال تعادلی دارند و یک یا دو روز نیز طول کشید، در اولین فرصت باید به پزشک مراجعه کنند.
درمانی که بیماری را ریشه کن کند همچنان وجود ندارد و تمام داروهای دنیا دارای یک فرمول اصلی هستند و فقط مواردی که برای بهبود خاصیت به آنها اضافه میشود، متفاوت است، بعضی بیماران ممکن است واکنش بهتری به داروی ایرانی و گروهی به داروی خارجی داشته باشند.
مطالعات نشان داده است که داروهای ایرانی اثربخشی خوبی دارند و عوارض آنها مشابه داروهای خارجی است، توصیه به مصرف داروهای خارجی در ابتدای درمان اساس منطقی ندارد.
بیماران ام اس خانه نشین نشوند
همچنین باید شرایط اجتماعی مناسبی ایجاد شود که بیماران ام اس خانه نشین نشوند، آنها در شرایط فعلی جامعه به راحتی نمیتوانند، زندگی کنند.
تاثیر استرس در افزایش علائم بیماری در جایگاه مهمی قرار دارد که به گفته علائی استرس یک عامل محیطی است که به نظر میرسد در بیماری ام اس نقش دارد و هنوز علت آن مشخص نیست، مبتلایان به ام اس باید حتما از لبنیات کم چرب استفاده کنند و مصرف آن را به دلیل برخی شایعات مبنی بر اینکه غذاهای سرد برای آنها مضر است، ترک نکنند؛ چرا که سردی و گرمی هنوز اساس و منطق علمی مشخصی ندارد، کسانی که با خوردن غذاهای سرد احساس ناراحتی میکنند باید آن را با مواد غذایی گرم مانند خرما و غیره استفاده کنند.
ایران، رتبه اول ابتلا به ام اس در خاورمیانه
به گفته محمدعلی صحرائیان نایب رئیس انجمن ام کاهش استرس به اندازه دارو میتواند بیماری را کنترل کند، از طرفی شایعترین سن ابتلا به ام اس 20 تا 40 سالگی است، این بیماری در کودکان کمتر دیده میشود و 80 درصد موارد شروع بیماری نیز بین سنین 18 تا 50 سالگی است.
در گروه سنی زیر 18 سال شیوع بسیار کم است، ولی درعین حال نسبت به گذشته افزایش یافته است، این موضوع به معنی شیوع بیماری به اندازه سنین بزرگسال نیست و جای نگرانی ندارد.
صحرائیان علائم ام اس کودکان را مشابه بزرگسالان عنوان کرد و گفت: اگر کودکی دچار دوبینی، تاری دید، ضعف حرکتی و عدم تعادل شد باید حتما به متخصص مراجعه کرد.
نائب رئیس انجمن ام اس ایران درمان و مدیریت این بیماری را چند وجهی خواند و گفت: ما در کنار عوارض ام اس نیاز به تخصصهای مختلفی از جمله روانپزشکی و توانبخشی جنسی، عاطفی و ذهنی داریم.
بیماری ام اس ژنتیکی نیست
به گفته این مقام مسئول این بیماری ژنتیکی نیست، چراکه ژن در بروز همه بیماریها نقش دارد بلکه قرار گرفتن محیط مساعد و عوامل ژنتیکی درکنار یکدیگر، زمینه را برای ابتلا به این بیماری ایجاد میکند.
صحرائیان، آخرین آمار ابتلا به ام اس در کشور را حدود 70هزار نفر اعلام کرد و گفت: در استان تهران و در سال 2008، رقم ابتلا به بیماری 50 نفر در هر 100هزار نفر بود، در سال 2011 این آمار به 73 مورد، در سال 2014 به 101 مورد و در سال 2015 به 115 نفر در هر 100هزار نفر رسید.
نائب رئیس انجمن ام اس ایران میگوید: شیوع این بیماری در کشورهای حاشیه خلیج فارس افزایش یافته است و ایران نیز در این میان رتبه اول را دارد، همچنین گزارشاتی مبنی بر افزایش شیوع این بیماری در کشورهای خاورمیانه مانند عراق و کویت منتشر شده است.
در پایان گزارش باید خاطرنشان کرد با تمام مشکلاتی که برای بیماران ام اس به وجود دارد نقش حمایتگرانه از سوی جامعه و به ویژه خانواده میتواند در کاهش استرس و بهبود روند پیشرفت بیماری مهم تلقی شده و امید به زندگی و انگیزه مبارزه را با این بیماری اسرارآمیز در این افراد افزایش دهد.