تحلیل/ خلق حماسه و یوم الله، هنر مردم آذربایجان

آذربایجان در طول تاریخ ایران هر چند آبستن حوادث بزرگ بوده است ولی در خط مقدم حماسه های ملی و تاریخی و مردمی قرار داشته و توانسته است در دفاع از کیان ملی و ارزشهای دینی و نظام و انقلاب اسلامی پیشتازی خود را به اثبات برساند. مردم آذربایجان دارای ویژگی های اخلاقی و شخصیتی ویژه از جمله دینداری، شجاعت، در صحنه بودن، ولایتمدار بودن، سختکوشی و تلاشگری و صدها ویژگی منحصر به فردی می باشند که آنها را توانمند در خلق «حماسه» و «یوم الله» در تاریخ ایران و انقلاب کرده است.

اگر نگاهی هر چند گذرا به تاریخ داشته باشیم به نیکی در خواهیم یافت که مردم آذربایجان در کنار همه خصوصیات برجسته خود، واجد ویژگی مهمی هستند که می توان آن را تحت عنوان «خالق حماسه و یوم الله » مورد بررسی قرار داد. بی شک روزی که شاه اسماعیل صفوی مذهب تشیع را به عنوان مذهب رسمی ایران اعلام کرد و یا ایامی که مردم تبریز در جریان مشروطیت و با رهبری مردان نیکنامی همچون ثقه الاسلام، شیخ محمد خیابانی، ستارخان و باقرخان در مقابل استبداد ایستادگی کردند و یا روزی که قیام 29 بهمن 1356 را خلق کردند و... در حقیقت در لابلای تاریخ نشانه گذاری و «خلق حماسه و یوم الله » می کردند تا بسان چراغ راهنمایی برای آیندگان باشند.

مقام معظم رهبری در کلامی می فرمایند:«روزهای سال، به طور طبیعی و به خودی خود، همه مثل همند؛ این انسانها هستند، این اراده ها و مجاهدتهاست که یک روز را از میان روزهای دیگر بر می کشند و آن را مشخص می کنند و مثل یک پرچمی نگه می دارد تا راهنمای دیگران باشد .»

از جمله این یوم الله ها و حماسه ها روز 8 دی 1388 می باشد که با حضور به موقع و دشمن شکن مردم انقلابی و ولایتمدار آذربایجان در صحنه دفاع از ارزشهای دینی و انقلاب اسلامی و دفع نقشه های فتنه گران و حضور مردم سایر شهرها به تبعیت از بصیرت مردم آذربایجان در صحنه دفاع از نظام و انقلاب در 9 دی 1388 ، این روز را به «یوم اللهی» دیگر در تاریخ ایران تبدیل کرد؛ روزی که به «روز بصیرت و بیعت امت با ولایت» در تقویم کشور نامگذاری شد.

حوادثی که موجب شکل گیری حماسه 8 دی 1388 در تبریز و 9 دی در کشور شد، شاید به طور خلاصه بتوان در «طراحی و نقشه دشمن » برای هدایت جامعه به سوی ناامنی و ماهیگیری از وضعیت متشنج خودساخته برای انقلاب زدایی و بازگشت به ایران و خوابی که به فرموده مقام معظم رهبری تعبیر نشد و «بی بصیرتی و در پازل دشمن بازی کردن برخی خواص و نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری» بر شمرد که قانون بازی را رعایت نکرده و آشوب اجتماعی را برپا کردند که خود نیز قادر به جمع کردن آن نبودند ولی بصیرت مردم که به فرموده مقام معظم رهبری در بیشتر موارد اکثریت مردم برخلاف خواص دارای بصیرت می باشند، توانستند با خلق حماسه، فتنه گران و حامیان خارجی آنها را در اجرای نقشه های خود و رسیدن به اهداف براندازی ناکام بگذارند. هرچند زمینه های آشوب های اجتماعی و حمایت های دور و نزدیک خارجی ها برای فتنه گری در آذربایجان هم وجود داشت ولی بصیرت بالا، دینداری و ولایتمداری مردم آذربایجان، موجب پیشتازی آنها در مبارزه با فتنه گران و حامیان خارجی آنها و دفاع ارزشها و انقلاب اسلامی در 8 دی 1388 شده و زمینه را برای حضور مردم سایر شهرها در 9 دی فراهم ساخت.

شرایط ویژه آذربایجان پس از انتخابات 22 خرداد 1388

1- قومیت و قوم گرایی:با توجه به مسأله قومیت و نقشه دشمنان در سوء استفاده از این قضیه برای رسیدن به اهداف خود ، این زمینه به طور طبیعی در منطقه آذربایجان وجود داشت. بنابراین دشمن سعی می کرد با استفاده از این خصیصه طبیعی موجود در منطقه به عنوان یک گسل اجتماعی استفاده کرده و در آشوب های اجتماعی و نارضایتی های موجود در انتخابات دمیده و آشوب های اجتماعی را گسترش داده و به اهداف شوم خود برسد. لازم به ذکر است که وجود اقوام مختلف در یک کشور به عنوان یک فرصت برای دشمنان برای سوء استفاده می باشد که در زمان های لازم سعی می کنند تا آن را فعال کنند. هر چند که وجود یک شکاف اجتماعی به عنوان قومیت و قوم گرایی شاید زیاد مشکل ساز نباشد ولی وقتی با دیگر شکاف ها و آشوب های اجتماعی هم افزایی پیدا می کند، می تواند تولید یک بحران برای هر کشوری کند. دشمن هم تلاش کرده بود با هم افزایی شورش های اجتماعی و نارضایتی های انتخاباتی و تحریک قوم گرایی در مناطق آذری نشین از هنر پیشتازی آذربایجانی ها به نفع خود بهره برداری کند که به علت هشیاری و بصیرت بالای مردم با وجود فراهم بودن زمینه ها،موفق نشدند.

2- توطئه پسر آذربایجان: از جمله زمینه ها برای بهره برداری از مناطق آذری نشین برای تحریک احساسات مردم و کشاندن آن ها در آشوب های اجتماعی پس از انتخابات در سال 1388 توهم« توطئه پسر آذربایجان» بود که توسط خانم مهندس موسوی رونمایی شد. آنها می خواستند با استفاده از انتساب ایشان به آذربایجان، از احساسات مردم سوء استفاده کرده و در کشاندن مردم به خیابانها و ایجاد شورش های خیابانی و بهره برداری از این قضیه آن را به دیگر نقاط کشور تسری دهند. این امر البته از سوی رسانه های مختلف معاند خارجی و تحلیل گران آنها در آن زمان مطرح و به صورت گسترده از جمله توسط رسانه های دولت آذربایجان برای سوء استفاده خود تحلیل می شد. موضوعی که هر چند به عنوان یک نظریه در بحث رأی دادن مطرح می باشد و مردم مناطق هر نامزد انتخاباتی از روی احساسات معمولاً به نامزد منطقه جغرافیایی خود رأی می دهند، ولی این امر در آذربایجانشرقی هم اتفاق نیفتاد و آقای احمدی نژاد از آقای موسوی بیشتر رأی آوردند که این امر هم نشان از بصیرت بالای مردم و تأثیر گذاری کم احساسات در انتخاب آن ها دارد.

3- هم زمانی با 31 دسامبر: روز 31 دسامبر(11 دی) هر سال از سوی دولت آذربایجان به عنوان روز همبستگی آذری های جهان نامگذاری شده است و تعطیل رسمی و به عنوان عید مطرح می کنند( هر چند این روز تحریف شده و روزی است که مردم نخجوان در سال 1889 میلادی با شکستن حصارهای مرزی به داخل خاک ایران آمده و خواهان پیوستن به ایران بودند.) و تلاش می کنند در آن روز برنامه های مختلفی علیه ایران و مردم آذربایجان اجرا کنند که اهانت آشکار به مردم آذربایجان و در تضاد با سیاستهای اعلامی دولت آذربایجان در مقابل ایران می باشد. ( دولت جمهوری اسلامی می تواند با رایزنی با دولت آذربایجان برای کاستن خصومت ها و افزایش اتحاد دو کشور، این روز را به عنوان روز همبستگی ملت دو کشور در تقویم هر دو کشور ثبت کنند) هم زمانی این آشوب ها و شورش ها با این روز در دشمنان ما امیدواری هایی ایجاد می کرد تا بتوانند از فرصت های پیش رو استفاده کنند. هر چند که در طول هشت ماه پس از انتخابات از اینگونه فرصت ها زیاد بوده و نتوانسته بودند استفاده کنند. عدم همراهی مردم آذربایجان با دشمنان در این برهه زمانی با وجود زمینه و شکاف اجتماعی دیگر و خلق یوم اللهی و حماسه دیگر در 8 دی(3روز زودتر از 11دی) نشان از انقلابی و بصیر بودن مردم آذربایجان دارد که دشمنان را ناکام می گذارد.

بنابراین مناطق آذری نشین از جمله آذربایجان شرقی از لحاظ زمینه های لازم برای راه اندازی یک شورش و آشوب اجتماعی با انواع شکاف اجتماعی(قومی، زبانی،..) علاوه بر مشکلات مختلف روزمره درگیر بوده که دشمن را به طمع انداخته بود ولی دیانت و بصیرت مردم آذربایجان علاوه بر عدم همراهی با برنامه های دشمنان و فتنه گران داخلی، خالق حماسه ای دیگر در تاریخ ایران به نام «یوم الله 9 دی» شد.

اقدامات حماسه ساز 8 دی در تبریز

بعضی از کارها و اقدامات در جای خود از لحاظ زمانی و مکانی می تواند تأثیر گذار باشد و پس از گذشتن فرصت می تواند نتایج منفی هم داشته باشد. در 8 دی 1388 تبریز هم برخی از اقدامات حماسه ساز از طرف مردم و مسئولان و بزرگان شهر انجام شد که به ایجاد حماسه 8 دی تبریز و 9 دی کشور کمک کرد؛

1- حضور به موقع و حماسی مردم در صحنه: در طول 8 ماه مردم متدین و انقلابی آذربایجان، خار در چشم و استخوان در گلو به تبعیت از ولایت صبر کرده بودند تا فتنه گران و بی بصیرت ها به راه راست و حقیقت برگشته و اعلام پشیمانی کنند. هر چند که این صبر نتیجه داده و موجب جدایی غافلان از فتنه گران گردید و عده آنها نسبت به خردادماه 88 خیلی کم شد. ولی حماقت و اهانت این عده قلیل در روز عاشورا که مهره های اجانب در دشمنی با اسلام و انقلاب بودند، موجب شعله ور شدن خشم انقلابی مردم آذربایجان در روز 8 دی شد که به صورت خودجوش و گسترده در خیابانهای شهر حضور بهم رساندند و با فتنه گران اتمام حجت کردند که دیگر آنها را تحمل نخواهند کرد. هر چند که درگیری های خیابانی و آشوب های اجتماعی به علت شاخص دینداری، بصیرت، ولایتمداری و شجاعت مردم در طول 8 ماه به ندرت و آن هم بصورت خیلی محدود در برخی جاها دیده شده بود ولی با این حضور به آشوب گران و فتنه گران درتبریز و دیگر شهرها از زبان امام جمعه شهر اتمام حجت شد که پس از آن با خلق حماسه 9 دی در دیگر شهرها، دیگر شاهد حضور فتنه گران در خیابان ها نبودیم.

2- حضور بالاترین شخصیت دینی و مذهبی استان در صحنه: علاوه بر حضور اقشار مختلف مردم اعم از پیر و جوان، زن و مرد، دانشجو و دانش آموز، بازاری و کارمند، شخصیت های سیاسی مختلف لشکری و کشوری، حضور نماینده ولی فقیه در استان و امام جمعه تبریز که شخصیتی انقلابی و مذهبی و از اعضای مجلس خبرگان رهبری از آذربایجانشرقی است و در کنار دیگر مردم در این راهپیمایی شرکت کرده بود، برای مردم انقلابی استان و دیگر استان ها محرک خوبی برای اتمام حجت با فتنه گران بود.

3- مواضع انقلابی آیت الله شبستری: آیت الله مجتهد شبستری به عنوان نماینده مقام معظم رهبری و امام جمعه تبریز و از اعضای مجلس خبرگان رهبری مورد احترام مردم آذربایجان بوده و همیشه مواضع انقلابی ایشان زبانزد خاص و عام بوده و است و در این روز علاوه بر محکوم کردن کار فتنه گران در توهین به مقدسات، در حالیکه دو دستی بر سر و عمامه خود می کوبید از قوه قضائیه خواست که در برخورد با فتنه گران مماشات نکند و اتمام حجت کرد که در صورت ادامه این وضعیت مردم آذربایجان تحمل نکرده و کفن پوش راهی تهران خواهند شد تا کار فتنه گران را یکسره کند. این کارها و این اتمام حجت به نظر می رسد در تحریک احساسات مردم دیگر شهر ها که از صدا و سیما نیز پخش شد، نقش مهمی داشت.

4- شعارهای انقلابی: شعار های مطرح در این راهپیمایی نشان از بصیرت مردم و اتمام حجت و خواسته آن ها از مسئولان در برخورد با فتنه گران دارد. شعارهایی که نشان از غیرت دینی و ولایتمداری و سر آمدن کاسه صبر حزب اللهی را نشان می داد.

اقشار مختلف مردم در آن روز که تا شعاع چند کیلومتری مصلا را از هر طرف پوشانده بودند، یکصدا فریاد می‌زدند، «موسوی و کروبی اعدام باید گردد» ، «منافق کجایی، حزب‌الله آمده»، «دستگاه قضایی مجازات، مجازات»، «موسوی حیا کن، انقلاب را رها کن»، «وای اگر خامنه‌ای حکم جهادم دهد» این در حالی بود که لحظه به لحظه صفوف مردمی فشرده‌تر می شد.

علل عدم همراهی مردم آذربایجان با آشوبگران

1- بصیرت بالا: ملت آذربایجان در طول تاریخ از زمان رسمی شدن شیعه به عنوان دین رسمی در ایران، همراه با مراجع و بزرگان مدافع اسلام و ایران در برابر متجاوزان و آشوبگران داخلی بوده است و قضایای نهضت مشروطیت و مبارزه با استبداد داخلی و پیشوازی و همراهی از نیروهای دولت مرکزی توسط مردم پس از اتفاقات جعفر پیشه وری در پیش از انقلاب و عدم حمایت از طرفداران شریعتمداری و ارسال رساله های ایشان پس از اتفاقات آن زمان به جلو دفتر ایشان در قم توسط قشر عظیمی از مردم آذربایجان و عدم همراهی با آشوبگران در قضایای مختلف در سال 78 و 82 و 88 و حمایت از ولایت و نظام و انقلاب نشان از بصیرت بالای مردم آذربایجان بوده است، هرچند که زمینه های قومیتی و هم مرزی با کشورهای حیله گر در بر هم زدن امنیت ملی وجود داشته است.

2- دینداری: مردم آذربایجان مردمانی دیندار، مومن، متدین و مذهبی بوده و برنامه های مذهبی در طول سال و ماه محرم و حضور گسترده مردم در این برنامه های مذهبی و عشق و ارادت آنها به ابا عبدالله الحسین(ع) نشان های این امر می باشد. طبیعی است که کسانیکه چنین ارادتی به خاندان اهل بیت دارند که زبانزد خاص و عام و داخل و خارج کشور است، در مقابل توهین و اهانت برخی خود فروخته به خاندان عصمت و طهارت و نظام و انقلاب ساکت ننشسته و علاوه بر عدم حمایت از آنها در راه مبارزه با آنها پیشقدم نیز خواهند بود. سخنان نماینده ولی فقیه در استان(آیت الله شبستری) در روز 8 دی و اتمام حجت ایشان با فتنه گران و تذکر به رئیس قوه قضائیه که در صورت تکرار این اهانت ها مردم آذربایجان کفن پوش به سوی تهران عزیمت کرده و کار آنها را یکسره خواهند کرد، گواه بر این ادعا است.

3- عملکرد مسئولان استان: برخورد مسئولان استان و برگزار کنندگان انتخابات در استان در جلوگیری از بروز نارضایتی و اغتشاشات پس از انتخابات همچون برخی از شهرهای دیگر موثر بوده است. اینکه نمایندگان نامزدهای ریاست جمهوری پس از اتمام رأی گیری و پیش از اعلام نتایج در یک برنامه زنده تلویزیونی شرکت کرده و بر صحت برگزاری انتخابات و قبول نتیجه شمارش آرا، هر چه که باشد، از یک طرف تزریق آرامش به جامعه بود که علیرغم تبلیغات مختلف انتخابات در صحت و سلامت برگزار شده است و از سوی دیگر نشان از بلوغ سیاسی مردم است که با قبول نظرات نماینده نامزدها، با وجود تبلیغات گسترده، آتشین و خیابانی تا آخرین لحظات روز تبلیغات، سعی در رعایت اصول انتخاباتی و حفظ آرامش در جامعه داشتند و تا آخر هم این وضعیت را رعایت کردند. حتی این نمایندگان نامزدها در استان پس از اعلام نتایج هم در برنامه های تلویزیونی با قبول نتایج شمارش آرا به پیروز انتخابات تبریک گفتند.

بنابراین با وجود زمینه های اغتشاشات اجتماعی در آذربایجان شرقی و تلاش دشمن در تحریک این زمینه ها و کشاندن مردم به سطح خیابان و برهم زدن امنیت اجتماعی جهت بهره برداری و اجرای نقشه براندازی، مردم آذربایجان با خصوصیات دینی و انقلابی و بصیرت بالا و هوشیاری مسئولان استان و حضور و مواضع انقلابی نماینده ولی فقیه و امام جمعه تبریز(آیت الله شبستری)، حماسه 8 دی در تبریز به وقوع پیوست تا زمینه خلق حماسه 9 دی در کشور و یوم اللهی دیگر در تاریخ انقلاب باشد.

احمد قهرمانی