به گزارش سرویس بسیج جامعه پزشکی خبرگزاری بسیج، هشتم اسفندماه مصادف با سالروز بمباران شیمیایی بیمارستان صحرایی حضرت فاطمه الزهرا(س) است؛ این روز در تقویم به نام روز «بسیج جامعه پزشکی» نام گرفته است؛ به همین مناسبت بر آن شدیم با سيد حسن امامي رضوی، قائم مقام دبیر شورای آموزش پزشکی و تخصصی، دانشيار دانشگاه علوم پزشكی و خدمات بهداشتی- درمانی تهران گفتوگویی داشتیم و نظر ایشان را در خصوص اهم فعالیتهای این سازمان جویا شدیم.
سوال: آقای دکتر لطفا بفرمایید بسیج جامعه پزشکی در زمان جنگ چگونه عمل کرده است؟
در زمان جنگ که بهداری رزمی سپاه تشکیل شده بود، یکسری تیمهای اضطراری زمان جنگ نیز در قالب آن شکل گرفتند که در جبهه و عملیات ورود پیدا میکردند؛ البته در زمانی هم که عملیات نبود باز پزشکان و گروه پزشکی در قالب طرحهای یک ماههای که داشتند به جبهه میرفتند و به رغم اینکه این طرح حالت اجباری داشت، پزشکان با کمال میل و رغبت در جبههها حضور پیدا میکردند؛ در وزارت بهداشت نیز دفتری فعالیت داشت که پشتیبان جنگ بود که در آن هنگام وزیر بهداشت معاون جنگ داشت، اما انسجامی به نام بسیج جامعه پزشکی وجود نداشت.
سوال: بسیج جامعه پزشکی در چه برههای از زمان شکل گرفت و چه عواملی در ایجاد آن موثر بود؟
در واقع بسیج از زمان جنگ شکل گرفته بود و نیروهای بسیجی حوزهی بهداشت و درمان در قالب نیروی رزمی سپاه به جبههها اعزام میشدند، اما پس از جنگ بسیج جامعهی پزشکی تشکل جدیتری به خود گرفت و ساماندهی و سازماندهی گستردهتری پیدا کرد و در قالب بسیج اقشار مختلف راهاندازی شد و از نخستین گروههایی بود که خود به خود قالب قدیمی را تربیت و تقویت کرده، فعالیتهایی موثری نیز انجام داد.
سوال: شکل گیری بسیج جامعه پزشکی چه کمکی به حوزه بهداشت و درمان کشور کرده است؟
حوزههای تاثیرگذاری متفاوت است، در واقع بسیج جامعهی پزشکی همواره در بحث حمایت طلبی، سیاست گذاری و مسیریابی سیاستهای بخش سلامت نقش موثری را ایفا کرده، همچون مشورت دادن در برنامههای مهم دولتهای دورههای مختلف که بخش سلامت را داشتند؛ اعضای بسیج در دانشگاهها و ستاد مرکزی نیز فعال بودند که نقش سیاست گذاری و مشورت دهی را برعهده داشتند؛ به نظرمن اینها از مهم ترین نقش بسیج بوده، علاوه براین مجموعهای از فعالیتهای پزشکی نیز همواره با رنگ و بویی خاص وجود داشته است.
سوال:در حال حاضر بسیج چه نقشی در حوزه سلامت ایفا میکند؟
من آن چیزی که برای فعالیتهای حوزهی بسیج جامعهی پزشکی قائل هستم، این است که بسیج دو حوزه ی مهم را در بر میگیرد، یکی نیروهای محرومیتزدایی در کشور و دوم ساماندهی نیروهای پزشکی با دیدگاه اعتقادی، فرهنگی و اخلاق حرفهای، به این معنا که در عین حال که نیروهای بسیج با هدف گذاری محرومیتزدایی در کشور حرکت میکنند و به مناطق محروم میروند و فعالیتهای پزشکی را ارایه میدهند، دیدگاه آنها به کارگیری نیروهای گروههای پزشکی برای فعالیتهای هدفمند است؛ بسیج جامعهی پزشکی نگاه انسان دوستی را که جزو پایههای اصلی اخلاق حرفهای است، در نیروهای پزشکی تقویت میکند؛ به نظر من یکی از حوزههای مهمی که بسیج جامعه ی پزشکی به آن ورود کرده بحث بحرانهاست، در بحرانهایی که نیازمند ارایه ی خدمات گروه پزشکی است، بسیج جامعه ی پزشکی - به غیر از نهادهای دولتی- منسجم ترین سازمانی که در این حوزه عملکردی قابل توجه داشته، این نقش را در بحرانهای داخلی و خارج از کشور به خوبی ایفا کرده است.
سوال: نقش بسیج جامعه پزشکی در توسعه بهداری رزم، چه بوده است؟
در حوزهی بهداری رزم، بسیج ادامه دهندهی راه رزمی بوده، در واقع در زمان جنگ به نام "بسیج جامعه ی پزشکی" نقشی داشته و این تولیت را انجام میداده اما پس از جنگ در حوزههای مختلف خدمت رسانی، بسیج جامعه ی پزشکی کمک رسانی و سازماندهی برای کمک به مجروحین و مصدومین را در مناطق برون مرزی را مدنظر داشتهایم که با اعزام نیروهایی برای آموزش حوزههای پزشکی هرمنطقهای که به کمک ما نیاز داشتند را انجام دادهایم.
من فکر میکنم در بین اقشار مختلف پزشکی، بسیج جامعه پزشکی یکی از فعالترین و موثرین گروهها در حوزههای عملکردی محسوب میشود؛ با عنایت به اینکه جامعه پزشکی گروه موثری از فرهیختگان کشور هستند و این دو برهم اثرات متقابل دارند، نقش بسیج جامعه پزشکی در جامعه پزشکی و اثرات این قشر بر فرهنگ بسیج، به نظر من در هر دو جنبه حرکت مثبت بوده؛ یعنی جامعه پزشکی اثرات مثبتی را از حرکات بسیجی گرفته و فعالیتهایش را هدفدارتر کار کرده، در واقع این جامعه فرهیخته با الگوی فرهنگ بسیجی همسو شده، از سوی دیگر نیز توسعه ی این بخش هم در جامعه پزشکی توسعه بسیار خوبی بوده، یعنی نسبت به خیلی از اقشار، حضور بسیج در کل جامعه پزشکی حضور بسیار پررنگ و فراگیر بوده است؛ از یک طرف هم جامعه پزشکی نشان دادند که یک جامعهی منسجم میتواند یک بسیج خیلی فعال را در بین بقیهی اقشار معرفی کند.
سوال: با توجه به گذشت بیش از بیست سال از تشکیل بسیج جامعه پزشکی، چقدر توانستیم به اهداف منشور تأسیس آن دست یابیم؟
البته این مورد نسبی است اما به نظر اینجانب با توجه به آرمانهایی که حضرت امام(ره) برای بسیج طراحی کردند و راهکارهایی که مقام معظم رهبری هر سال و در طول دوران رهبریشان تسلیم کرده اند، هنوز بسیج به عملکرد حد متوسط آن هم نرسیده است؛ بدیهی است که پتانسیلها بسیج بسیار بالاست لذا به نظر میرسد که از این ظرفیت میتوان بیشتر استفاده کرد تا فرهنگ بسیجی را در جامعهی پزشکی و کل جامعه توسعه و گسترش بیشتری داد؛ من فکر میکنم در این زمینه بسیج باید فعالیت بیشتری داشته باشد -یعنی در حوزه ی فعالیت فرهنگی، ما تا حدودی محدود ماندهایم- در فعالیتهای پزشکی و نقاط محروم نیز باید بسیج را فراتر دید؛ این سازمان باید در فعالیتهای حوزهی فرهنگی پزشکی وارد شود، مانند: اخلاق پزشکی، اخلاق حرفهای که هر یک حوزهای جداگانه را شامل میشود؛ با مروری بر سیاستهای کلی حوزهی سلامت که مقام معظم رهبری- به ویژه در بند یک که کل فعالیتهای علوم پزشکی و حوزه ی سلامت باید مبتنی بر فرهنگ اسلامی باشد- تاکید کردهاند و یکی دیگر از تاکیداتی که در این بند داشتند، به این موضوع اشاره شده است که تا چه حد میتوان از توانمندیهای پزشکی جهت ارتقاء فرهنگ اسلامی جامعه استفاده کرد؛ معتقدم که در این موارد بسیج کمتر ورود کرده، لذا بهتر است به این نکات نیز بپردازد تا به فعالیتهای مطلوب تر نزدیک شود.
سوال: با عنایت به اینکه در حال حاضر بخش عمدهای از افراد جبهه مقاومت را بسیج جامعه پزشکی تشکیل داده، به نظر حضرتعالی این امر ما نشان دهنده موفقیت بسیج در این حوزه بوده است؟
به نظر من این پویایی بسیج را نشان میدهد، به این معنا که همواره چه در زمان جنگ و چه پس از آن، در تمامی عرصه ها خط شکن و در خط مقدم بوده، بسیج جامعه ی پزشکی در زمینه ی دفاع برون مرزی و همچنین دفاع از حرم پیشگام بوده و هست؛ فکر می کنم حفظ پیشگامی بسیج جامعه ی پزشکی، بیانگراین موضوع است که نقش پیشگامی خود را به خوبی حفظ و ایفا کرده است.
سوال: هم اکنون که چند سال از دفاع مقدس و تشکیل بسیج جامعه پزشکی گذشته بهترین تجربهتان چه بوده است؟
با فعالیت اجتماعی در بسیج احساس رضایتی دارم؛ به هر حال فعالیتهای بسیج فراز و فرودهای مختلفی را به خود اختصاص داده، یکی از مواردی که اثربخشی وسیع را بالاتر برده که بسیج جامعه پزشکی نیز از این امر مستثی نیست- این است که وارد فضاهای صنفی و سیاسی نشده بلکه مشی خود را مسیر اسلام ناب و خط ولایت پیش برده که این شاخص مهمی است و با خرد جمعی در بسیج اتفاق افتاده، البته تاکیدات مقام معظم رهبری نیز در این زمینه تاثیر بسزایی داشته که توانسته بسیج را به عنوان یک سازمان مستقل و حامی انقلاب اسلامی حفظ کند؛ این مهمترین تجربهای بوده که من به عنوان فردی که فراز و فرودهای فعالیتهای اجتماعی، سیاسی و مسئولیتی در دولتهای مختلف داشتهام، در حال حاضر تنها نهادی را که به عنوان یک فعال اجتماعی و خارج از فعالیتهای علمی و اداری میبینم که از جایگاه مناسبی نیز برخوردار نیز است، بسیج جامعهی پزشکی است، اینکه وارد بحثهای سیاسی نشوم و بسیج نیز این هویت را برای من حفظ میکند.