هوای تنفسی تلخ حاشیه نشینان

به گزارش خبرگزاری بسیج از کرج ، کوچه پس کوچه هایی را یکی پس از دیگری می گذرانی که هر یک مصداق روشنی از محرومیت های اجتماعی است. چارچوب طاق هایی که به عنوان خانه بروی هم سوار شده اند در ابعاد 30 تا 60 متری به صورت نافرم و ناموزون چشم نوازی می کنند.اینانی که در این قسمت از شهر زندگی می کنند؛ یا نه عبارت درست تر این است که روزگار می گذرانند، حاشیه نشینان هستند.

آنانی که در پس کوه مشکلات و ناملایمات روزگار به این حاشیه ها پناه آوردند تا روزگار بگذرانند. اسیر مشکلات زندگی شدن یعنی بیماری، زندان، اعتیاد، مرگ نان آورخانه و .... این ها مشکلاتی است که انسان سر خم می کند در مقابل آن و این زمان است که حاشیه نشین می شود تا روزگار بگذراند.

هوای تلخ آغشته شده به دود دخان در کوچه های تنگ و خلوت جاری است. بوی نامتبوع زباله ها یک طرف و هیاهوی بچه های قد و نیم قد که به دنبال یک توپ پلاستیکی می دوند، تابلو روشنی از زندگی حاشیه نشینان است.اضطراف همیشگی دختران و مادران که از خفگی فضای خانه به چارچوب در بیرونی پناه می آوردند هر از گاه نمایان می شود.

دکتر حسین عسگری، استاد دانشگاه، محقق و پژوهشگر در این رابطه معتقد است: حاشیه نشینی به عنوان یک معضل اجتماعی است که به واسطه بی برنامگی در بحث مدیریت شهری پدیدار می شود.وی با تاکید بر اهمیت کرامت انسان مطرح کرد: یکی از جدی ترین مسائلی که حاشیه نشینی برای حاشیه نشینان به دنبال دارد بحث کرامت انسانی آنان و جایگاه آنان است.

کمبود زیرساخت های شهری متناسب با زندگی شهری از دیگر موارد مورد اشاره این کارشناس قرار گرفت و در رابطه با آن تاکید کرد: بحران حاشیه نشینی پیامدهای اخلاقی را به دنبال دارد و باید از این تهدید در جهت یک فرصت استفاده کرد آن چنان که منطقه اسلام آباد کرج با وجود کاستی ها و کمبودهای امکانات چند صد شهید و جانباز در دوران مقدس تقدیم انقلاب کرده است.

شهر مدرن یا شهری که به عنوان مدینه فاضله از دیدگاه دینی تعبیر می شود به واقع شهری بر مبنای کرامت انسان است ولی آن چه واقعیت شهرهای امروز را با این آرمان نشان می دهد، ساختارهای شهری بالا شهر و پایین شهر است که تنها با یک برآورد می توان دریافت در این شهر مردمانی هستند که در منزل های چند صد هزار متری زندگی می کنند و آن وقت خانه های 30 متری نیز وجود دارند و این فاصله نامبارک طبقاتی ماحصل حاشیه نشینی است.

تبعیض، تفاوت و بی عدالتی در جهت تقسیم ثروت ملی در مناطق مرفه نشین و فقیر نشین از دیگر نکات قابل تامل است. امکانات شهری در مناطق بر اساس عدالت تقسیم نمی شود و همواره مردم غنی از امکانات بیشتری نسبت به مناطق محروم برخوردار هستند.

رشد شهری همچنان در حال تداوم است و در این میان البرز با عنوان استان مهاجر پذیر با تداوم رشد حاشیه نشینی رو به رو است و در این میان با آرمان شهری که بر مبنای الگوهای شهری اسلامی در برنامه پنجم توسعه دیده شده است، فاصله عمیقی دارد.

مهدی جوهری، معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری استان البرز با تاکید بر وجود 62 منطقه حاشیه نشین در سطح استان عنوان کرد: یکی از الزام های مورد تاکید و ضرورت در بحث زیست محیطی و حقوق شهروندی بحث حاشیه نشینی است.

جوهری با ضروری خواندن توجه به اهمیت ایجاد ساختار عدالت محور از نظر امکانات شهری مطرح کرد: از میان 62 منطقه حاشیه نشین استان 17 منطقه وضعیت آشفته تری دارند و باید در بحث ورود ارگان های چون نیروی انتظامی و مدیریت شهری نسبت به آن اقدامات لازم را اجرا کرد.

یکی از بحث های موثر در بحث حاشیه نشینی پژوهش و تحقیقات شهری به منظور بررسی امکانات، ساختارها و ضرورت ها در راستای کاهش آسیب های اجتماعی است.در این میان معاونت پژوهش سپاه امام حسن مجتبی (ع) به واسطه هیئت اندیشه ورز توانسته است طرح های مطالعاتی موفقی را اعمال نماید و راهکارهای موثری را در نظر قرار دهد.