به گزارش خبرگزاری بسیج، فرهیختگان از نرخ خرید تضمینی محصولات کشاورزی انتقاد کرده است: دولت سرانجام نرخ خرید تضمینی محصولات کشاورزی را بعد از هفت ماه تاخیر اعلام کرد. این در حالی است که قیمت گندم بدون تغییر نسبت به سال گذشته، 1300 تومان اعلام شد. همچنین نرخ سایر محصولات کشاورزی افزایش قابل قبولی نداشتهاند که رضایت کشاورزان را جلب کنند؛ در حالی که رهبر معظم انقلاب سال 97 را سال حمایت از تولید ملی نامگذاری کردهاند و همواره بر خودکفایی در تولید محصولات استراتژیک تاکید میکنند، اقدامات دولت در جهت عکس تحقق این آرمانهاست.
با توجه به اینکه خوداتکایی در تولید دانههای روغنی یکی از مهمترین سیاستهای وزارت جهاد کشاورزی طی سالهای اخیر بوده و کشور ما در این زمینه وابستگی شدید دارد، دولت بعد از مدتها تاخیر و با گذشت چندین روز از آغاز خرید کلزا، نرخ خرید این محصول استراتژیک را بدون در نظر گرفتن تورم تنها سه درصد افزایش داده است.
پیش از این علیرضا مهاجر، مجری طرح دانههای روغنی وزارت جهاد کشاورزی گفته بود: «اگر نرخ خرید تضمینی دانههای روغنی را افزایش ندهند، در خرید تعلل کنند و پول کشاورزان پرداخت نشود، احتمالا طرح دانههای روغنی با شکست مواجه میشود. به هر حال دستاوردهایی که در حوزه خودکفایی دانههای روغنی حاصل شده، بسیار ارزشمندند و باید دولت تلاش کند این دستاوردها از بین نرود.»
کارشناسان و مسئولان بر این باورند عدم حمایت دولت از تولیدکنندگان منجر به شکست طرحهای خوداتکایی و بازگشت کشور به سمت وابستگی و بازگشایی درهای آن به سوی واردات میشود. این امر نهتنها خطر مهاجرت و افزایش حاشیهنشینی در اطراف شهرهای بزرگ را افزایش میدهد، بلکه کاملا با شعارهای اشتغالزایی دولت دوازدهم منافات دارد؛ ضمن اینکه امنیت غذایی کشور کاملا در معرض تهدید قرار خواهد گرفت.
بر اساس این گزارش، حدود دو هفته پیش محمدباقر نوبخت، رئیس سازمان برنامه و بودجه و سخنگوی دولت اعلام کرده بود که دولت فعلا توان پرداخت بیش از 1300 تومان را برای گندم ندارد، اما برخی مسئولان و کارشناسان اظهار امیدواری کرده بودند که هنگام اعلام رسمی قیمتها دولت در تصمیم خود تجدیدنظر کند.
این در حالی است که بر اساس قانون دولت موظف است نرخ خرید تضمینی محصولات کشاورزی را در آغاز سال زراعی و پیش از کشت محصولات اعلام کند تا کشاورزان بر اساس آن تصمیم بگیرند چه محصولی کشت کنند. بسیاری از تولیدکنندگان معتقدند دلیل تاخیر دولت در اعلام نرخ خرید تضمینی محصولات کشاورزی، قرار دادن کشاورزان در عمل انجام شده و عدم تغییر نرخ خرید تضمینی گندم بوده است.
مسعود اسدی، عضو شورای مرکزی خانه کشاورز در این زمینه با بیان اینکه طی چند ماه گذشته بارها اعلام کرده بودیم دولت قصد دارد با تاخیر طولانی در اعلام نرخ خرید تضمینی گندم، کشاورزان را در عمل انجام شده قرار دهد و قیمت را بالا نبرد، اظهار داشت: «متاسفانه سرانجام همین اتفاق رخ داده است.» وی ضمن ابراز تاسف شدید از اقدامات اخیر دولت در بحث حمایت از کشاورزان، گفت: «دولت با اقدامات خود، این پیام را به کشاورزان منتقل میکند که حامی تولیدکنندگان کشور نیست.»
عضو شورای مرکزی خانه کشاورز درباره اینکه دولت اعلام کرده نرخ خرید تضمینی گندم طی سالهای اخیر به میزان کافی رشد داشته است، تصریح کرد: «طبق قانون قیمت خرید تضمینی حداقل باید بر اساس نرخ تورم افزایش پیدا کند، اگر این قانون حذف شده بنابراین حق با دولتمردان است.»
اسدی اظهار داشت: «اقدام اخیر دولت قطعا در تصمیم سال آینده کشاورزان برای کشت محصولات استراتژیک تاثیر منفی خواهد داشت.»
از سوی دیگر به اعتقاد برخی مسئولان و کارشناسان دولت به دلیل عدم وجود نقدینگی لازم و همچنین بحث تغییر قیمت نان قادر به افزایش نرخ گندم نیست. علیرضا مهاجر، مجری طرح دانههای روغنی وزارت جهاد کشاورزی در این باره گفت: «یکی از مشکلات دولت در بحث تامین نقدینگی کالاهای اساسی بحث نان است. دولت نمیخواهد قیمت نان را واقعی کند، چون قشر عظیمی از مردم جامعه آسیبپذیر هستند و میخواهد نرخ نان را پایین نگه دارد. از طرفی گندم که با نرخ پایین تولید نمیشود با تورمی که در کشور وجود دارد، تولید میشود، به همین دلیل دولت در تنگنا قرار گرفته، چون نمیخواهد قیمت نان را افزایش دهد ولی گندم را گران میخرد.»
با این حال کشاورزان معتقدند دولت نمیتواند از جیب آنان به مردم یارانه بدهد و در حال حاضر این کشاورزان هستند که به دولت یارانه میدهند! چراکه آنان در شرایط اقتصادی فعلی و با تورم موجود دست به تولید میزنند، اما بهرغم اینکه حقوق اکثر اقشار جامعه افزایش یافته کشاورزان از این امر بیبهره ماندهاند و همین مساله اشتغال روستایی را نیز تهدید میکند. در همین زمینه علیقلی ایمانی، رئیس بنیاد توانمندسازی گندمکاران ایران در گفتوگو با «فرهیختگان» اظهار داشت: «در حال حاضر حجم خرید این محصول اندک است و زمانی که کشاورزان گندم خود را تحویل میدهند دولت حدود 50 درصد پول آن را به تولیدکنندگان پرداخت میکند.»
وی افزود: «باید دید هر چه جلوتر میرویم و حجم خرید افزایش مییابد، چه اتفاقی رخ میدهد.»
رئیس بنیاد توانمندسازی گندمکاران ایران با اشاره به اینکه در حال حاضر خرید در استانهای سیستان و بلوچستان، بوشهر، هرمزگان، جنوب کرمان، جنوب خوزستان و ایلام آغاز شده است، گفت: «بعد از این مناطق کمکم برداشت در خوزستان، فارس، گلستان، خراسان رضوی و مازندران آغاز خواهد شد.»
ایمانی با اشاره به تعیین نرخ 1300 تومانی برای گندم در سال زراعی جاری، افزود: «هزینههای تولید نسبت به سال گذشته حدود 20 درصد افزایش یافته است و با در نظر گرفتن تورم 10 درصدی کشور، در مجموع حدود 30 درصد از قیمت 1300 تومانی گندم کاسته میشود، بنابراین دولتمردان گندم را از کشاورزان حدود 920 تومان خریداری میکنند که زیر نرخ جهانی است.»
ایمانی تصریح کرد: «وقتی دولت نرخ تورم را در قیمت خرید تضمینی لحاظ نمیکند، یعنی این مبلغ از جیب کشاورز هزینه میشود و کشاورزان به دولت یارانه میدهند.»
وی با بیان اینکه دولت قانون خرید تضمینی محصولات کشاورزی را نقض کرده است، افزود: «با وجودی که وزارت جهاد کشاورزی اعلام کرده هزینه تولید گندم به این میزان مشخص است دولت زیر بار نرفته و تولیدکننده باید هزینهها را متقبل شود.»