چرایی نبرد گلادیاتوری روی سکوها
به گزارش خبرگزاری بسیج، سیدمصطفی صابری در خراسان نوشت:
وقتی عدد ۲۹۵ مصدوم را میشنویم قبل از هر چیز ممکن است ذهن مان سمت وقوع یک بلای طبیعی مثل سیل یا زلزله برود تا مصدومیت حین تماشای یک بازی فوتبال، آن هم برای مسابقهای که هیجانش بیشتر به خاطر حساسیت بازی و جایگاه تیمها در جدول، تقابلهای غیر فوتبالی در زمین و تنش روی نیمکتها بوده تا کیفیت فنی اش؛ التهابهایی که قبل از سوت آغاز بازی و پیش از جدال بازیکنان روی سکوها شروع شده بود و متأسفانه ضیافتی از خون و سرهای شکسته را در پی داشت. شاید بتوان ادعا کرد بیشتر هوادارانی که در این بازی با سنگ و صندلی سرهای یکدیگر را شکستند از جنس تماشاگرنما یا به قولی هولیگان های آشوب طلب نباشند و بدون برنامه قبلی وارد چرخه خشونت شده باشند. برای رفتار ناهنجار بیشتر این افراد زمینههای اجتماعی وجود دارد که باعث شده درلحظه مرتکب اشتباه شوند. آدمهایی که به دلیل تنش در خانواده، ناکامی شغلی و تحصیلی یا رفاقت با کسانی که ارتکاب خشونت برایشان راحت است به بشکه باروتی تبدیل شدهاند که یک جرقه میتواند باعث انفجار و فوران سرخوردگیها و ناکامیهای شأن شود. یکی از عادتهای عجیب در رفتارهای اجتماعی برخی از ما ایجاد دوقطبی در هرچیزی است.
در مسائل فرهنگی، اجتماعی و سیاسی هر کسی مثل ما فکر نکند حتماً در تقابل جدی با ماست و زمینه هیچ گفت وگویی را هم فراهم نمیکنیم. به همین دلیل با اولین فحاشی در ورزشگاه، با اولین برخورد ساده دو خودرو و با اولین بحث ساده سیاسی، تقابل جدی شکل میگیرد و خشونت رفتاری یا کلامی را در پی دارد. فراموش نکنیم در بیشتر بازیهای فوتبال ما خشونت کلامی بیداد میکند؛ یعنی رفتار مخربی که با هدف تحت تأثیر قراردادن و تحقیر طرف مقابل انجام میشود. وقتی این جنس خشونت همیشگی باشد متأسفانه جای تعجب ندارد که به خاطر حل نشدن ریشهای مشکل، متناسب با حساسیت دیدارها خشونت کلامی به خشونت رفتاری تبدیل شود. در بسیاری از نقاط جهان تقابلهای قومیتی یا مذهبی به زمین فوتبال کشیده میشود اما در کشور ما، جایگاه فوتبال تعریف خاص خودش را دارد و تفریح مهم، هیجان اصلی، سازنده هویت فردی و اجتماعی و عشق آدمهای بسیاری است به همین دلیل تاب آوری فرد در مواجهه با توهین طرف مقابل، به خاطر آنکه مهمترین رکن زندگی اش را در معرض تمسخر یا تخریب می بیند چنان پایین میآید که خشونت کلامی به رفتاری تبدیل میشود و با یک واگیر اجتماعی بالا به بیشتر افراد حاضر در آن عرصه سرایت میکند و عواقبش هم که پیداست.
خشونت فوتبالی در خیلی از کشورهای دنیا مثل انگلستان رایج و حتی فراگیرتر از کشور ماست، اما تمهیداتی که برای حل ماجرا چیده شده برخلاف کشور ماست که ماجرا با چند میلیون تومان جریمه یا یکی دو جلسه محرومیت تماشاگران فیصله پیدا میکند. در بسیاری از نقاط دنیا برای پیشگیری از این حوادث کارتهای هواداری صادر میشود و شماره صندلی فرد هم مشخص است و با کنترل دقیق سکوها هرنوع رفتار غلط رصد میشود و برای خود تماشاگر عواقبی دارد که از محرومیت حضور در ورزشگاه تا احکام قضائی متغیر است. از آنجا که بدنه اصلی هواداران فوتبال در کشور ما نوجوانان و جوانانی هستند که اهل بزهکاری نیستند و ارتکاب خشونت در آنها بر اساس اتفاقات لحظهای و بدون سازمان دهی شکل میگیرد بنابراین پیشگیری و کنترل هم سادهتر خواهد بود. جوانی که در این شرایط اقتصادی از شهر دیگری برای تشویق تیمش به ورزشگاه میرود و گاهی یک شبانه روز از امکانات ساده محروم است و از طرفی مربی، بازیکن و رسانههای مجازی هواداری مدام از حساسیت بازی و ضرورت پیروزی و نبرد روی سکوها با تشویق بیشتر برایش گفتهاند پذیرش نتیجه نگرفتن تیم خودی و کری خوانی هوادار حریف را ندارد. نتیجه اش میشود فحاشی به بازیکن تیم خودی، داور و حتی در مورد هفته قبل بازی تراکتور، زدن سیلی به بازیکن بزرگی مثل مسعود شجاعی و در موارد اخیر هم سنگ پرانی هواداران دو تیم در بازی سپاهان و پرسپولیس.
در کشور ما که داشتن یک رسانه مکتوب با چند هزار تیراژ کلی مجوز میخواهد کانالهای تلگرامی و صفحههای هواداری تیمها با مخاطبهای میلیونی به هیچ وجه کنترل نمیشوند و از الفاظ رکیک در قبال تیمهای حریف و هواداران شأن استفاده میکنند. مربیان و مدیران و بازیکنان هم حین و بعد از بازی ترجیح میدهند با اعتراض به داور، درگیری با بازیکن حریف و متهم کردن دستهای پشت پرده و… بابت نتایج شأن فرافکنی کنند و با این اوصاف هواداری که مرتکب خشونت میشود خودش به نوعی معلول بسترهای مختلفی است که منجر به رفتار او شده است. اما در نهایت همه رفتار اشتباه هواداران را میبینند که مثل گلادیاتورها در نبرد مرگ و زندگی روی سکو به جان هم افتادهاند و از سیاست گذاران فرهنگی و اجتماعی، خانوادهها، رسانهها به خصوص از نوع مجازی و باشگاهها غافل هستند و بعد از یکی دو بیانیه و محرومیت ساده همه چیز تا اتفاقات تلخ بعدی به حال خودش رها میشود!
