
جنگ ویتنام از سال ۱۹۵۵ تا ۱۹۷۵ بین نیروهای ویتنام شمالی و جبهه ملی آزادیبخش ویتنام جنوبی از یک سو، و نیروهای ویتنام جنوبی و متحدانش به ویژه ایالات متحده آمریکا از سوی دیگر رخ داد. حکومت ویتنام جنوبی با حمایت آمریکا به سرکوب شدید کمونیستها پرداخت و بسیاری از مردم به اتهام کمونیست بودن اعدام شدند.
از اوایل دهه شصت و با روی کار آمدن کندی، اولین نظامیان آمریکایی تحت عنوان مستشار به ویتنام جنوبی گسیل شدند بدون آنکه چین یا شوروی نیرویی به ویتنام شمالی اعزام کرده باشند.
پس از حملهای که ادعا میشود، ویتنام شمالی در سال(۱۹۶۴) به ناوهای نیروی دریایی آمریکا کرد ، آمریکا بمباران هوایی شمال را بهطور منظم آغاز کرد و از سال ۱۹۶۵ با ارتشی بزرگ وارد ویتنام جنوبی شد و شروع به سرکوب ویت کنگها کرد. در این جنگ 900 هزار کودک یتیم شدند.
تخاصمات بین شمال و جنوب در 1965 به نقطه بحرانی رسید و هر ماه حدود 2000 نفر از طرفین کشته میشدند. در این زمان سربازان آمریکایی به بهانه حمله ویتنامیها به کشتیهای آمریکایی در خلیج «تونکن» وارد خاک ویتنام شدند تا جنگ را به نفع دیکتاتوری جنوب پیش برده و از گسترش کمونیسم جلوگیری کنند. بعدها معلوم شد که خبر حمله به کشتیهای آمریکایی ( مانند ماجرای داعش) توسط خود آمریکاییها ساخته شده بوده تا بهانهای برای دخالت نظامی در ویتنام دست و پا شود.
جنگ آمریکا علیه ویتنام در زمان ریاست جمهوری «لیندون جانسون» آغاز شد و بر اساس آمار در طی 16 سال جنگ حدود 3 میلیون ویتنامی کشته شدند. در نهایت در آوریل 1975 پس از نه سال جنگ، آخرین سربازان آمریکایی با هواپیماها و هلیکوپترها با شتاب از ویتنام فرار کردند. ویتنامیها روز سی ام آوریل 1975 را روز «فرار» نامیدند.
در این جنگ 58 هزار آمریکایی کشته شدند. 25 درصد قربانیان آمریکا در ویتنام در تلههای تنظیم شده توسط ویتکنگها در جنگلها و مناطق دیگر هلاک شدند .
هواپیماهای آمریکایی هشتاد میلیون لیتر مواد سمی و آتشزا بر فراز جنگلها و مزارع برنج ویتنام پاشیدند و بدین ترتیب نیمی از جنگلهای ویتنام ویران شد.
در طول جنگ هزاران سرباز آمریکایی شورشی شده و معتاد به موادمخدر شدند.
بیش از 500هزار جوان آمریکایی در جریان سربازگیری ارتش برای اعزام به ویتنام از این کشور گریخته و به کانادا و مکزیک فرار کردند.
بیش از سیصد هزار آمریکایی در این جنگ زخمی شدند. 75000 نفر از سربازان آمریکایی معلول شدند.
قطع عضو و فلج شدن افراد در این جنگ 300 برابر جنگ جهانی دوم بود. 36 درصد مرگ و میرها و 65 درصد زخمی شدنها به دلیل حملات توپخانهای اتفاق افتاد. شدت تلفات به حدی بود که هلیکوپترهای پزشکی بیش از پانصد هزار عملیات انجام دادند. 86 نفر از افسرهای ارشد آمریکایی توسط نیروهای تحت امر خود کشته شدند. بیش از 700 نفر از افسرهای ارتش آمریکا به ضرب گلوله نیروهای خودی زخمی شدند. - 18 هواپیمای بی 52 ارتش آمریکا توسط نیروهای ویتنام منهدم شد. 13 فروند دیگر از این نوع بر اثر تصادفات و برخوردها از بین رفتند.
نیروی هوایی ارتش آمریکا 75 فروند از جنگندههای خود را از دست داد.
- در این جنگ نیروی هوایی ارتش آمریکا بیش از 8000 نفر کشته داد.
- ارتش آمریکا در حدود 12000 هلیکوپتر به کار گرفت.
- 4865 فروند از هلیکوپترهای آمریکایی توسط ویتکنگها سرنگون شد.
آمریکا برای بمباران ویتنام 6 میلیارد دلار هزینه کرد.
برای این جنگ در مجموع 352 میلیارد دلار هزینه شد.
برای تامین مقتضیات جنگ، ماهانه 760 هزار تن محموله به ویتنام میرسید.
- ماهانه 71 هزار تن مهمات مصرف میشد.
- ماهانه 10 میلیون جیره غذایی مصرف میشد.
- ماهانه 303 میلیون لیتر محصولات نفتی در این جنگ مصرف شد.
- برای رفت و آمد هواپیماها و هلیکوپترها، 33 هزار و 450 هکتار زمین آماده شد.
- برای رفت و آمد و پیاده سازی نیروها 4750 کیلومتر جاده، 4600 متر پل و 15 پایگاه عظیم سنگربندیشده ساخته شد.
- تعداد میانگین گلوله توپ مصرف شده توسط ارتش آمریکا روزانه 10 هزار عدد تخمین زده میشود. هزینه هر گلوله توپ 100 دلار بود و روزانه 1 میلیون دلار صرف توپخانه میشد.
- برای آمریکا هزینه هر پرواز بمب افکن بی 52 سی هزار دلار بود.
بر اساس نظرسنجی موسسه گالوپ 24 درصد از آمریکاییها در سال 1965 معتقد بودند که دخالت نظامی آمریکا در ویتنام اشتباه است. این آمار در 1973 به 60 درصد افزایش یافت. در سال 2000 نیز 68 درصد از آمریکاییها لشکرکشی به ویتنام را کاری غلط توصیف کردند.
آمریکا سالانه نزدیک به 22 میلیارد دلار به خانوادهها و بازماندگان جنگ ویتنام غرامت پرداخت میکند. غرامت پرداختی به بازماندگان تا سال 2011 نزدیک به 270 میلیارد دلار بوده است.
- هزینههای جنگ ویتنام بر اساس ارزش دلار در سال 2011 نزدیک به 738 میلیارد دلار بوده است. با توجه به عدم پیشرفت جنگ و شکستهای پی در پی در مارس 1972 آمریکا مجبور شد بخش اعظم نیروهای زمینی خود را از ویتنام خارج کند.
- در 1973 آتشبس برقرار شده و 590 خلبان اسیر آمریکایی آزاد شدند.
- در سال 1975 «ویت ـ کنگ» و ویتنام شمالی حمله ای غافلگیرانه به ویتنام جنوبی کردند. حمله به قدری شدید و غیرمنتظره بود که مواضع نظامی ویتنام جنوبی یکی پس از دیگری فروریخت و در نهایت در آوریل آن سال آمریکاییها بزرگترین شکست تاریخ جنگهای خود را تجربه کردند.
اکنون پس از حمله ناشیانه و شهادت بزرگترین و محبوب ترین فرمانده نظامی جهان، آمریکا به طور ناخواسته و غیر قابل پیش بینی شده ای وارد یک مهلکه خطرناک شده است که خروج از آن به این سادگی نیست و آبرومندانه ترین راه این است که «فرار بزرگ» را بر ماندن ترجیح دهد.
عمق فاجعه به حدی است که مقامات سیاسی و نظامی آمریکا جرات اظهار نظر و اعلام وسعت ویرانی ها را ندارند. بهتر است نظامیان آمریکا مثل بچه هایی که پول خرد روی زمین افتاده و خجالت می کشند اظهار کنند متعلق به آنهاست و سکه ای را روی زمین کنار آن می اندازند تا دولا شوند و آن پول را بردارند، ترامپ هم به بهانه استراحت نیروهایش و یا هر بهانه ای دیگر هر چه سریع تر از منطقه خارج شود.
علی اشرف خانلری