این پیجهای بهظاهر شیک کلاهبردارند!
صفحههایی با هزاران فالوور، طراحی حرفهای و جوایز چشمگیر... اما پشت این ظاهر فریبنده، چه داستان تلخی پنهان شده است؟ جوانانی که امیدشان را باختهاند و پولشان را ازدستدادهاند، حالا از فریب بزرگ میگویند.
خبرگزاری بسیج - اردبیل: در فضای مجازیِ امروز، رؤیای "ثروتِ یکشبه" به کالایی روزانه تبدیل شده است؛ کالایی که بر بستر امیدهای بربادرفته و جیبهای تهی قشرهای مختلف جامعه معامله میشود. موج جدید قرعهکشیهای آنلاین که گاه با وعدهٔ "خودرو" و زمانی با نوید "گوشی همراه پیشرفته" سروکلهشان در صفحههای پرزرق و برق شبکههای اجتماعی پیدا میشود، به پدیدهای نگرانکننده و همهگیر بدل شده است؛ پدیدهای که عدهٔ زیادی را به کام خود کشیده و دستگاه قضایی کشور را نیز به عکسالعمل واداشته است.وسوسهٔ شانس؛ روایتی از یک شکست مالی این قرعهکشیها تنها یک تبلیغ ساده نیستند،آنها مهندسی روانی میکنند. "محمد"، جوان بیست و پنج سالهای که نخواست نام کاملش فاش شود، یکی از قربانیان این تله است. او با چشمانی امیدوار و محاسباتی سادهلوحانه، وارد بازی شد: «فکر کردم اگر فقط یک بلیط دویست و پنجاه هزار تومانی بخرم، شانسم کم است. پس پنج تا خریدم تا شانسم پنج برابر شود. با خودم حساب کردم که یک میلیون و دویست و پنجاه هزار تومان در برابر شانس بردن یک ماشین چند صدمیلیونی، هیچ است. اما قرعه نه به نام من، نه به نام هیچکس از دوستانی که آنها هم شرکت کرده بودند، اصابت نکرد. آن پول، هزینه یک هفته غذا برای خانوادهام میشد. حالا فقط حسی از حماقت و اعتمادِ بیجا دارم.»
بازاری داغ در پستوی فضای مجازی
کافی است برای چند دقیقه در شبکههای اجتماعی به جستجو بپردازید. انبوهی از صفحهها با طراحیهای حرفهای و شعارهای وسوسهانگیز مانند: "فقط با دویست و پنجاههزار تومان، سوار خودروی شخصیتان شوید! " یا "شاید نوبت تو باشد! گوشی همراه پرچمدار را از آن خود کن! ". این صفحهها که معمولاً تعداد دنبالکنندههای قابلتوجهی نیز دارند، با تکنیکهای روانشناختی، کاربر را ترغیب میکنند که "شانس" خود را امتحان کند. آنها بر روی این باور عمومی سرمایهگذاری میکنند که "مبلغ کم است و جایزه بزرگ".
واکنش قضایی؛ قرعهکشیهای آنلاین جرم است
در مقابل این گسترش سریع،دستگاه قضایی استان اردبیل و شهرستان پارسآباد مغان ساکت ننشسته است. "فیروز فرهانی"، دادستان عمومی و انقلاب این شهرستان، در گفتوگو با خبرگزاری بسیج، پرده از جزئیات قانونی و قضایی این پروندهها برداشت.وی با صراحت اعلام کرد: "برگزاری این نوع قرعهکشیها در بستر شبکههای اجتماعی،نمونهٔ بارز جرم بر اساس بند ۳ ماده ۷۰۵ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) است."دادستان با هشداری قاطع خطاب به برگزارکنندگان افزود: "هرگونه فعالیت واحدهای صنفی، اشخاص حقیقی و حقوقی در زمینه قرعهکشی گروهی و بختآزمایی بهطورقطع ممنوع است. این اقدامات، هیچ تفاوتی با شرطبندی و قمار ندارد و نمونهٔ کسب مال از راه نامشروع به شمار میرود."هدف از این برخوردهای قضایی چیست؟ دادستان فرهانی در تشریح اهداف این اقدامات قضایی تصریح کرد: "هدف اصلی ما، حفظ اموال و حقوق شهروندان، جلوگیری از فریبخوردن اقشار کماطلاعی یا سادهلوح، و مقابله با گسترش فعالیتهای مجرمانهای است که در پوشش قرعهکشی و بختآزمایی انجام میشوند. دستگاه قضایی با هرگونه تخلف و اقدام خارج از چارچوب قانونی در این زمینه، برخوردی قاطع و فوری خواهد داشت."
نظر شرعی؛ "اکل مال به باطل" است
اما این ماجرا تنها یکروی قانونی ندارد؛ بلکه روی شرعی قدرتمندی نیز در آن وجود دارد. حجتالاسلام مهران احدی لاهرودی، کارشناس مسائل شرعی، در پاسخ به پرسشی درباره حکم فروش اموال از راه قرعهکشی، را اینگونه اعلام کرد: "برخورد فروشنده با اموال افراد دیگری که مال خود را برای شرکت در قرعهکشی به او پرداخت کردهاند، دریافت مال به باطل (خوردن مال بهناحق) است. بر فروشنده واجب است که تمامی آن اموال را به صاحبان اصلیشان بازگرداند." این نظر شرعی، تکلیف اخلاقی و دینی این گونه اقدامات را بهروشنی مشخص میکند.
رؤیایی که به کابوس تبدیل میشود قرعهکشیهای آنلاین، شمشیری دو لبه هستند که بر گردهٔ آرزوهای بربادرفتهٔ مردم میچرخند. از یک سو، برگزارکنندگان سودجویی که با کمترین زحمت، به ثروتهای کلان دست مییابند و از سوی دیگر، شهروندانی که با ازدستدادن اندوختههای کوچک اما حیاتی خود، تنها حسرتی عمیق بر دل میمانند. هشدارهای قضایی و دیدگاه شرعی، دو ستون محکمی هستند که برای حفاظت از جامعه در برابر این آسیب نوظهور قد برافراشتهاند. اما در پایان، این "آگاهی عمومی" است که میتواند بهعنوان سد اصلی در برابر این موج فریبنده عمل کند. باید بهخاطر سپرد: "شانس" در این بازیها، اغلب در خدمت "سودجویان" است، نه "مردم".
ارسال نظرات شما
