ما معتقدیم بنای اسلام بر کار جمعی و اجتماعی‌ست

آموزش و پرورش، محور تحولات آینده کشور است و معلمان، به عنوان خط مقدم این جبهه فرهنگی، نقش بی‌بدیلی در تربیت نسل آینده‌ساز ایفا می‌کنند. سازمان بسیج فرهنگیان با درک عمیق این اهمیت، مأموریت یافته است تا با برنامه‌های محتوایی و تشکیلاتی، زمینه رشد و اعتلای فکری و مهارتی جامعه معلمان و فرهنگیان دغدغه‌مند را فراهم سازد.

یکی از حیاتی‌ترین بخش‌های این سازمان، معاونتی است که بر شناسایی، تربیت و توانمندسازی نیروهای تراز انقلاب متمرکز است تا بتوانند در فرایند تحول آفرینی، نقش‌آفرینی کنند.

به همین منظور، خانم فاطمه سنگتراش، خبرنگار رسانهٔ ایران فردا، به مناسبت هفته بسیج، میزبان آقای محمدامین طارمی، جانشین محترم معاونت تعلیم و تربیت سازمان بسیج فرهنگیان است و از زبان ایشان، با جزئیات و اهداف این مأموریت بزرگ آشنا خواهیم شد.

لطفا خودتان را معرفی کنید و بفرمایید در سازمان بسیج فرهنگیان چه مسئولیتی دارید.
محمد امین طارمی. معلم و جانشین معاونت تعلیم و تربیت سازمان بسیج فرهنگیان

 مخاطب هدف شما چه کسانی هستند؟ چرا؟
مخاطب هدف ما تمام معلمانی هستند که به سازمان بسیج فرهنگیان رو می آورند. البته با توجه به فعالیت ها و ماموریت هایی که در معاونت داریم ممکن است اینجا مخاطب ویژه هم پیدا کنیم. 
چرا همه جامعه معلم ها مخاطب ما هستند؟ این اتفاق به ماهیت بسیج برمیگردد؛ سازمان بسیج باید بتواند همه آحاد مردم را بسیجی کند در واقع بسیج کنندگی در ید واحده انقلاب اسلامی خاصیت بسیج است. به تبع آن هر قشر از سازمان بسیج که به برکت انقلاب اسلامی فعالیت می‌کند، باید بتواند جذب حداکثری داشته باشد و همه آحاد قشر خودش را تا آنجا که می‌تواند پوشش دهد و مخاطب خود قرار دهد.

 چه مسئله باعث شد این معاونت در ساختار بسیج فرهنگیان تعریف شود؟
از یک منظر دقیقی باید به این سوال پاسخ داد و آن منظر، الگوی حل مسئله ای است که ما به آن قائل هستیم. ما در بسیج فرهنگیان بر اساس تحلیل موضوعی سخنان حضرت آقا (رهبری) به یک الگوی حل مسئله ای رسیدیم  که در این الگو 4 ضلع اصلی وجود دارد، یک ضلع رشد و کادر سازی است و یک ضلع دیگر  فرهنگ سازی است و ضلع دیگر علمی و  فناوری  است ضلع بعدی گفتمان  سازی و مطالبه گری  است که معتقدیم هر مسئله اجتماعی که به سمت حل آن می رویم  باید از چنین الگویی  تبعیت کنیم . من خیلی کوتاه درباره هر یک از این ۴ قسمت یک مثالی عرض می کنم و بعد برویم  سراغ معاونت خودمان.
ببینید، در حوزه فرهنگ سازی وقتي می خواهیم یک مسئله اجتماعی را حل کنیم باید بتوانیم یک سرمایه اجتماعی را در آن مسئله تولید کنیم، به چه معنا؟ یعنی اینکه در این سرمایه اجتماعی بتوانیم سبک زندگی مردم را درآن موضوع تغیر دهیم و سبک زندگی را بنای مسئله اصلی خودمان کنیم. 
مثال عرض می کنم؛ چه شد که سگ وارد زندگی انسان ایرانی شد؟ متغیرهای مختلفی را باید بررسی  کنیم که یکی از متغیر هایش سبک زندگی است. حالا چطور سبک زندگی ما را  تغییر دادند و سگ وارد حوزه زندگی های ماشد؟ 
یکی حوزه اسباب بازی است. شما وقتی می خواهید برای فرزندتان اسباب بازی بخرید، یکی از آن اسباب بازی های جذاب همین حیوان سگ هست یا در انیمیشن های مختلفی که بچه های ما می‌بینند، سگ از کاراکترهای اصیل و جذابش است. از این نقطه در سبک زندگی ما و ایجاد سرمایه اجتماعی تمرکز می‌کنند. 
یا در حوزه علمی و فناوری ما باید بتوانیم جریان علمی را مبتنی بر اندیشه انقلاب اسلامی ناظر بر یک مسئله راه بیاندازیم. نمونه اش اتفاقی که توانستیم در حوزه صنعت موشکی و یا در حوزه سلول های بنیان راه بیاندازیم که یک جریان علمی را به واسطه افراد مستعد در این حوزه راه انداختیم تا این جریان علمی منجر به حل آن مسئله شود. وقتی می گویم مبتنی بر انقلاب اسلامی، مختصات حقیقی دارد که از مبانی تا ساختار ها و روش ها منجر به تحول و تغییر در کار می شود و اثر واقعی دارد که جزئیاتش در این مقال نمی گنجد.
در حوزه نظام تعلیم و تربیت هم باید ناظر بر مسائلی که با آن درگیر هستیم، این اتفاق بیفتد. باید بتوانیم یک جریان علمی که مبتنی براندیشه انقلاب اسلامی  است راه بیاندازیم. 

یا در حوزه گفتمان سازی و مطالبه گری از جمله مسائل مهم این است که در مسائلی که می خواهیم  آن را حل کنیم باید بتوانیم این مسئله را تبدیل به یک دغدغه عمومی و تبدیل به یک دغدغه برای مسئولین کنیم تا در قبال آن خودشان را پاسخگویِ مردم بدانند و مطالبه های به حقی که باید انجام شود را صورت دهیم. 
از جمله این موارد، رهبری می فرمایند معلم ما باید با سند تحول آشنا شوند، ناظر بر همین مسئله است. معلم اگر آشنای با سند تحول که به مثابه قانون اساسی آمورش و پرورش است آشنا نشود، نمی تواند مطالبه گری درستی داشته باشد.  

اما ضلع چهارم، مسئله رشد و کادر سازی هست  که ما آن را به پایه ریزی مبانی نظری و عملی تشکیلات تعریف می کنیم. در واقع در این قسمت ما آن ادبیات ابتدائی مجموعه  خودمان را که بر اساس آن ادبیات و بر اساس آن اعتقادات به سمت هدف  خودمان حرکت می کنیم را در افراد وارد شده به تشکیلات خودمان باز تولید می کنیم تا بتوانیم ادامه حیات اجتماعی داشته باشیم. از این بابت است که در واقع معاونت رشد و کادر سازی یکی از اضلاع مهم ساختاریِ بسیج فرهنگیان هست تا بتواند مبانی نظری و عملی ای که در تشکیلات بسیج فرهنگیان قائل به آن هستیم را در افراد حاضر در تشکیلات درونی کند.

 با توجه به آنچه از ضرورت وجود این ساختار در ساختار بسیج فرهنگیان فرمودید، چه پروژه هایی ذیل معاونت تعریف شده است؟ این «کارها» بناست چه آورده ای برای مخاطب داشته باشد ؟
از جمله پروژه هایی که ما در معاونت دنبال می‌کنیم می‌توان به دوره های مسیر معلمی اشاره کرد. در این دوره ها ما به دنبال این هستیم که بتوانیم یک گفت و گوی ابتدایی نظری با معلمان درباره معنای تحول در نظام تعلیم و تربیت و ضرورت آن داشته باشیم. اگر قرار است به سمت تحول در نظام تعلیم و تربیت حرکت کنیم باید بتوانیم فلسفه تربیتی خودمان را بر فلسفه سیاسی انقلاب اسلامی بنا بکنیم و این مهم باید برای معلم ما به خوبی جا بیفتد. اساسا تحول در نظام تعلیم و تربیت در یک منازعه تاریخی و در یک لایه سیاست‌گذاری باید دنبال بشود و با پرداختن به تحول در روش تدریس و اصول مدیریت کلاس داری و مسائلی از این قبیل تحول در نظام تعلیم و تربیت رخ نخواهد داد چرا که دعوای تاریخی بشر بر سر تربیت انسان شایسته است این تعبیر حضرت آقاست. وقتی دعوا بر سر تربیت انسان شایسته شد، هر نظام سیاسی اجتماعی انسان شایسته خود را می‌طلبد. لاجرم ما باید به دنبال تحولی باشیم که بتواند این تربیت انسان شایسته را برای ما رقم بزند. مسئله دیگری که برای ما مهم است و از پروژه های اصلی ماست، آشنایی معلمان با اندیشه امامین انقلاب و شهید مطهری رحمت الله علیه هست. ما در این بخش عناوین مختلفی داریم؛ از جمله خوانش کتاب طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن حضرت آقا در ماه مبارک رمضان و دوره های استانی شهید مطهری با خوانشی که شهید مطهری و اندیشه ناب ایشان را معرفی کنیم. این خوانش تحت دوره‌ای با عنوان دوره بیکران است. لازم به ذکر است که رهبری قریب به ۲۵ الی ۲۶ مرتبه در دیدار های محتلف با فرهنگیان و دانشجو معلمان تاکید بر مطالعه و آشنایی با اندیشه شهید مطهری داشتند.
از جمله پروژه های دیگری که در دست اجرا است، بحث هیئت معلمانه هست که بتوانیم تحت عنوان هیئت معلمانه چند کار جدی را رقم بزنیم. این هیئت بناست مامنی باشد برای جمع شدن مومنانه معلمان، مامنی باشد برای حل مسائل و مشکلات تربیتی مناطق و شهرستان و مامنی باشد برای ذکر. از دیگر پروژه ها دوره های تشکیلات کشوری توانا هست؛ دوره های تشکیلاتی توانا در واقع توانمندسازی افراد حاضر در تشکیلات است که با ماموریت ها و سیاست های تشکیلاتی خود آشنا شوند. 
یکی دیگر از برنامه‌های مدنظر معاونت، استفاده از ظرفیت طلبه های معلم است. برنامه هایی داریم که بتوانیم از این ظرفیت به خوبی در تشکیلات بسیج فرهنگیان استفاده کنیم.
 

 لطفا بخش های مختلف معاونت را توضیح دهید. 
با تعریفی که ما از معاونت داریم تحت عنوان پایه‌ریزی مبانی نظری و عملی تشکیلات برای شکل‌گیری هسته‌های سخت عالم و عامل، ما سه محور اصلی را در معاونت دنبال می‌کنیم: 
سه محوری که ما در معاونت دنبال می‌کنیم یک مبانی انقلاب اسلامی، دو مبانی ماموریتی و سه مبانی تشکیلاتی. ما معتقدیم کسی که قرار است در انقلاب اسلامی نقش آفرینی کند، باید مبانی انقلاب اسلامی رو بشناسد. نمی‌شود من یک عنصر فعال و مفید برای انقلاب اسلامی باشم اما نسبت به مبانی انقلاب اسلامی آشنایی خوبی نداشته باشم. در محور دوم که مبانی ماموریتی است و ناظر بر ماموریت خود ما، به دنبال این هستیم که نسبت خودمان را با نظام تعلیم و تربیت و انقلاب اسلامی مشخص کنیم. به نظر می‌رسد از جمله خصیصه های بسیجی که حضرت امام رحمت الله علیه دستور تشکیل آن را داد این است که مسئله محور است و هر کسی بار خودش را در نسبت به انقلاب اسلامی بردوش می‌گیرد. ما در مبانی ماموریتی نسبت خودمان را با انقلاب اسلامی مشخص می‌کنیم. مبانی تشکیلاتی در واقع روش کار ما و زمین بازی ماست؛ تشکیلات یک روشی برای کار کردن و زمینی برای کار کردن هست. هرکس که می‌خواهد کار تشکیلاتی کند باید مقتضیات آن را هم بفهمد. البته هر کدام از این سه محور، بخش‌هایی ذیل خود دارد؛ مثلا ما در مبانی انقلاب اسلامی به اندیشه انقلاب، طرح کلی انقلاب و مبانی معرفتی انقلاب می پردازیم که در اولی ناظر به اندیشه حضرت امام، در دومی ناظر به اندیشه حضرت آقا و در سومی ناظر به اندیشه شهید مطهری رحمت الله علیه فعالیت ها را تنظیم می‌کنیم. در مبانی ماموریتی ما تحول مبتنی بر اندیشه انقلاب اسلامی را دنبال می‌کنیم که دوره مسیرمعلمی و طرح نظام توحیدی  در واقع ذیل همین عنوان قرار میگیرد. همچنین در مبانی تشکیلاتی، مدیریت و ماموریت های تشکیلات، ارتقا وجدان تشکیلاتی و تمسک به قرآن و اهل بیت را هم داریم.

 لطفا آخرین اقدامی که در معاونت اتفاق افتاده است را شرح دهید.
از جمله آخرین اقداماتی که ما انجام دادیم نشست تشکیلاتی معاونین رشد و کارت سازی سراسر کشور بود که خدمت قریب به ۶۰ نفر از همکاران بودیم؛ هم معاونین خواهر و هم معاونین برادر. در این نشست درباره ماموریت ها و افق پیش رو با هم گفتگو کردیم. همچنین در حال برنامه ریزی و طرح ریزی چهارمین دوره تربیت مربی دوره های مسیر معلمی هستیم که ان شاءالله بتوانیم تا آخر سال آن را برگزار کنیم.

 باتوجه به هدفی که برای مخاطب در نظر دارید، آیا تاکنون اثر مطلوب فعالیت ها را مشاهده کرده اید؟ 
بله؛ ما در این ایام در حوزه معاونت فعالیت‌هایی داشتیم و بر اساس مأموریت ها با مخاطب خودمان گفتگوهایی داشتیم و فعالیت هایی را تقدیم کردیم. ما اثر مطلوبمان را در یک فرآیند مشاهده می کنیم. قسمی از این اثرات ناظر بر فهم جامعه مخاطب ما از مسئله تحول است؛ تا زمانی که ما با مخاطب هدف به یک فهم مشترک نرسیم نمی توانیم حرکتی را به سمت تحول نظام تعلیم و تربیت پیش ببریم. در کنار آن، فهم این مسئله که تحول در نظام تعلیم و تربیت و یا هر تحول اجتماعی باید در بستر تشکیلات و یک حرکت جمعی اتفاق بیفتد، مسئله مهم دیگری است که جزو اثرات مطلوبی است که دارد در مخاطب ما اتفاق می‌افتد.

در پایان چنانچه نکته ای دارید که لازم به ذکراست در خدمت شما هستم، بفرمایید ؟

 با توجه به اینکه در هفته بسیج قرار داریم در پایان نکته ای را خدمت شما عرض می کنم. در مورد بسیج و تشکیل چنین اتفاقی به نظر بنده دو نکته اساسی و مهم هست که باید به آن توجه کنیم.
به زعم بنده آن روزی که حضرت امام خمینی ایده تشکیل بسیج به ذهن شان می رسد و
در اتفاقات اجتماعی مختلف برای آنکه بتواند تفکر انقلاب اسلامی را عملی کنند از بسیج استفاده می کنند، ایشان به نظرم دو نکته اساسی را در ذهنشان داشته اند، مسئله اول
اینکه اساساً بعد از انقلاب اسلامی ساختاری که ما در پسا انقلاب داشتیم را نمی شد با نرم افزار قبلی اداره کرد. نرم افزار قبلی در واقع همان ادبیات کارمندی ای بود که در ساختارهای قبل از انقلابی حاکم بود، حال که ما انقلاب کردیم و کشور هم با کلی مسائل و مشکلات و چالش ها درگیر هست نیاز به یک نرم افزاری داریم که بتواند به حل این مسائل بپردازد. این نرم افزار هم در واقع همان ادبیات جهادی است که در بطن و روحیه بسیج نهفته است. همان طور که هر جا ما به چالشی می خوریم حضرت امام از بسبج که چنین ادبیاتی در آن نهفته است در واقع استفاده می‌کند. مثل ریشه کن کردن بیسوادی که نهضت سواد آموزی راه می اندازند یا برای ریشه کن کردن محرومیت، جهاد سازندگی را داریم. جهادسازندگی و نهضت  سواد آموزی دو محور اساسی بسیج شدن  جامعه و پس از انقلاب اسلامی ماست و در کنار این ها به نظر می رسد مسئولیت پذیری هم یکی از خصائص خیلی مهم بسیج  و تفکر بسیجی هست. 
بدون تعارفات و گذشتن از عناوین و سمت ها اگر بسيج بتواند در جامعه بر سر مسئله های خودش بنشیند می توان این ادعا را کرد که ما در آینده ای نزدیک به حل مسائل و چالش های خود خواهیم پرداخت. اگر بسیج جامعه پزشکی، بسیج جامعه معلمان، بسیج جامعه مهندسان، بسیج جامعه هنرمندان، بسیج جامعه حقوقدانان و سایر اقشار بسیج که وجود دارند در صد مسائل خودشان در انقلاب اسلامی تمرکز کنند به حول و قوه الهی اتفاقات خوبی را می توانیم رقم بزنیم.
اما نکته دوم که ناظر بر معاونت رشه و کادرسازی است،اهمیت پرداختن به مباني  نظری و عملی تشکیلات است. اهمیت موضوع را ما جایی می فهمیم که بعد از  انقلاب اسلامی ریزش ها و رویش های مختلفی را در انقلاب اسلامی می بینیم کسانی که در دهه هفتاد در کیهان حرفهای تند می زدند و به ظاهر حرفهای انقلاب اسلامی را می زدند و به ظاهر انقلابی بودند، الان در کانادا می نشینند و از جنگ 12 روزه که اسرائیل بر کشور ما تحمیل کرد، دفاع می کنند. 
مهدی نصیری شدن نزدیک بر ماست اگر بر مبانی انقلابی خودمان پایبند نباشیم و دقت نظر کافی  را نداشته باشیم. پس توجه به ریزش ها و رویش های انقلاب اسلامی ما را به اهمیت پرداختن نسبت به مبانی انقلاب اسلامی حتما رهنمود می کند. 
خیلی ممنون از شما، ان شاء الله که موفق باشید.