صرفهجویی ۶ درصدی تا افزایش یک میلیون تُنی تولید با آبیاری نوین
افزایش یکمیلیونتنی تولید کشاورزی در کنار ۶ درصد صرفهجویی در مصرف آب؛ این معادله بهظاهر دشوار، امروز در استان اردبیل باتکیهبر فناوریهای نوین آبیاری در حال تحقق است.
به گزارش خبرگزاری بسیج اردبیل در حالیکه چالش آب به یکی از اساسیترین دغدغههای حال و آینده بدل شده است، یک تحول خاموش و امیدبخش در شمال غرب در حال رقمخوردن است. استان اردبیل، با پیشینهای غنی در کشاورزی و تولید چهار درصد از محصولات کشاورزی کشور، امروز نه در تعداد محصولات که در "چگونگی تولید" آن، دستاوردی تاریخی را ثبت کرده است: پرش از رتبه ۲۹ به جایگاه نخست کشوری در توسعه سامانههای نوین آبیاری.بر اساس اعلام معاونت آبوخاک جهاد کشاورزی استان، در ششماهه اول سال جاری، اردبیل با اجرای گسترده روشهای مدرن آبیاری، پیشتاز تمامی استانهای کشور شده است. این جایگاه، زمانی معنایی دوچندان مییابد که به یادآوریم همین استان تا پیش از سال ۱۳۹۷ در رتبه ۲۹ این جدول ملی قرار داشت.افقهای جدید در دشتهای اردبیلاستان اردبیل با ۱۸ هزار کیلومترمربع وسعت، ۴۳.۳ درصد از اراضی خود را به کشاورزی اختصاص داده که معادل ۸۱۷ هزار هکتار است. از این میان، ۷۸۰ هزار هکتار اراضی زراعی وجود دارد که سالانه میزبان تولید حدود چهار میلیون تن محصول توسط ۱۳۵ هزار بهرهبردار است. حالا، موج نوآوری در مدیریت آب، این قلب کشاورزی شمال غرب را درنوردیده است.
دستاوردهای ملموس؛ از صرفهجویی تا افزایش تولیدمسعود امامی یگانه استاندار اردبیل در این زمینه میگوید: «امسال بیش از یک هزار و ۴۶ هکتار از اراضی قابلکشت استان به تجهیزات آبیاری نوین مجهز شده و از نظر توسعه آبیاری مدرن و نو رتبه نخست کشور را داریم.» وی افزود: «برنامهریزی و هدفگذاری شده تا پایان امسال ۲ هزار و ۴۰۰ هکتار از اراضی کشاورزی استان اردبیل به روشهای آبیاری مکانیزه مجهز شود.» این حرکت، تنها اعداد و ارقامی خشک نیست؛ حمید فضائلی، معاون شرکت آب منطقهای اردبیل، تأثیر آن را کمی کرده و اظهار کرد: «با بهرهبرداری از این شبکهها، ظرفیت تولید محصولات کشاورزی در استان اردبیل بیش از یک میلیون تُن افزایش مییابد که نقش مؤثری در ارتقای امنیت غذایی، رونق اقتصادی روستاها و تثبیت اشتغال بخش کشاورزی خواهد داشت.» وی تصریح کرد: «از طریق توسعه آبیاری مدرن و بهینهسازی نیز مصرف آب بخش کشاورزی در اردبیل ۶ درصد کاهش مییابد.» اجرای طرحهای کلان؛ زیرساخت تحولاین جهش در خلأ رخ نداده است. تکمیل پروژههای بزرگ زیرساختی، بستر این تحول را فراهم کرده است. استاندار اردبیل با اشاره به این پروژهها گفت: «کشاورزی محور اصلی توسعه استان اردبیل است و مدیریت ۳۶ هزار هکتار از اراضی پایاب سد خداآفرین در قالب تعاونیهای تولیدی باهدف توسعه آبیاری نوین به مردم واگذار خواهد شد.» شبکه عظیم آبیاری پایاب این سد با وسعت ۳۶ هزار هکتار، شبکه سبلان و احمد بیگلو در مشکینشهر، پایاب گیوی در خلخال و کوثر، و سد عمارت در گرمی، تنها بخشی از این سرمایهگذاریها هستند که توسعه آبیاری نوین را ممکن ساختهاند.
جزئیات اجرایی و چشماندازعلی حسین احدی عالی، رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان اردبیل، با ارائه جزئیات بیشتری گفت: «امسال سامانه آبیاری در یک هزار و ۳۶ هکتار از اراضی استان در قالب ۵۷ طرح منفرد آبیاری کمفشار، آبیاری قطرهای و آبیاری بارانی اجرا شده است. برای اجرای این سامانههای نوین آبیاری ۵۰۰ میلیارد ریال اعتبار هزینه شده است.» وی افزود: «بهرهبرداری از این طرحها در سال جاری گامی مهم در راستای اشتغال پایدار و افزایش مهاجرت معکوس به روستاها خواهد بود.»
۱۳۰ هزار هکتار از اراضی استان به سیستمهای آبیاری نوین مجهز شدهاندیاسر محمدزاده، معاون آبوخاک جهاد کشاورزی استان اردبیل نیز با اشاره به روند تحولات گفت: «حرکت از رتبه ۲۹ کشور به جایگاه سوم در سال گذشته و سپس تصاحب رتبه اول در نیمه اول امسال، بیانگر یک برنامهریزی منسجم و اجرای دقیق آن است. این رشد پرشتاب، حاکی از پذیرش فناوریهای جدید آبیاری توسط جامعه کشاورزی است.» وی در ادامه با تمرکز بر موضوع مدیریت آب، به تشریح اقدامات انجامشده پرداخت و گفت: «در مجموع، ۱۳۰ هزار هکتار از اراضی استان به سیستمهای آبیاری نوین مجهز شدهاند. از این مقدار، ۷۶ هزار هکتار به روشهای نوین آبیاری تحتفشار و کمفشار مجهز است که شامل ۲۵ هزار هکتار در شهرستان اردبیل و ۵ هزار هکتار در مشکینشهر است.»محمدزاده ادامه داد: «همچنین از سال ۱۳۶۴ تا ۱۳۹۰، شبکههای آبیاری در سطح ۲۲۰ هزار هکتار عمدتاً در دشت مغان با هزینهای بالغ بر ۱۰ هزار میلیارد تومان اجرا شده که ۵۵ هزار هکتار آن بهصورت کانال بتنی است و در منطقه مغان نیز ۶۰ هزار هکتار به آبیاری نوین مجهز شده است.» وی با اشاره به برنامههای در دست اجرا، افزود: «مهمترین پروژههای جاری شامل طرح تکمیل و بهسازی شبکههای مغان به مساحت ۲۰ هزار هکتار، طرح سد و شبکه پایاب خدآفرین به مساحت ۳۶,۷۰۰ هکتار که ۴ هزار هکتار آن به بهرهبرداری رسیده، و طرح سد و شبکه عمارت به مساحت ۳,۷۰۰ هکتار با ۱,۴۰۰ هکتار بهرهبرداری شده است.» معاون آبوخاک جهاد کشاورزی استان اردبیل بیان کرد: «پیشبینی میشود این طرحها تا سال آینده به طور کامل به بهرهبرداری برسند و در سایر شهرستانهای استان نیز برای ۵ هزار هکتار برنامهریزی شده که در صورت تأمین اعتبار تکمیل خواهد شد.»
چالشها و راهکارهای پیش روبا وجود این موفقیتها، مسیر بدون چالش نیست. معاون آبوخاک جهاد کشاورزی استان مهمترین مانع را برشمرد: «مهمترین چالش، مسائل اقتصادی شامل هزینه اولیه بالا و دشواری تأمین تسهیلات است. پس از آن، موانع زیرساختی مانند دسترسی به برق پایدار در برخی نقاط دورافتاده قرار دارد.» وی برای فائق آمدن بر این موانع پیشنهاد داد: «سیاست فعلی پرداخت تسهیلات بلاعوض است، اما برای شتاب بخشیدن بیشتر، پیشنهاد میکنیم درصد یارانه افزایش یابد و از تسهیلات کمبهره و مکانیسم مشارکت در هزینهها نیز بهصورت ترکیبی استفاده شود.» نگاه به آینده؛ هوشمندسازی و مسئولیت اخلاقیچشمانداز این حرکت، توقف در وضعیت کنونی نیست. محمدزاده در این باره توضیح داد: «هدف کمی ما، اجرای برنامهها مطابق با سند برنامه هفتم توسعه است. در بعد کیفی، عزم داریم به سمت هوشمندسازی سامانهها و گسترش روشهای نوینی مانند آبیاری زیرسطحی حرکت کنیم که راندمان را به شکل قابلتوجهی افزایش میدهد.» وی با بیان اینکه هماکنون حدود ۴۰ درصد از آبیاری استان به روشهای نوین انجام میشود، اظهار امیدواری کرد: با تکمیل پروژههای در دست اجرا، پیشبینی میشود ۸۰ درصد از اراضی آبی استان به سیستمهای نوین آبیاری مجهز شوند که این امر نقش به سزایی در افزایش بهرهوری و صرفهجویی در مصرف آب این قلب کشاورزی شمال غرب کشور خواهد داشت.محمدزاده در پایان با بیانی رسا پیام نهایی را خطاب به کشاورزان اعلام کرد: «استفاده از روشهای نوین آبیاری تنها یک انتخاب اقتصادی برای افزایش درآمد و کاهش هزینهها نیست، بلکه مسئولیتی اخلاقی برای حفظ و صیانت از میراث آبی و تضمین امنیت غذایی نسلهای آینده این سرزمین محسوب میشود.»
داستان اردبیل امروز، روایتی است از توانمندیای که با مدیریت هوشمند، تبدیل تهدید خشکسالی به فرصت توسعه پایدار را ممکن میسازد. این استان نشان میدهد که حتی در دشوارترین شرایط، میتوان با عزمی جمعی، فناوری و برنامهریزی، بر چالشها غلبه کرد و افقهای تازهای از امید و آبادانی را گشود.
ارسال نظرات شما
یادداشت
