قزوین_ در تحلیل جایگاه معلم، یکی از خطاهای رایج آن است که نقش او را به انتقال دانش کاهش دهیم؛ گویی مدرسه فقط محل آموزش چند مهارت درسی و معلم صرفاً ناقل معلومات است. این تلقی، هم با واقعیت تعلیموتربیت ناسازگار است و هم با نیازهای امروز جامعه. در روزگاری که جنگ روایتها، تحریف واقعیت و بمباران پیوسته خبری ذهن و ضمیر نسل جدید را هدف گرفته، مدرسه دیگر فقط محل آموزش ریاضی، علوم و ادبیات نیست؛ بلکه یکی از مهمترین کانونهای هویتسازی، قدرتبخشی فکری و تربیت نسل تشخیصدهنده حقیقت است. از این منظر، معلم نه فقط آموزگار دانش، بلکه «هویتپرداز و روایت ساز حرفه ای نسل آینده» است.
معلم؛ روایت ساز حرفه ای نسل آینده
از این زاویه، مدرسه را باید سنگر نخست جهاد تبیین دانست. جهاد تبیین، اگر به معنای درست آن فهم شود، یک فعالیت تبلیغاتی سطحی یا تکرار چند شعار سیاسی نیست؛ بلکه فرآیند روشنگری، دفاع عقلانی از حقیقت، تقویت قدرت تحلیل و مصونسازی ذهن در برابر تحریف است. در چنین میدانی، معلم نقش محوری دارد. اوست که میتواند دانشآموز را از مصرفکننده منفعل روایتها به ناظر دقیق، پرسشگر فعال و تحلیلگر آگاه تبدیل کند. اگر این کار در مدرسه انجام نشود، فضای مجازی، رسانههای معارض و روایتسازان حرفهای، هویت نسل آینده را به نفع خود صورتبندی خواهند کرد.
معلم؛ پرورشدهنده و سازنده انسان مسئول
رهبر شهید انقلاب، یکی از وظایف مهم معلم را «نگاه ملی دادن به دانشآموز» دانستهاند؛ به این معنا که دانشآموز باید خود را جزئی از یک حرکت عمومی برای پیشرفت کشور بداند، نه فردی جداافتاده و بینسبت با سرنوشت جامعه( بیانات در دیدار معلمان، ۱۴۰۳/۰۲/۱۲) این نکته بسیار مهم است. یکی از بیماریهای رایج در نظامهای تربیتی منفعل، تولید انسانهای موفق فردی اما بیتعهد اجتماعی است؛ افرادی که شاید در زندگی شخصی خود پیشرفت کنند، اما هیچ نسبتی با آینده کشور، عدالت اجتماعی، هویت ملی و مسئولیت تاریخی خود احساس نمیکنند. هنر معلم آن است که از دل کلاس درس، «فرد مسئول» بسازد؛ انسانی که بفهمد تلاش علمی، اخلاقی و مهارتی او قطعهای از پازل بزرگ پیشرفت ایران است.
معلم؛ افسر خط مقدم جهاد تبیین
معلمی که خود را صرفاً کارمند آموزش نبیند، بلکه سازنده انسان، معمار هویت و افسر خط مقدم جهاد تبیین بداند،کیفیت عملش نیز دگرگون خواهد شد. بدون شک هر مدرسه یک سنگر است و هر معلم یک رزمنده جهاد تبیین است و چه جایی بهتر از مدرسه برای آغاز این روشنگری، اگر در سنگر مدرسه حقیقت به درستی تبیین شود، می تواند برترین سلاح در برابر تخریب و تحریف باشد،سنگری که آینده سازان را نه تنها برای زندگی فردی، بلکه برای پاسداری از حقیقت و عدالت آماده می کند. از این رو، معلم باید به دانش آموز بیاموزد که چگونه حقیقت را از میان امواج تحریف و تخریب صید کند و چگونه با زبان هنر و رسانه تحلیل روایتگر حقیقت باشد.این خودآگاهی حرفهای، مقدمه شکلگیری یک گفتمان ملی درباره منزلت معلم است.
تکریم معلم؛ ضرورت ملی و حمایت از نظام آموزشی
منزلت معلم، صرفاً یک مطالبه صنفی نیست؛ یک ضرورت ملی است. رهبر شهید انقلاب تصریح کردهاند:«تکریم معلم برای آن است که افکار عمومی به اهمیت تعلیموتربیت حساس شود؛ زیرا هرچه شغل معلمی محترمتر باشد، جاذبه آن بیشتر میشود و در نتیجه افراد با سطح بالاتر علمی و معنوی به این حرفه روی میآورند و کشور در مجموع از لحاظ تعلیموتربیت ارتقاء پیدا میکند.»(همان) این یک محاسبه روشن و دقیق است. جامعهای که به معلم احترام واقعی نگذارد، در حقیقت به آینده خود بیاحترامی کرده است. تکریم معلم، فقط تشکر زبانی نیست؛ باید در سیاستگذاری، رسانه، افکار عمومی و پشتیبانی ساختاری از نظام آموزشی نیز خود را نشان دهد.
اگر آینده ایران را در افق پیشرفت، استقلال و تمدنسازی میخواهیم، باید از مدرسه آغاز کنیم و اگر مدرسه را نقطه آغاز میدانیم، باید معلم را در جایگاه حقیقیاش بنشانیم. معلم، هویتپرداز نسل آینده، بازآفرین اعتمادبهنفس ملی، پرورشدهنده قدرت تحلیل و سازندهی انسان مسئول است. هر سیاستی که این حقیقت را نادیده بگیرد، یا به آن بیاعتنا باشد، در عمل به تضعیف بنیانهای آینده کشور تن داده است. بنابراین، ارتقای منزلت اجتماعی، حرفهای و فرهنگی معلم، نه یک انتخاب فرعی، بلکه یک ضرورت راهبردی برای آیندهسازی ایران است.
دکتر مرتضی امیرینژاد
انتهای پیام/