هنرمندان امید را به جامعه هدیه میدهند
به گزارش خبرگزاری بسیج ایلام،در روزهایی که جامعه بیش از هر زمان دیگری به آرامش، امید و همبستگی نیاز دارد، هنرمندان نیز همچون سایر اقشار مردم تلاش میکنند نقش خود را در تقویت روحیه عمومی ایفا کنند. هنر همواره زبان تأثیرگذاری برای انتقال مفاهیم انسانی، فرهنگی و ملی بوده و در شرایط حساس اجتماعی میتواند به ابزاری مؤثر برای ایجاد نشاط و افزایش سرمایه اجتماعی تبدیل شود.
در استان ایلام نیز جمعی از هنرمندان با حضور میدانی در کنار خانوادهها و کودکان، تلاش کردهاند با بهرهگیری از ظرفیت هنرهای تجسمی، فضای شاد و امیدبخشی را برای نسل جدید فراهم کنند. ساخت دستسازههای هنری، نقاشی، سفالگری و تولید نمادهای ملی از جمله اقداماتی است که این روزها مورد استقبال کودکان قرار گرفته است.
در همین راستا خبرنگار ایلام بیدار با «منیره پورکریم» استادکار سفال و هنرمند رشته گرافیک در استان ایلام به گفتگو نشسته است.
هنر در شرایط امروز چه رسالتی بر عهده دارد؟
از همان روزهای نخست سعی کردیم به عنوان یک هنرمند در بطن جامعه حضور داشته باشیم و کنار مردم باشیم. اعتقاد دارم هنرمند نباید تنها در کارگاه یا محل فعالیت خودش محدود شود، بلکه باید در میان مردم حضور پیدا کند و از ظرفیت هنر برای ایجاد امید و آرامش استفاده کند.
به همین دلیل از همان ابتدا با دستسازههایی که برای کودکان جذاب بود وارد میدان شدیم. ساخت کاردستی، پرچم، سفال، نقاشی روی کوزه و کارهای خلاقانهای که بچهها دوست دارند، بخشی از فعالیتهایی بود که انجام دادیم. خوشبختانه استقبال کودکان بسیار خوب بود و همین موضوع انگیزه ما را برای ادامه کار بیشتر کرد.
چرا فعالیتهای هنری را بیشتر بر روی کودکان متمرکز کردهاید؟
کودکان آینده این کشور هستند و هر اقدامی که امروز برای آنها انجام شود، در آینده آثار خودش را نشان خواهد داد. ما سالها در کانون پرورش فکری و مجموعههای فرهنگی با کودکان کار کردهایم و به خوبی میدانیم که هنر تا چه اندازه بر روحیه و شخصیت آنها تأثیرگذار است.
وقتی یک کودک در ساخت یک اثر هنری مشارکت میکند، احساس ارزشمندی پیدا میکند. علاوه بر آن، بسیاری از مفاهیم فرهنگی و اجتماعی را میتوان از طریق هنر به او منتقل کرد. ما تلاش کردیم در کنار ایجاد شادی و سرگرمی، حس تعلق به کشور و هویت ملی را نیز در میان کودکان تقویت کنیم.
حضور هنرمندان پیشکسوت چه تأثیری بر کودکان دارد؟
وقتی بچهها میبینند افرادی که سالها در عرصه هنر فعالیت کردهاند در کنارشان حضور دارند، انرژی میگیرند. حضور هنرمندان پیشکسوت باعث میشود کودکان احساس کنند مورد توجه قرار گرفتهاند.
از طرف دیگر خود ما هم از این ارتباط انرژی میگیریم. وقتی کودکی با اشتیاق منتظر است تا دوباره در یک فعالیت هنری شرکت کند یا درباره کارهای جدید سؤال میپرسد، احساس میکنیم تلاشهایمان نتیجه داده است.
هنر چگونه میتواند به تقویت عرق ملی کمک کند؟
متأسفانه طی سالهای گذشته برخی جریانها تلاش کردند میان نسل جدید و ارزشهای ملی فاصله ایجاد کنند. فضای مجازی در بعضی موارد بستری برای کمرنگ کردن ارتباط کودکان با نمادهای ملی بود، اما این تلاشها نتوانست ریشههای عمیق عشق به وطن را از بین ببرد.
ما سعی کردیم از طریق هنر این پیوند را تقویت کنیم. ساخت پرچم، نقاشی با موضوع ایران، استفاده از نمادهای ملی در آثار سفالی و گفتگو با کودکان درباره اهمیت سرزمین و هویت ایرانی، بخشی از این فعالیتها بوده است.
باید به کودکان آموزش دهیم که پرچم تنها یک تکه پارچه نیست، بلکه نماد تاریخ، فرهنگ و هویت یک ملت است. وقتی کودک این مفاهیم را درک کند، ارتباط عمیقتری با کشور خود برقرار خواهد کرد.
این روزها چه بازخوردی از کودکان دریافت میکنید؟
بازخوردها بسیار امیدوارکننده بوده است. بسیاری از بچهها هر شب سراغ ما میآیند و میپرسند امشب چه برنامهای داریم. بعضیها درباره سفالها سؤال میکنند و بعضی دیگر منتظر هستند تا دستسازههای جدید را ببینند.
این اشتیاق برای ما ارزشمند است و نشان میدهد هنر همچنان میتواند کودکان را جذب کند. وقتی لبخند و شادی را در چهره آنها میبینیم، خستگی از تنمان خارج میشود.
پیام شما به هنرمندان چیست؟
معتقدم همه هنرمندان باید در کنار مردم باشند. فرقی نمیکند در حوزه تجسمی فعالیت کنند، بازیگر باشند یا در سایر رشتههای هنری کار کنند؛ مهم این است که مردم احساس کنند هنرمندان در کنار آنها حضور دارند.
همه ما مشغلههای شخصی و شغلی خودمان را داریم. صبح سر کار میرویم و مسئولیتهای روزمره را انجام میدهیم، اما میتوانیم بخشی از زمان خود را به فعالیتهای اجتماعی و فرهنگی اختصاص دهیم. همین حضورهای کوچک گاهی آثار بزرگی در جامعه بر جای میگذارد.
برای ادامه این مسیر چه برنامهای دارید؟
تا زمانی که توان و انرژی داشته باشیم این فعالیتها را ادامه خواهیم داد. خدا را شکر با وجود تمام سختیها انگیزه ما بیشتر شده است. هر شب با برنامههای جدید در کنار مردم حاضر میشویم و تلاش میکنیم سهم کوچکی در ایجاد نشاط و امید داشته باشیم.
ما از حضور در کنار کودکان و خانوادهها انرژی میگیریم و امیدواریم بتوانیم در آینده نیز این مسیر را ادامه دهیم و بیش از گذشته در خدمت مردم باشیم.
نقش هنرهای دستی در جذب کودکان نسبت به فعالیتهای فرهنگی چیست؟
هنرهای دستی ویژگی مهمی دارند و آن این است که کودک فقط مخاطب نیست، بلکه خودش در خلق اثر مشارکت میکند. وقتی یک کودک با دستان خودش یک پرچم کوچک میسازد یا روی یک قطعه سفال نقش میزند، ارتباط عمیقتری با آن اثر برقرار میکند. این تفاوت بزرگی با بسیاری از فعالیتهای دیگر دارد که کودک صرفاً بیننده است.
ما در این برنامهها تلاش میکنیم بچهها را از فضای صرفاً مجازی دور کنیم و آنها را با لذت خلق کردن آشنا کنیم. وقتی کودکی بعد از پایان کار، اثر خودش را در دست میگیرد و با افتخار آن را به خانوادهاش نشان میدهد، اعتماد به نفس او نیز تقویت میشود. این اتفاق شاید ساده به نظر برسد اما آثار تربیتی و فرهنگی بسیار ارزشمندی دارد.
استان ایلام چه ظرفیتی در حوزه هنرهای مردمی و بومی دارد؟
ایلام سرشار از استعدادهای هنری است. در حوزه صنایع دستی، هنرهای تجسمی، موسیقی بومی و فعالیتهای فرهنگی ظرفیتهای فراوانی وجود دارد. بسیاری از هنرمندان ایلامی با وجود امکانات محدود توانستهاند آثار ارزشمندی خلق کنند و در سطح ملی و حتی بینالمللی بدرخشند.
یکی از ویژگیهای مردم ایلام پیوند عمیق آنها با فرهنگ، هویت و ارزشهای اجتماعی است. این موضوع باعث میشود فعالیتهای هنری نیز ریشه در فرهنگ بومی داشته باشد. اگر از این ظرفیت به خوبی استفاده شود، میتوان تأثیرات فرهنگی گستردهای در میان نسل جوان ایجاد کرد.
حضور خانوادهها در این برنامهها چگونه بوده است؟
خانوادهها استقبال بسیار خوبی داشتهاند. بسیاری از پدران و مادران در کنار فرزندانشان حضور پیدا میکنند و از نزدیک شاهد فعالیتهای هنری آنها هستند. این همراهی خانوادهها ارزشمند است، زیرا وقتی کودک حمایت والدین خود را احساس میکند، با انگیزه بیشتری در فعالیتها مشارکت میکند.
حتی گاهی مشاهده میکنیم که والدین نیز در کنار فرزندان خود وارد کارهای هنری میشوند و این موضوع فضای صمیمی و شادی را ایجاد میکند. هنر میتواند اعضای خانواده را دور هم جمع کند و فرصت گفتوگو و تعامل بیشتری میان آنها به وجود آورد.
به نظر شما مهمترین نیاز امروز کودکان چیست؟
به اعتقاد من کودکان امروز بیش از هر چیز به امید، نشاط و توجه نیاز دارند. آنها باید احساس کنند دیده میشوند و برای جامعه اهمیت دارند. وقتی برای کودکان وقت میگذاریم، در واقع به آنها پیام میدهیم که آینده این کشور برای ما ارزشمند است.
امروز حجم زیادی از اطلاعات و محتوا از طریق فضای مجازی به کودکان منتقل میشود. در چنین شرایطی لازم است فعالیتهای فرهنگی و هنری نیز تقویت شود تا کودکان بتوانند در محیطهای واقعی تجربههای مثبت کسب کنند. هیچ فضای مجازی نمیتواند جای ارتباط چهره به چهره، خلاقیت عملی و کار گروهی را بگیرد.
چه چیزی باعث شده با وجود مشغلههای کاری همچنان این فعالیتها را ادامه دهید؟
عشق به مردم و علاقه به هنر مهمترین انگیزه ماست. ما هم مانند بسیاری از افراد جامعه شغل و مسئولیتهای روزانه داریم و ساعتهای زیادی از روز را مشغول کار هستیم، اما باور داریم هنرمند نسبت به جامعه خود مسئولیت دارد.
به همین دلیل تلاش میکنیم پس از پایان کار روزانه، بخشی از زمان خود را صرف فعالیتهای فرهنگی و هنری کنیم. وقتی نتیجه این تلاشها را در چهره خندان کودکان میبینیم، تمام خستگیها از بین میرود. این انرژی و محبت مردم بزرگترین سرمایه ماست.
آینده این فعالیتها را چگونه میبینید؟
امیدوارم این حرکتها محدود به یک مقطع زمانی خاص نباشد و به یک فرهنگ عمومی تبدیل شود. جامعه ما هنرمندان توانمند و دلسوز فراوانی دارد که هر کدام میتوانند در حوزه تخصصی خود منشأ اثر باشند.
اگر بتوانیم روحیه مشارکت اجتماعی را تقویت کنیم و هنرمندان بیشتری را به میدان بیاوریم، قطعاً نتایج ارزشمندی در حوزه فرهنگی و اجتماعی حاصل خواهد شد. کودکان امروز مدیران، معلمان، هنرمندان و مسئولان فردای کشور هستند و هر سرمایهگذاری فرهنگی برای آنها در واقع سرمایهگذاری برای آینده ایران است.
هنر زمانی بیشترین تأثیر را دارد که در متن زندگی مردم حضور داشته باشد. ما نیز تلاش کردهایم با امکانات محدود اما با انگیزه و عشق فراوان، در کنار مردم باشیم و سهم کوچکی در ایجاد امید، نشاط و تقویت هویت ملی ایفا کنیم. امیدواریم این مسیر با همراهی هنرمندان، خانوادهها و فعالان فرهنگی ادامه پیدا کند و شاهد شکوفایی هرچه بیشتر استعدادهای نسل جوان باشیم.
آنچه از سخنان این هنرمند ایلامی برمیآید، نقش اثرگذار هنر در تقویت امید اجتماعی، نشاط عمومی و هویت ملی است. حضوری که نه در قالب نمایش و شعار، بلکه در میدان عمل و در کنار مردم معنا پیدا میکند. فعالیتهایی که با ابزار سادهای همچون سفال، نقاشی و دستسازههای کودکانه آغاز میشود، اما میتواند در شکلگیری حس تعلق، اعتماد و عرق ملی در نسل آینده تأثیرگذار باشد؛ نسلی که آینده کشور را خواهد ساخت و بیش از هر چیز به امید، هویت و خودباوری نیاز دارد.
یادداشت
در مذمت روشنفکری!
یادداشت؛
تنگه هرمز و تغییر معادلات جهانی
یادداشت خبرنگار/خاک جانسپرده؛