در مواجهه با وقایع حساسی مانند جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان، چه سازوکاری اندیشیدهاید تا آثار به یک بیانیه سیاسی صرف تقلیل نیابند؟ راهبرد اصلی ما برای حفظ اصالت دراماتیک، همپوشانی زمانی و خروجی بخش نمایشنامهنویسی با بخش صحنهای، پایش گروهها و معرفی منابع پژوهشی عمیق بود. ما منابع مستند و کتب متعددی از جمله مستندات مربوط به واحد شهیدمان حضرت آیتالله سید علی حسینی، موضوعاتی چون ناو دنا و مدرسه مینا را در اختیار هنرمندان قرار دادیم تا به سمت آثار پژوهشی و عمیق پیش بروند. علاوه بر این، نگاه ما دوربردی است؛ در همین راستا، کتابی تخصصی تحت عنوان «سیصد روایت با قابلیتهای دراماتیک» حاوی وقایع حقیقی و واقعی جنگ تحمیلی سوم در دست تهیه است که ظرف یک تا یکونیم ماه آینده روانه بازار شده و به عنوان منبع نگارشی دقیق در اختیار نویسندگان قرار میگیرد.
برای حفظ استانداردهای هنری در این بازه زمانی و جلوگیری از افت کیفی آثار چه تدبیری دارید؟ پایش آثار در دو بخش صحنهای و سردار آسمانی از همان مرحله متن آغاز شده و نکات اصلاحی به گروهها منتقل شده است. اما سازوکار اصلی ما برای پس از پذیرش فیلم آثار است؛ ما دو مرحله ارزیابی داریم. در مرحله نهایی، در هر اثری که بارقه و روزنهای از کیفیت برای حضور در جشنواره یا اجرای عموم ببینیم، یک مشاور تخصصی به آن گروه معرفی میکنیم تا کیفیت اثر تا زمان اجرا ارتقا یابد.
برای جذب مخاطبی که با زبان تئاتر کلاسیک مقاومت فاصله گرفته است، چه نوآوریهای فرمی در نظر گرفته شده است؟ اولین و مهمترین اقدام ما، برگزاری جلسات متعدد آسیبشناسی ارتباط مقاومت با نسل جوان با همکاری ارگانهای مرتبط است. ما این تغییرات فرمی را محدود به این دوره نمیبینیم؛ بخش فرمی در مرحله پالایش نهایی و از طریق فرآیند مشاورهای اعمال میشود و این نگاه نو را در برنامههای بلندمدت چندساله و کارگاههای آموزشی برای جوانان به مرور به دست خواهیم آورد.
چگونه استعدادهای شناسایی شده در استانها پس از پایان جشنواره به یک ساختار تئاتری پایدار تبدیل میشوند؟ ابداع اصلی ما برای دوری از جشنوارهزدگی، ادغام فرآیند جشنواره با اجرای عمومی آثار بود تا کارها بعد از جشنواره به دست فراموشی سپرده نشوند. ما شرایط تولیدی و حمایتی ویژهای ایجاد کردهایم تا آثار در بهترین نقاط کشور به اجرای عموم برسند. در دوره گذشته مجموعاً ۲۳ استان را پوشش دادیم که ۲۷ هزار مخاطب داشت. در این دوره قطعاً ارتقای تعداد استانها را خواهیم داشت. همچنین برای پایدارسازی این جریان، نگارش متونی با موضوع جنگ رمضان را به هنرمندان برگزیده دوره قبل سفارش دادهایم. از طرفی، گروههایی که از دل کارگاههای تولید تئاتر خیابانی (افق مقاومت) بیرون میآیند، اجرای عمومی خود را تحت عنوان «طلوع مقاومت» در سالروز جنگ تحمیلی ۱۲ روزه در استانهای خود خواهند داشت. در حال حاضر نیز ۳ گروه برتر از همین کارگاهها مستقیماً به بخش سردار آسمانی راه یافتهاند. داوری جشنواره؛ تعادل میان تعهد به محتوا و فرمهای آوانگارد معیار داوری در این دوره میان تعهد به محتوا و خلاقیت در ساختار دراماتیک چگونه تنظیم شده است؟ آیا آثار تجربی شانس رقابت دارند؟ این مسئله بیشتر به حوزه انتخاب مربوط است تا داوری. ما پایش محتوایی را در مرحله بازخوانی متن انجام میدهیم، اما خلاقیتهای اجرایی به کارگردانی مربوط است. ما تعهد به محتوا و نوآوری در شیوههای اجرایی را جدا از هم نمیبینیم و اتفاقاً آثار نوآورانه امتیاز بیشتری دارند.
تجربه دوره گذشته و موفقیت کارهایی مثل چنگ از عروسی مادرم، ماه جان، لجن، دیفنهیدرامین و گاراژ نشان داد که این آثار در عین تعهد به محتوا، کاملاً پیشرو، آوانگارد و مدرن در فرم بودند، جوایز متعددی گرفتند و حتی در جشنواره فجر نیز درخشیدند. مبنای کار در این دوره نیز همین اساس است. از تولید ۱۵ نمایشنامه جدید تا پیوند با دانشگاهها و فراخوان بخش ملل در پایان اگر نکته مغفولماندهای هست بفرمایید. ما در این دوره نگاهی آیندهنگر داریم؛ تا پیش از افتتاحیه حداقل ۱۵ نمایشنامه جدید تولید خواهیم کرد که ۷ الی ۸ مورد آن مستقیماً به جنگ رمضان اختصاص دارد.
همچنین سه اقدام اساسی دیگر در حال پیگیری است:
۱. تئاتر کودک و نوجوان: دو دوره است که این بخش را با داوری و جوایز مجزا برگزار میکنیم چون تولید برای این سنین اولویت بالایی دارد و بهزودی با پر شدن بانک متنی، این بخش را کاملاً مستقر میکنیم.
۲. پیوند با دانشگاهها: در حال برگزاری جلسات برای تدوین سندی راهبردی هستیم تا ارتباط جدی و ثمربخشی با دانشجویان و دانشگاهیان شکل بگیرد.
۳. بخش ملل (بینالملل): این بخش را بهجد پیگیر هستیم. تاکنون بر اساس فعالیت رابطین ما در کشورهای مختلف، نزدیک به ۲۰ تا ۳۰ اثر خارجی به دست ما رسیده و فراخوان رسمی آن نیز بهزودی منتشر میشود. در صورت مهیا بودن شرایط، اولین دوره برگزاری رسمی بینالملل را با حضور گروههای خارجی در ایران شکل میدهیم و حتی در برنامه جشنواره، اعزام گروههای برگزیده ایرانی به خارج از کشور نیز گنجانده شده است.
