
خبرگزاری بسیج اردبیل: در آیین شمع گردانی، گامهای آهسته مردم، زمزمههای لبدوختهشان، قطرات اشکی که بیصدا از گوشه چشم جاری میشود و شمعی که لرزان در دستها جا خوش کرده، همه زبان دلهایی است که هنوز به دنبال صدای «هل مِن ناصر» حسیناند.اینجا اردبیل است؛ شهری که با شعلهٔ هر شمع، عهدی با آسمان میبندد و دلهای سوگوارش را به نذر و نیاز میسپارد. شمعگردانی، فقط آیینی برای ادای نذر نیست بلکه تبلوری است از هزاران دل بیقرار، از اشتیاقی که نسل به نسل جاری است و از نوری که هنوز مسیر وصل را در تاریکی جستوجو میکند.در مسیر شمع گردانی هیچکس تنها نیست؛ شمعها راه نشان میدهند و اردبیل با شمعگردانیاش یکبار دیگر ثابت میکند که عشق به اهلبیت هنوز گرم، زنده و شعلهور است.
"شمع پایلاماق"
آئین شمعگردانی یا «شمع پایلاماق» در اردبیل، یکی از زیباترین و احساسیترین جلوههای سوگواری محرم است که هر ساله در روز تاسوعا، دلهای عاشقان اهلبیت را به شعلههای شمع گره میزند و کوچهپسکوچههای شهر را به مسیر نور و نذر بدل میکند.روایت یک صبح تا عصر پر از شمع و شوقاز صبح تا عصر تاسوعا، مردم اردبیل با دلهایی پر از نذر و امید، ۴۱ شمع را درون کیسههایی از جاجیم یا گلیم میگذارند و با پای پیاده راهی ۴۱ مسجد شهر میشوند. این عدد نماد ۴۱ منزلی است که اسرای کربلا در مسیر شام طی کردند. هر شمع، نوری است برای یک حاجت، یک آرزو، یک دلدادگی به اهل بیت.در هر مسجد، عزاداران با صلوات و زمزمههای «یا حسین» و «یا ابوالفضل»، شمعی روشن میکنند، تشت داخل مسجد را میبوسند و قطرهای از آب آن را بهعنوان شفابخش در شیشهای کوچک میریزند. برخی با اشک، برخی با لبخند رضایت، و برخی با سکوتی سنگین، شمعها را روشن میکنند؛ گویی هر شعله، زبان دل است.جلوههای احساسی و معنویگروههای عزاداری با سرگروهی که مسیر را بلد است، در کوچهها حرکت میکنند و با صدای بلند رجز میخوانند و صلوات میفرستند.بانوان سوگوار نیز در جوار بقعه شیخ صفیالدین اردبیلی، با لباسهای مشکی و شمعهایی در دست، گرد سقاخانه حضرت ابوالفضل جمع میشوند و پارچههای سبز دخیل میبندند.
تاسوعای حسینی اوج عزاداریها در اردبیل
بیوک جامعی، پژوهشگر اردبیلی در این خصوص بیان میکند: اوج عزاداری عاشقان حسین (ع) در شهر دارالاامان اردبیل روز تاسوعا است در این روز علاوه بر اینکه همه دستههای عزاداری در سطح شهر و مساجد عزاداری میکنند آیین شمع گردانی که در زبان محلی به آن " شمع پای لاماق" میگویند، باشکوه خاص و هرچه تمام تر در سطح مساجد انجام میشود.پژوهشگر مذهبی و تاریخی اردبیل ادامه میدهد: این مراسم از صبح روز تاسوعا تا حوالی غروب آفتاب ادامه مییابد به این صورت که مردم عزادار گاه بهصورت گروهی و گاه در قالب دستههای عزاداری اغلب با پای پیاده به چهل و یک مسجد میروند.جامعی میافزاید: معمولاً در ورودی هر مسجد محلی برای این کار اختصاص میدهند و افراد به هر میزان که نذر دارند از این مسجد تا آن مسجد با سلام و صلوات و سردادن اشعار خاصی شمع روشن کرده و از خداوند متعال طلب حاجات میکنند.و سرانجام شامگاه روز تاسوعا حزن عمیقی سرتاسر اردبیل را فرا می گیرد و مردم ناخودگاه در کنار طشتهای آب جمع شده و برای حضرت اباعبدالله الحسین و ۷۲ تن از یاران باوفایش اشک می ریزند اشکی که سرشار از اخلاص بوده و از قلب ها سرازیر میشود.