شعلههایی که تا یک دهه جایشان میماند
با آتشسوزی اخیر در آقداغ خلخال چهار هکتار از این منطقه سوخت و پوشش گیاهی و حیاتوحش آن آسیب دید. این حادثه، فرصتی است برای یادآوری اینکه صیانت از طبیعت، وظیفهای همگانی و میراثی برای نسلهای آینده است.
خبرگزاری بسیج اردبیل: ظهر تیرماه، هوای داغ خلخال، نفسها را به شماره انداخته است در منطقه حفاظتشده آقداغ، جایی که روزگاری پوشش سبز گون و زالزالک، چشمان هر بینندهای را به خود خیره میکرد، حالا دود غلیظی از میان درختچهها بلند میشود. شعلهها آرامآرام، هر آنچه را که سالها طبیعت برای ساختنش زمان صرف کرده، به خاکستر تبدیل میکنند.ساعتی بعد، اما تلاش بیوقفه نیروهای محیطزیست و منابع طبیعی، آتش را مهار میکند چهار هکتار از این منطقه ارزشمند، سیاهپوش شده است. پوشش گیاهی، زیستگاه پرندگان، درختچههای زالزالک و گونههای گون، همگی قربانی گرمای سوزان و شاید غفلتی ناخواسته شدهاند.
۴ ساعت تلاش؛ مهار آتش در منطقه حفاظتشده
سید حسین معصوم زاده، رئیس اداره محیطزیست شهرستان خلخال، با اشاره به جزئیات این حادثه اظهار کرد: «چهار هکتار از اراضی منطقه حفاظتشده آقداغ به دلایل نامعلوم دچار حریق شد با تلاش نیروهای محیطزیست و اداره آبخیزداری و منابع طبیعی، پس از چهار ساعت تلاش بیوقفه، این آتشسوزی مهار شد.»وی افزود: «به دلیل گرمای هوا و خشکی پوشش گیاهی منطقه، در چندین نقطه از خلخال در ماه گذشته آتشسوزی رخداده است در این حادثه، پوشش گیاهی و حیاتوحش منطقه، زیستگاه پرندگان و درختچهها آسیب دیدند.» معصوم زاده با اشاره به خسارتهای وارده، توضیح داد: «گونههای گیاهی غالب منطقه از جمله گون و علوفههای مرتعی در آتش سوختند و بخشی از درختان زالزالک نیز دچار آسیب شدند.»
هشدار محیطزیست؛ شرایط مساعد برای آتشسوزی در استان
کیومرث سفیدی، مدیرکل حفاظت محیطزیست استان اردبیل، با اشاره به شرایط جوی و پوشش گیاهی استان، هشدار جدیتری را مطرح میکند. وی میگوید: «در پی بارشهای مناسب فصل زراعی گذشته و رشد مناسب گیاهان مرتعی، همزمان با شروع فصل تابستان، کاهش رطوبت و خشکشدن گونههای علفی، شرایط مساعد برای وقوع آتشسوزی در عرصههای طبیعی ایجاد شده است.» سفیدی از تمامی شهروندان، گردشگران، کشاورزان و دامداران خواست که «با نهایت مسئولیتپذیری، از ایجاد هرگونه آتشسوزی در عرصههای طبیعی پیشگیری کنند.»
نگاه کارشناسی؛ ریشههای تکرار آتش در طبیعت
دکتر سعید محمدی، کارشناس منابع طبیعی، با اشاره به ابعاد علمی این پدیده، اظهار کرد: «تکرار آتشسوزی در مناطق حفاظتشده، زاییده دو عامل اصلی است؛ تغییرات اقلیمی و افزایش دما که باعث خشکتر شدن پوشش گیاهی میشود و حضور بیضابطه انسان در طبیعت بیش از ۹۰ درصد آتشسوزیهای جنگلی و مرتعی در کشور، ریشه انسانی دارد.» وی افزود: «یک هکتار مرتع سوخته، برای بازگشت به شرایط پایدار، بین ۵ تا ۱۰ سال زمان نیاز دارد فرسایش خاک، کاهش تنوع زیستی و ازبینرفتن زیستگاه گونههای جانوری، از پیامدهای بلندمدت این حوادث است.» این کارشناس در پایان تأکید کرد: «فرهنگسازی و آموزش، مؤثرترین راهکار کاهش این حوادث است گردشگران باید بدانند که حتی یک تهسیگار روشن در طبیعت، میتواند فاجعهای جبرانناپذیر ایجاد کند.»
خطراتی که در طبیعت پنهان است
سفیدی با اشاره به عوامل انسانی ایجاد آتش، از شهروندان خواسته است که «از روشنکردن آتش در مراتع و جنگلها خودداری کرده و از رهاسازی تهسیگار، زغال نیمسوز، بطریهای شیشهای و هرگونه عامل مستعد ایجاد حریق در طبیعت اکیداً پرهیز نمایند.» وی همچنین به کشاورزان هشدار داد: «از هرگونه آتشزدن کاه و کلش به دلیل مجرمانه بودن عمل در ایجاد آلودگی هوا و امکان خطر سرایت آتش به اراضی همجوار خودداری نمایند.»
صدای طبیعت دوستان؛ دغدغهای که همچنان باقی است
طبیعت دوستان و فعالان محیطزیست استان، نگرانی خود را از افزایش آتشسوزیها ابراز کردهاند یکی از شهروندان خلخالی در این باره میگوید: «هر سال با شروع تابستان، شاهد آتشسوزی در مناطق طبیعی هستیم کاش قبل از وقوع حادثه، به فکر پیشگیری باشیم، نه اینکه پس از سوختن، به فکر مهار بیفتیم.»
میراثی که در شعلهها گم میشود
سفیدی در پایان با تأکید بر این نکته که «صیانت از طبیعت، وظیفهای همگانی بوده و میراثی ماندگار برای نسلهای آینده است»، از شهروندان خواست هرگونه آتشسوزی را از طریق سامانه ۱۵۴۰ به یگان حفاظت محیطزیست اطلاعدهنده.حالا در گرمای تیرماه، آتش در آقداغ مهار شده است، اما بسیاری از مناطق دیگر استان، همچنان در معرض تهدید قرار دارند طبیعتی که سالها برای سبزشدن زمان صرف کرده، در چند ساعت با یک شعله میسوزد.شاید لحظهای تأمل در این واقعیت که «هر یک از ما در مواجهه با طبیعت، یا سهمی در حفظ آن داریم یا در نابودیاش»، بتواند فردا که به طبیعت میرویم، رفتاری متفاوت با امروز داشته باشیم.
ارسال نظرات شما
