به گزارش روابط عمومی سازمان بسیج فرهنگیان، قرارگاه برنامهریزی آموزشی مرکز بسیج وزارت آموزشوپرورش با هدف پرداختن به مسائل بنیادین برنامهریزی درسی و نسبت آن با نظام تعلیموتربیت، سومین دوره ملی «مبدا» را با محور مباحث برنامه درسی اسلامی ـ ایرانی برگزار میکند. سرفصلهای این دوره شامل سیر تحولات برنامه درسی در غرب و ایران معاصر، نسبت آرمان و واقعیت در طراحی برنامه درسی، نظام آموزشی و ساخت ایران قوی، نسبت مدیریت، توسعه و دین، مفهومشناسی و رویکردهای برنامه درسی، نظام مسائل و معرفی ساختار، حلقههای میانی و تجربهنوردی است.
محمدرضا ملاشاهی، دبیر قرارگاه برنامهریزی آموزشی مرکز بسیج وزارت آموزشوپرورش، در افتتاحیه این دوره اظهار کرد: در شرایطی قرار گرفتهایم که سه جنگ را پشت سر گذاشتهایم و وارد عصر جدیدی شدهایم که اقتضائات و استلزامات متفاوتی با گذشته دارد. اگر این شرایط جدید را نشناسیم و ادراکی نسبت به آن پیدا نکنیم، کنش و اقدام ما مؤثر نخواهد بود.
وی با اشاره به تجربه تاریخی ملت ایران افزود: در ۲۵۰ سال گذشته، از دوران صفویه و رقابت با عثمانی تا دورههای قاجار، پهلوی و جمهوری اسلامی، یک مسئله همواره در ذهن جامعه ایرانی وجود داشته است و آن، استقلال و این خواست بوده که ایران «کشور آقا اجازه» نباشد و هر ملتی بتواند در شرایط آزادی سرنوشت خود را تعیین و برای آن نقشآفرینی کند.
ملاشاهی ادامه داد: تجربه تاریخی به مردم ایران ثابت کرده که هزینه مقاومت از هزینه سازش کمتر است و مسئله استقلال، پیش از آنکه برخاسته از یک شور احساسی یا ایدئولوژیک باشد، برخاسته از یک اندیشه منطقی و عقلانی است. مردم ایران در مسیر انتخابشده، هزینههای آن را پذیرفتهاند و همچنان این هزینهها را میپردازند.
دبیر قرارگاه برنامهریزی آموزشی مرکز بسیج وزارت آموزشوپرورش با طرح این پرسش که نقش آموزشوپرورش در شرایط جدید چیست، گفت: اگر آموزشوپرورش را یکی از مؤلفههای اساسی قدرت کشور در نظر بگیریم، سهم و نقش ما که قرار است آموزشوپرورش را به مزیت نسبی و یک مؤلفه قدرت برای جمهوری اسلامی و انقلاب اسلامی تبدیل کنیم، چیست؟
وی تصریح کرد: برای ایران قوی، به آموزشوپرورش قوی نیاز داریم. مسئلهای که دوره «مبدا» و قرارگاه برنامه درسی دقیقاً بر آن دست گذاشتهاند، این است که جمهوری اسلامی یکسری شعارها، آرمانها و غایاتی همچون استقلال، آزادی، عدالت، جمهوریت، پیشرفت و معنویت دارد؛ اما پرسش این است که چگونه این شعارها را در آموزشوپرورش، در مهندسی و طراحی نظام آموزشوپرورش، به مدل اداره تبدیل کنیم.
ملاشاهی افزود: مسئله ما این است که آیا این شعارها باید فقط در مرحله شعار باقی بمانند و در افتتاحیه دورهها و برنامهها از آنها صحبت کنیم یا باید آنها را به برنامههای فنی و عملیاتی تبدیل کنیم.
وی با اشاره به تجربه توسعه فناوری موشکی اظهار کرد: در حوزه تحقیق و توسعه موشکی، زمانی متخصصان نیروی هوافضای سپاه بر افزایش سرعت موشکها تمرکز کرده بودند، اما شهید حاجیزاده بر دقت موشکها تأکید کرد. این تغییر، پیش از آنکه صرفاً یک مسئله تکنولوژیک باشد، برخاسته از یک اندیشه اسلامی بود؛ اینکه اگر با دشمن وارد جنگ شدید، مراقب باشید خون بیگناه ریخته نشود و موشک باید به همان جایی اصابت کند که باید.
ملاشاهی این تجربه را برای معلمان قابل استفاده دانست و گفت: این تجربه نشان میدهد چگونه میتوان ارزشها، غایات و شعارهای اسلامی و انقلابی را به برنامه فنی و عملیاتی تبدیل کرد. در آموزشوپرورش نیز اگر داعیه تربیت انسان الهی، مبارز، متفکر، خلاق، دارای قدرت حل مسئله و روحیه تعاونی را داریم، باید ببینیم چگونه میتوان مدرسه، سازوکار و برنامهای ایجاد کرد که چنین انسانی را تربیت کند. این، مسئله دوره «مبدا» و مسئله قرارگاه برنامه درسی است.
دبیر قرارگاه برنامهریزی آموزشی مرکز بسیج وزارت آموزشوپرورش ادامه داد: پاسخ به این مسئله کار راحتی نیست. همانطور که برای غنیسازی اورانیوم به فناوری نیاز داریم، برای تبدیل ارزشها، هنجارها، شعارها و ایدئولوژی به روش درس، محتوای درس، موقعیت یادگیری و تمام آنچه در مدرسه و کلاس درس با آن مواجهیم نیز به یک فناوری نیاز داریم و این فناوری، برنامه درسی است.
وی تأکید کرد: برنامه درسی ماهیتاً سیاسی ـ اجتماعی است و صرفاً روش درس ریاضی، خواندن و نوشتن نیست؛ بلکه فناوریای است که قرار است ایدئولوژی جمهوری اسلامی و انقلاب اسلامی را که برخاسته از شعارهای عمیق و اصیل است، به موقعیتهای یادگیری و موقعیتهای مدرسهای تبدیل کند.
ملاشاهی با بیان اینکه دوره «مبدا» به دنبال ارائه یک نسخه فوری برای اقدام نیست، گفت: ما در این دوره به دنبال این هستیم که به یک خوانش مشترک و یک زاویه نظر مشترک برسیم؛ اینکه اگر قرار است به مسئله آموزشوپرورش ایران قوی پاسخ بدهیم، با چه عینکی باید به مسئله نگاه کنیم.
وی افزود: تلاش میکنیم به یک خوانش مشترک و یک ادراک از مفهوم برنامه درسی و نسبت و دلالتهای آن در صورتبندی آموزشوپرورش ایران قوی برسیم. مسیری که آغاز کردهایم، مسیری نیست که قرار باشد در یک دوره پنج یا ششروزه به چنین پرسشهای عمیق و بنیادینی پاسخ دهد.
دبیر قرارگاه برنامهریزی آموزشی مرکز بسیج وزارت آموزشوپرورش خاطرنشان کرد: دستاورد این مسیر، نیازمند ممارست و تمرکز چندساله بر مسئله، خسته نشدن، هزینه دادن، مجاهدت کردن و کنار نکشیدن است. تجربه دورههای گذشته نیز نشان داده است که میتوان پس از یک، دو یا سه سال کار متمرکز، به نتایجی رسید.
ملاشاهی در پایان گفت: دعا و آرزوی ما این است که بتوانیم ورق این عرصه را به نفع انقلاب اسلامی برگردانیم و حوزه برنامهریزی درسی را که قلب تپنده و نقطه صورتبندی آموزشوپرورش است، به مزیت نسبی جمهوری اسلامی تبدیل کنیم.
