تمدن اسلامی، تجلی عینی ولایت است، این ولایت در دو ساحت بههمپیوسته جریان مییابد: ولایت طولی الهی که از خداوند تا پیامبر و امام امتداد مییابد، و ولایت عرضی مؤمنین که همان ارتباط ارگانیک جامعه ایمانی با یکدیگر است، محور هر دو، امام و انسان کامل است.