مراسم سالگرد آیتالله ملکوتی در قم برگزار شد
به گزارش خبرگزاری بسیج از قم، مراسم بزرگداشت نخستین سالگرد ارتحال آیتالله مسلم ملکوتی عضو فقید جامعه مدرسین با حضور حضرات آیات جوادی آملی، سبحانی و شبیری زنجانی از مراجع تقلید پنجشنبه شب برگزار شد.
همچنین در این مراسم آیتالله خاتمی عضو هیئت رئیسه خبرگان رهبری، آیتالله حسینی بوشهری مدیر حوزههای علمیه، آیتالله غروی دبیردوم شورای عالی حوزه، آیتالله مجتهد شبستری امام جمعه تبریز، آیتالله امینی امام جمعه قم و جمعی از مسئولان استانی حضور داشتند.
در این مراسم ابتدا از تلاوت آیاتی چند از کلامالله مجید قرائت شد و پس از ذکر مصیبت توسط مداح اهل بیت(ع)، حجتالاسلام والمسلمین نظریمنفرد از اساتید حوزه طی سخنانی به تشریح شخصیت آیتالله ملکوتی و سوابق انقلابی این استاد برجسته حوزه علمیه پرداخت.
آیتالله ملکوتی در هفتم شهریور سال 1302 هجری شمسی مطابق با 17 محرم 1342 هجری قمری در خانوادهای مذهبی به دنیا آمد. پدرش مشهدی یوسف، کشاورزی متدین بود و با علمای منطقه ارتباط مستمر داشت؛ وی که به آموزش علم و خواندن و نوشتن علاقهمند بود به مکتبخانه میرفت و فرزندش مسلم را نیز با خود به آنجا میبرد.
از پنج سالگی نزد پدرش به آموختن روخوانی و حفظ قرآن پرداخت، در شش سالگی حافظ سورههای قرآن (از اوّل تا سوره قاف) بود، سپس نزد یکی از علمای منطقه به تکمیل آموختههای خود پرداخت و در مدتی اندک خواندن، نوشتن و قرآن مجید را فراگرفت. سپس برای ادامه تحصیل به شهر سراب در چهار کیلومتری زادگاهش رفته و در آن شهر کتابهای متداول ادبی از قبیل مقدمات، سیوطی، شرح جامی، مغنی، مطول و مقداری از منطق و اصول فقه مانند کتابهای حاشیه و معالم را نزد علمای آن زمان همچون میرزا رضاقلی، میرزا یعقوب، میرزا غلامعلی اصغری و میرزا حسین محدثی فرا گرفت.
در 17 سالگی برای ادامه تحصیل به تبریز مهاجرت کرد و در مدرسه طالبیه مشغول تحصیل شد. در تبریز به مدت چهار سال از علمای آن عصر، کتابهای شرح لمعه، رسائل، مکاسب و کفایه را فرا گرفت. اساتید او در این زمان سیدمهدی انگجی، میرزا فتاح شهیدی (نماینده آیتالله سید ابوالحسن اصفهانی)، حاج میرزا محمود دوزدوزانی و سیدمحمد بادکوبهای و جمعی دیگر بودند؛ در طول اقامت و تحصیل مستمر در حوزه علمیه تبریز، کتابهایی را که پیشتر خوانده بود به طلاب تدریس میکرد.
در سال 1321 پس از به پایان رساندن دوره سطح در حوزه علمیه تبریز، برای ادامه تحصیل و بهرهگیری از علماء حوزه علمیه قم، به شهر قم مهاجرت کرد. در آن زمان به دلیل تلاشهای شیخ عبدالکریم حائری بنیانگذار حوزه علمیه قم علمایی در این حوزه تربیت شده و حضور داشتند.
استقرار در حوزه علمیه قم، نهایت آرزوی او بود، وی از حوزه درسی فقه و اصول شیخ عبدالنبی نمازی، فیض، سیدمحمد حجتکوه کمری بهره برده در زمره طلاب ممتاز درس آنان محسوب میشد.
او همچنین از شاگردان برجسته امام خمینی(ره) و مورد علاقه و توجه وی بود، در حوزهٔ درس علوم عقلی وی حضوری مداوم داشت و تا آخرین سالهایی که امام خمینی(ره) فلسفه تدریس میکرد جزو شرکتکنندگان در درسهای او بود. زمانی که امام خمینی(ره) تدریس خارج را شروع کرد، آیتالله ملکوتی مشتاقانه از درس امام استفاده کرد و دیگران را نیز به این کار ترغیب مینمود.
در زمان اقامت وی در قم، آیتالله بروجردی که تا آن زمان بعد از مراجعت از نجف اشرف در شهر بروجرد اقامت میکرد در پاسخ به دعوت جمعی از بزرگان قم از جمله امام خمینی(ره) به قم آمد و آیتالله ملکوتی تا زمان مهاجرت به نجف در دروس او شرکت میکرد.
آیتالله ملکوتی در کلاس علم فلسفه از آیتالله میرزا مهدی مازندرانی، آیتالله شیخ ابوالقاسم اصفهانی، آیتالله میرزا مهدی آشتیانی و آیتالله علامه طباطبائی و امام خمینی(ره) درس میکرد و قسمت الهیات شرح منظومه را به طور خصوصی نزد علامه طباطبایی خواند.
آیتالله ملکوتی در یک دوره یک ساله به همراه دوستانش، همچون احمدی میانجی، موسوی اردبیلی، و حقی سرابی به مشهد مقدس رفت و در مدرسه خیراتخان سکونت گزید. در این حوزه در درس فقه و معارف دینی استادانی چون سیدیونس اردبیلی و میرزا مهدی غروی اصفهانی شرکت جست و نزد آیتالله شیخ محمدرضا کرباسی، ریاضیات و هیئت را آموخت. بخشی از شرح اشارات را نیز نزد آیتالله شیخ سیفالله ایسی میانجی فراگرفت و آنگاه دوباره به قم بازگشت.
آیتالله ملکوتی در کنار تحصیلات مداوم خود همیشه به عنوان مدرس و محقق مشغول تربیت طلبهها در علوم مختلف بود و قبل از رفتن به نجف در حوزة علمیه قم از اساتید فلسفه، کلام، فقه و اصول بهشمار میآمد. مجالس درس وی از مجالس پرجمعیت و حوزه تدریسش از حوزههای گرم و پربار حوزه علمیه قم بود.
با اینکه آیتالله ملکوتی از دهه سی به نجف اشرف هجرت کرد و در سالهای آغازین و سرنوشتساز انقلاب ایران (1357) در حوزه علمیه قم حضور نداشت، چون از شاگردان خاص امام خمینی(ره) بهشمار میآمد، ناگزیر مسائل انقلاب را در نجف دنبال میکرد. هنگامی که امام خمینی(ره) در سال 1344 ه.ش به نجف تبعید شد، وی جزو اوّلین کسانی بود که در منطقه خان یونس، مکانی در میان کربلا و نجف، به استقبال امام خمینی(ره) رفت و وقتی اکثر علمای مقیم نجف جهت دیدار او به صف ایستاده بودند، چون امام خمینی با وی مواجه شد، خیلی با محبت و چهرهای گشاده از شاگردش احوالپرسی کرد و بعد برای بازدید، به منزلش آمد. از آن پس، دوباره ارتباط استادی و شاگردی همچنان در میان آن دو استمرار یافت تا اینکه آیتالله ملکوتی در سال 1347 ه.ش به ایران آمد.
آیتالله ملکوتی در فعالیتهای تبلیغی و اجتماعی خود، از مبانی فکری و انقلابی امام خمینی(ره) الهام میگرفت و وقتی برای تبلیغ به شهر سراب و روستاهای اطراف آن میرفت، در آبانماه سال 1356 ه.ش که حرکت انقلاب با قتل مصطفی خمینی، روند تکاملی خود را آغاز کرد، آیتالله ملکوتی به عنوان عضو برجسته جامعه مدرسین حوزه علمیه قم در عرصههای مختلف و سرنوشتساز انقلاب حضوری پررنگ داشت و در اکثر اعلامیههایی که جامعه مدرسین صادر میکرد آیتالله ملکوتی اولین یا دومین امضاءکننده بود. در بیانیه معروف و موصوف به خلع شاه از سلطنت امضای آیتالله ملکوتی اوّلین امضای در این بیانیه است. موضوعات بعضی از این بیانیهها که در دوران محمدرضا پهلوی از سوی جامعه مدرسین صادر شد و امضای آیتالله ملکوتی هم در آنها به چشم میخورد، عبارتاند از:
1-قیام 29 بهمن مردم تبریز
2-فجایع شهر یزد
3-درباره اوضاع سیاسی ایران.
4-اعتراض به حمله مزدوران شاه به منازل مراجع.
5-درباره حادثه 19 اردیبهشت قم.
6-به مناسبت تحریم جشن نیمه شعبان به عنوان اعتراض.
7-محکومیت جنایت میدان ژاله(17 شهریور) تهران
8-اعتراض به تشکیل دولت نظامی ازهاری
9-پیام به کارکنان شرکت نفت
10-پشتیبانی از اعتصاب کارکنان شرکت نفت.
11-درباره راهپیمایی تاسوعا و عاشورا.
12-خلع شاه از سلطنت
13-به مناسبت سالگرد قیام خونین قم
14-حمایت از استادان دانشگاهها
15-تلگرام به رئیس جمهور فرانسه، برای ورود امام به پاریس
16-اعتراض به جنایات عمال شاه
17-اعتراض به روی کار آمدن شاهپور بختیار
پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران (1357)، آیتالله ملکوتی با حکم کتبی امام خمینی(ره) برای حل اختلافات شهرستان زنجان مأموریت یافت و اختلافات عمیق و حساس را که بین عالمان و برخی گروههای دیگر آن جا وجود داشت، حل کرد. یک بار نیز به همین منظور به استان آذربایجان شرقی و تبریز اعزام شد و این مأموریت را انجام داد.
آیتالله مسلم ملکوتی که مدتی به علت بیماری ریوی در بیمارستان مسیح دانشوری تهران بستری بود، روز چهارم اردیبهشتماه سال گذشته دعوت حق را لبیک گفت.
