زمینه های فساد در کالاهای چند قیمتی بیشتر است

سیاوش غیبی پور کارشناس مسائل اقتصادی در گفتگو با خبرگزاری بسیج و در رابطه با افزایش قیمت بنزین و تاثیرات آن بر روی اقتصاد، ضمن بیان اینکه ما هم در توزیع بنزین و هم در قیمت آن تغییر داشته ایم، گفت: در واقع هر کالایی که دو قیمت داشته باشد دچار هزینه مبادله ای بیشتر و فساد بیشتر خواهد شد، یعنی در دنیای دو قیمتی و چند قیمتی، زمینه های فساد دولتی و فساد سازمان یافته خصوصی بیشتر است و در کالاهای ضروری تر مانند بنزین، این حساسیت بیشتر هم می شود.

وی ادامه داد: سوال این است که تک نرخی شدن یک کالا، چه تاثیری در خانوارها و چه تاثیری بر بنگاه ها خواهد داشت؟ در حقیقت زمانی که خانوار و بنگاه مسیر را شناسایی کنند می توانند حدود تورم سال آینده و سال های بعد را پیش بینی نمایند.

این کارشناس مسائل اقتصادی تصریح کرد: خانوار می تواند بر اساس این پیش بینی، مصرف خود را مدیریت کند، بنگاه هم می تواند در راستای این پیش بینی ها نسبت به قیمت کالایی مانند سوخت، قیمت گذاری کند و همچنین دستمزدها و هزینه ها راپیش بینی نماید.

غیبی پور اظهار داشت: آن چیزی که پشت سر گذاشتیم شفافیت کامل نداشت، یعنی بنگاه ها و خانوارها دو نگرانی داشتند یکی نگرانی از مبنای قیمتی و دیگری نگرانی از مبنای توزیع، چیزی که به آن رسیدیم یعنی تک نرخی شدن بنزین برنامه ریزی را برای خانوار، بنگاه و دولت مهیا کرده است اما بحث این است که قیمت این کالای اساسی به چه سمت حرکت کند، یعنی اگر قیمت به این شکل افزایش پیدا کند در تولید و اشتغال چه نقشی خواهد داشت؟

وی افزود: وقتی کالایی به سمت آزادسازی حرکت کند، به نفع تولید کننده بنزین یعنی دولت خواهد بود زیرا می تواند برنامه ریزی کند اما در مقابل چون نقش این کالا در مصارف صنعتی و زیرساختی  تعیین کننده است، در کوتاه مدت در مصرف و قیمت تمام شده کالا تاثیر منفی دارد ولی در دراز مدت هر قیمت پایه ای که به قیمت رسمی و نهایی برسد امکان ایجاد کیفیت و رقابت را فراهم می کند، یعنی کسی که می خواهد بر مبنای قیمت آزاد تولید کند دیگر از رانت و یارانه استفاده نمی کند و کیفیت کالای خود را تغییر می دهد.

غیبی پور خاطر نشان کرد: قیمت بنزین وقتی به سمت نهایی شدن و قیمت واقعی حرکت کند در بلند مدت به تولید کننده این امکان را می دهد که کالای با کیفیت تولید کند، دستگاه هایی با سوخت کمتر نصب نماید، شیوه هایی به کار ببرد تا مصرف سوخت را کاهش دهد و به سمت استاندارد حرکت کند در شرایطی که اگر قیمت یارانه ای باشد یک کالای داخلی دیگر انگیزه رقابت با یک کالای خارجی را ندارد زیرا کالای خارجی در شرایطی که قیمت سوخت، برق و گاز بالاتری نسبت به ایران داشته تولید شده است و کیفیت بالاتری دارد ولی در جایی که رانت هست این کیفیت به این شفافیت و قدرت رقابت نیست.

وی در انتها عنوان کرد: در هر صورت چون بنزین تاثیرات اقتصادی در ساختار کشور دارد، افزایش قیمت آن اثر روانی دارد که این اثر در کوتاه مدت حل می شود ولی ما باید به فکر آینده اقتصاد کشور باشیم.