تعیین الاحمر آخرین تیر ترکش سعودیها
ائتلاف تحت فرماندهی سعودی یک سال پیش آغاز تجاوزگری نظامی همهجانبه علیه یمن را با عنوان طوفان قاطعیت آغاز کرد که طی آن تاکنون هزاران غیرنظامی یمنی شهید یا زخمی شدهاند.
روزنامه رأی الیوم نوشت: عبدربه منصور هادی با بیرون آوردن محسن الاحمر از سایه فراموشی و صدور دستور تعیین وی بهعنوان جانشین کل فرمانده عالی نیروهای مسلح ــ یعنی دومین مرد نظامی بعد از خودش ــ ما را با امری غیرمنتظره روبهرو کرد. این اقدام در تلاش برای نجات طوفان قاطعیت در یمن از مشکلاتش و آمادگی برای اجرای مرحله دوم نبرد شهر بزرگ صنعا صورت گرفت.
این روزنامه درباره علل تعیین الاحمر به جانشینی عبدربه منصور نوشت: الاحمر با (بهاصطلاح) جهادیها که کنار علی عبدالله صالح رئیس جمهور سابق یمن علیه جداییطلبی جنوب در سال 1994 میلادی جنگیدند، ارتباط دارد. الاحمر همچنین پرونده القاعده و مذاکرات با آن را بهدستور عبدالله صالح به دست داشت و حتی با خواهر شیخ طارق الفضلی از بارزترین فرماندهان جهادی در یمن ازدواج کرد. او همچنین بهطور دقیق از نقشه جغرافیایی یمن از شمال تا جنوب و از شرق تا غرب آگاه است و رابطهای بسیار قوی با بلوک قبیلهای یمن دارد و تجارب جنگی زیادی در جنگها دارد که شش مورد از آن علیه حوثیها اتفاق افتاد. همه این عوامل باعث شد تا تصمیم گیران سعودی از عبدربه هادی منصور بخواهند که الاحمر را در نهاد نظامی یمن بهمنظور استفاده از تجربیاتش و بهکارگیری آن بهنفع طوفاق قاطعیت و جلب نظر طرفدارانش به خدمت بگیرد.
عبدربه منصور هادی پیشتر از بلندپروازیهای سیاسی و نظامی گسترده الاحمر که کنترل آن دشوار است، هراس داشت. الاحمر در دوره عبدالله صالح قویترین مرد ارتش بود. وقتی انقلاب یمن در سال 2011 میلادی روی داد، موجسواری و از آن حمایت کرد؛ به این امید که به ریاست جمهوری برسد اما منصور هادی ریاست جمهوری را از طریق طرح شورای همکاری برای حل بحران یمن از دست الاحمر قاپید.
حال این سؤال مطرح است: چرا سعودیها یک سال یا بیشتر در زمینه تعیین الاحمر تعلل به خرج دادند؟
چند تفسیر وجود دارد؛ نخست اینکه سعودیها به الاحمر اعتماد نداشتند چرا که الاحمر علیه دوستش عبدالله صالح کودتا کرد. عبدالله صالح مستحکمترین همپیمان سعودیها بود. عربستان همواره علیه انقلابی خواهان دموکراسی و عدالت اجتماعی اقدام کرده است.
تفسیر دوم این است که فرصتهای ایجاد راهکار سیاسی و مذاکرات ژنو که بین طرفهای درگیر زیر نظر سازمان ملل برگزار شد، از بین برفته است.
سومین تفسیر، فروپاشی اوضاع امنیتی در جنوب عدن بهویژه شهر عدن و افزایش خشونتها و ترورها و استقرار جنگجویان القاعده و داعش و هستههای آنها در اکثر شهرهای جنوبی یمن است؛ این امر نیاز به فردی قوی و خبره را برای برخورد با این مسئله خطرناک ایجاب میکند.
این درحالی است که پیشتر اخبار و گزارشهایی در رسانهها درخصوص همکاری القاعده و عربستان در جنوب یمن منتشر شده بود.
چهارمین تفسیر این است که شخصیت الاحمر نیز در محافل سیاسی و قبیلهای و نظامی جنجال برانگیز است که این ویژگیها به مذاق سران سعودی خوش نمیآید.
قضاوت کردن سریع درباره میزان اهمیت تعیین الاحمر و نتایج مثبت یا منفی آن در میدان نبرد در یمن هنوز دشوار است؛ بهویژه که وی هنوز بهطور کامل زمام مأموریت خود را به دست نگرفته است اما پیشبینی میشود که این تعیین مقام اشکالات سیاسی و نظامی را به وجود آورد، از جمله یک منبع یمنی موثق به رأی الیوم گفت که امارات بزرگترین شریک عربستان در جنگ یمن ممکن است درقبال تعیین یک فرمانده نظامی وابسته به گروه اخوان المسلمین بهعنوان فرمانده واقعی نیروهای ارتش یمن حساسیت به خرج دهد؛ با توجه به اینکه امارات نگاه خصمانهای نسبت به این گروه دارد و در جنگ علنی و سرّی با این گروه و حامیان آن به سر میبرد.
اشکال دوم چهبسا احساس خفت و خواری برخی فرماندهان ارتش یمن که وابسته به عبدربه منصور هادی هستند، باشد و آنها احساس کنند که با تعیین الاحمر نادیده گرفته شدهاند زیرا بهاعتقاد آنها، الاحمر در وهله اول از فرماندهان سابق است و بهتر است بازنشسته شود و در وهله دوم، وی از عناصر دستگاه عبدالله صالح به شمار میرود.
تعیین الاحمر در این پست جدید همان تلاش یا عملیات "نجات دادن" طوفانی است که بسیاری از جنبش و قدرت خود را خواه در آسمان یا روی زمین از دست داده و نتایج معکوسی به بار میآورد که آخرین مورد آن، اقدام اتحادیه اروپا در بررسی توقف فروش سلاح به عربستان است زیرا بهگفته سخنگوی این اتحادیه، نیروهای سعودی جنایتهای جنگی در یمن مرتکب میشوند.
حال این سؤال مطرح است: آیا تعیین الاحمر در یکسره کردن نبرد صنعا و نجات طوفان قاطعیت ــ دستکم روی زمین ــ موفق خواهد بود؟ پاسخی به این سؤال نداریم و پیش از قضاوت، باید اندکی درنگ و تأمل کنیم، این نگاهی عاقلانه در برخورد با جنگ دیوانهواری است که یکی از قویترین کشورهای عربی علیه ضعیفترین کشور عربی از نظر تئوری و ــ قویترین از نظر میزان عزت و کرامت و اعتماد به نفس و آمادگی جنگی نهتنها چندین ساله بلکه چندین دهه ــ به راه انداخته است.
