آخوند ملا محمد اسماعیل عقدایی را بهتر بشناسیم
به گزارش خبرنگار خبرگزاری بسیج از عقدا، یکی از مشهورترین علمای استان یزد در قرن دوازدهم آخوند اسماعیل عقدائی میباشد وی فرزند مرحوم حاج ملک فرزند اصلان خان تبریزی است و اصلان خان در حدود قرن یازدهم هجری قمری به عقدا تبعید میگردد و در آن جا محل سکونت میگزیند و لذا فرزندانش به عقدائی مشهور بودند.
ملا اسماعیل در سال ۱۱۷۶قمری در عقدا تولد یافت و تحصیلات خود را ابتدا در عقدا شروع کرد و سپس در اردکان و یزد ادامه داد و بعد برای ادامه تحصیل راهی نجف اشرف گردید و در نزد اساتید بزرگ از جمله علامه عالیقدر سید باقربحر العلوم به کسب علم پرداخت و مشهور است که علامه بحرالعلوم به جهت علاقه خاصی که به ملا اسماعیل داشت کتابخانه شخصی خود را به ایشان اهدا نمود و ملا اسماعیل پس از کسب درجه اجتهاد به یزد بازگشت و به رتق و فتق امور پرداخت.
او مردی لاغر اندام با قامتی نسبتاً کوتاه و ظریف و خوش پوش بود و عالمی متقی و شجاع و خوش ذوق و شاعری توانمند محسوب میگردید و در اکثر علوم صاحب نظر بود.
تالیفات ایشان بیش از ۱۵جلد بوده است که متاسفانه اکثر آنها در دسترس نیست و ظاهراً در زوایای منازل اقوام آن مرحوم مستور است و امید است در آینده بتوان آنها را بدست آورد و آنچه که فعلاً در دسترس میباشد عبارت است از: ۱ـ معارج الوصول حقایق الاصول ۲ـ فوائد الاصول در اصول فقه ۳ـ کفایت العوام در فقه ۴ـ تحفه النجفیه در فقه ۵ـ بسیط الحقیقه در فلسفه ۶ـ منظومهای بحر رجز در معانی و بیان و بدیع که کتاب مذکور در سال ۱۳۶۵توسط سازمان تبلیغات اسلامی دفتر یزد به چاپ رسیده است.
کتابهای فوق الذکر توسط مرحوم وزیری جمعآوری گردیده و فعلاً درکتابخانه وزیری در یزد نگهداری میشود.
ملا اسماعیل علاوه بر تالیف و تدریس در عمران و آبادی نیز کوشش فراوانی داشته است مشهورترین آثار وی مسجد بزرگ ملا اسماعیل یزد میباشد که از بناهای مشهور به شمار میرود و مخصوصاً ایوان بزرگ آن که از نظر فن معماری شهرت خاصی پیدا کرده است و این مسجد بعد از پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی محل اقامه نماز جمعه یزد قرار گرفت و توسط شهید آیت الله صدوقی توسعه یافت و در همین مسجد وی بدست منافقین کوردل به شهادت رسید. از دیگر مستحدثات ملا اسماعیل مزرعه آخوند در نزدیکی نظر آباد تفت میباشد که از نظر مهندسی مورد توجه صاحب نظران میباشد.
ملااسماعیل سرانجام در سال ۱۲۳۰قمری در شهرستان یزد درگذشت و در مقبرهای که به مقبره آخوند ملااسماعیل مشهور است و در کنار مسجد وی قرار دارد مدفون گردید و روی قبر وی اشعاری با خط نستعلیق نوشته شده که قسمتی از آن چنین است.
