حسین بن علی بن حسین بابویه قمی و به دنیا آمدن با دعای حضرت ولیعصر(عج)

به گزارش خبرگزاری بسیج از قم، در اوایل غیبت کبرای حضرت بقیت اللّه الاعظم، حجت بن الحسن العسکری (عج)، نام دو تن از عالمان و محدّثان برجسته، نُقل محافل علمی در شهر مقدس قم بود؛ فقیهانی که هرگاه حدیثی را بیان می‌کردند، مردم از حافظه نیرومند آن‌ها شگفت زده می‌شدند و گاه می‌گفتند: "این دو باید چنین دانش و حافظه ای داشته باشند؛ چرا که به دعای حضرت صاحب العصر و الزمان (عج) به دنیا آمده‌اند."

این دو نفر کسی جز ابوجعفر محمد و ابوعبدالله حسین، فرزندان علی بن حسین بابویه قمی نبودند. علی بن حسین بابویه قمی در حدود سال 230 هجری قمری در قم به دنیا آمد و پس از چندی به یکی از بزرگان علمی شیعه تبدیل شد؛ تا آنجا که امام حسن عسکری (ع) به او نامه می‌نوشتند و از وی با تعبیر "یا شیخی و معتمدی و فقیهی" یاد می‌کردند.

و آنچه در ادامه می‌آید، بخش‌هایی از یکی از مشهورترین نامه‌های نوشته شده از سوی امام حسن عسکری (ع) به وی است؛ نامه ای با توصیه‌های مهم اخلاقی که خود می‌تواند یک برنامه جامع زندگی برای همه مومنان و در همه اعصار و زمان‌ها باشد: "... تو را به تقوای الهی سفارش می‌کنم و نیز بر به پا داشتن نماز و پرداخت زکات؛ زیرا نمازِ کسانی که زکات نمی‌دهند، پذیرفته نمی‌شود.

تو را به بخشیدن خطای دیگران، فرو خوردن خشم، صله رحم، هم دردی با برادران، کوشش در رفع نیازمندی‌های آنان، هم پیمانی با قرآن، خوش خلقی و امر به معروف و نهی از منکر سفارش می‌کنم؛ چرا که خداوند متعال می‌فرماید: "لا خَیرَ فی کثیر مِن نجواهم إلّا مَن أمر بصدقه أو معروف أو إصلاح بین النّاس؛(در بسیاری از گفتگوهایِ در گوشی آنان خیری نیست؛ جز آن کس که به صدقه یا معروفی امر کند؛ یا میان مردم، اصلاح پدید آور)

همچنین سفارش می‌کنم از تمام پلیدی‌ها و زشتی‌ها دوری بجویی. بر تو باد به نماز شب خواندن؛ زیرا پیامبر اکرم (ص) به امام علی (ع) همین سفارش را کرد و فرمود: ای علی! بر تو باد که نماز شب بخوانی - و این جمله را سه مرتبه تکرار کرد - و هر کس نماز شب را سبک بشمارد، از ما نیست؛ پس توصیه مرا به کار گیر و شیعیانم را بر انجام آن فرمان 10 تا عمل کنند.

بر تو باد به صبر و انتظار فرج؛ زیرا پیامبر اکرم (ص) فرمودند: برترین اعمال امت من، انتظار فرج است.

امت من و شیعیان ما همواره اندوهگین خواهند بود تا فرزندم که پیامبر (ص) بشارت ظهور او را داده است، قیام کند. او زمین را پس از آن که پر از ظلم و ستم می‌شود، سرشار از عدالت و برابری خواهد کرد."

حضرت در ادامه این نامه، تعبیر "ای شخصیت بزرگ من" را درباره علی بن حسین بابویه قمی به کار می‌برند و می‌نویسند: "ای شخصیت بزرگ من! خود صبر کن و شیعیانم را به صبر بخوان؛ زیرا زمین، از آنِ خداوند است و به هر کس از بندگانش که بخواهد، واگذار می‌کند و فرجام نیک برای متّقین خواهد بود.

و السلام علیک و علی جمیع شیعتنا و رحمت اللّه و برکاته."

و اما همانطور که اشاره شد، بابویه قمی تا کهنسالی فرزندی نداشت؛ اما با دعای حضرت حجت (عج)، سه فرزند از نسل او به دنیا آمد که به ترتیب محمد، حسن و حسین نام گرفتند. در این بین، محمد مشهورترین فرزندان است که به "ابن بابویه قمی، شیخ صدوق" مشهور است؛ همچنین حسن فرزند دیگر است که البته از علما و بزرگان نبود.

لازم به ذکر است که پدر این سه فرزند، یعنی علی بن حسین بابویه قمی 200 جلد کتاب تألیف کرد و در حدود سال 330 هجری قمری درگذشت و در ابتدای خیابان انقلاب قم (چهارمردان) و در جوار بارگاه نورانی حضرت کریمه اهل بیت (س) به خاک سپرده شد؛ بقعه ای که هم اکنون هم با عنوان بقعه ابن بابویه مشهور است.

اکنون سخن ما به مناسبت سالروز ارتحال حسین بن علی بن حسین بابویه قمی، درباره فرزند سوم آن عالم عامل است.

او در حدود سال 315 هجری قمری در قم به دنیا آمد. حسین فراگیری علوم دینی را نزد پدر و سپس برادرش محمد آغاز کرد و مدارج علمی را یکی بعد از دیگری گذراند.

وی علاوه بر تحصیل، برای تبلیغ نیز به شهرهای مهم جهان اسلام سفر می‌کرد که سفر به بصره، یکی از همان سفرهاست.

او سپس صاحب کرسی تدریس شد و البته مورد حمایت و اعتماد حاکمان وقت نیز قرار داشت.

او خود درباره تدریسش نوشته است: "وقتی مجلس درس تشکیل دادم؛ کمتر از 20 سال داشتم. گاهی ابوجعفر، محمد بن علی أسود در مجلس درس من حاضر می‌شد. او وقتی می‌دید من در این سن جوانی با سرعت به سوال‌های مختلف شاگردان، بویژه درباره احکام شرعی و مسائل حلال و حرام جواب می‌دهم، بسیار شگفت زده می‌شد و بعد می‌گفت: "البته تعجبی نیست؛ چراکه که تو به دعای حضرت امام زمان (عج) به دنیا آمده ای."

اینچنین بود که شاگردان بسیاری از جمله سید مرتضی (برادر سید رضی، گردآورنده نهج البلاغه)، غضائری (از مشایخ حدیث شیعه) و همچنین حسن بن علی بن حسن قمی (صاحب قدیمی‌ترین کتاب تاریخ قم) در دامان حسین بن علی بن حسین بابویه قمی پرورش یافتند؛ شاگردانی که خود بعدها به بزرگ‌ترین استادان حوزه‌های علمیه تبدیل شدند.

حسین بن علی بن حسین بابویه قمی در عین حال، تألیفاتی هم از خود به یادگار گذاشت که "کتاب التوحید"، "کتاب نفی التّشبیه"، "سیره النبی (ص) و الائمّه (ع) فی المشرکین" و همچنین "الرّد علی الواقِفیّه" از آن جمله است.

لازم به ذکر است که بر اساس نقل برخی کتب رجال، حسین بن علی بن حسین بابویه و برادرش و فرزندان آن‌ها تا زمان شیخ منتجب الدّین، همه از علمای برجسته و صاحب خدمات ارزنده بودند.

حسین بن علی بن حسین بابویه قمی سرانجام در مانند چنین روزهایی از رمضان المبارک سال 418 هجری قمری و پس از بیش از یک قرن زندگی سعادتمندانه، به دیار باقی شتافت.

با اینکه خبر موثّقی درباره محل دفن وی در دست نیست؛ ولی به نظر می‌رسد که وی هم در زادگاهش، یعنی همین شهر مقدس قم به خاک سپرده شده است؛ رحمت الله علیه.