سواد رسانه‌ای ضربه گیر آفات رسانه

به گزارش خبرگزاری بسیج از قم، در دنیای کنونی بخش قابل توجهی از ساعات زندگی روزانه ما در مواجهه با رسانه‌ها و فضای مجازی سپری می‌شود به گونه‌ای که اساس تحقیقی که چندی پیش صورت گرفت، حدود یک سوم زمان بیداری ما به طور انحصاری در فعالیت رسانه‌ای می‌گذرد، ضمن آن که حدود ۴۰ درصد از این زمان، اختصاص به استفاده از رسانه در کنار فعالیت‌های دیگر دارد و به این طریق یعنی بیش از ۷۰ درصد فعالیت روزانه افراد جامعه در ارتباط با رسانه طی می‌شود.

در چنین فضایی که مواجهه با رسانه و انواع و اقسام پیام‌های پی در پی آن به امری اجتناب ناپذیر تبدیل شده، آن چه که موجب می‌شود اولاً استفاده مطلوب و درستی از رسانه داشته باشیم و ثانیاً هم این که از تبعات منفی و آسیب‌های آن، حتی الامکان کمتر تاثیر بپذیریم، بهره مندی از سواد رسانه‌ای است به این خاطر که سواد رسانه‌ای خاصه در روزگار کنونی به سان چراغی عمل می‌کند که در هیاهو و آشوب رسانه‌ای، بهتر و مناسب‌تر می‌توان از ابزار رسانه در مسیر کیفی‌تر شدن زندگی بهره‌مند شد بدون آن که اسیر و دچار آفات و مضرات غیرقابل انکار رسانه و فضای مجازی گشت.

از این منظر باید گفت که سواد رسانه‌ای یک نوع درک متکی بر مهارت است که بر اساس آن می‌توان انواع رسانه‌ها و نیز تولیدات متنوع آن‌ها را در وهله نخست به درستی شناخت و در مرتبه بعد از یکدیگر تفکیک و بازشناسی کرد.

در واقع برخورداری از سواد رسانه به افراد دید شفاف و واضحی ارایه می‌دهد و در واقع نقشه راهی است که به واسطه آن بهتر میتوان در جامعه امروز که مملو از پیام‌های رسانه‌ای است دست به گزینشگری مطلوب زد.

از این حیث چنانچه بخواهیم ضرورت برخورداری از سواد رسانه‌ای در مواجهه با پیام‌های صادر شده از صنایع و ابزار‌های رسانه‌ای را مورد تاکید قرار دهیم، می‌بایست آن را به رژیم غذایی تشبیه کنیم، چه آن که در هر دو سالم بودن و محدود به میزان مورد نیاز بودن، دو اصل طلایی است.

اهمیت این بحث از آن روست که امروزه بخش مهمی از فرهنگ و درک ما از واقعیت، به وسیله اطلاعات و تصاویری شکل می‌گیرد که ما از طریق رسانه‌ها دریافت کرده و به پردازش و تحلیل آن‌ها اهتمام می‌ورزیم.

نکته حایز اهمیت دیگر این که محصولات فرهنگی به خصوص در حوزه فیلم و سینما دارای اثرات بلند مدتی هستند که خروجی آن‌ها در نهایت به چگونگی شکل گیری سبک زندگی ما منتج می‌شود و در این بین، چنانچه نظر و سخن مک لوهان را بپذیریم که رسانه خود پیام است، شطبعاً نمی‌توان به سادگی از کنار تاثیر شگرف آن در عصر کنونی غافل شد، به ویژه آن که پیچیدگی، جذابیت و تنوع رسانه‌ای در زمانه ما موجب شده که عرصه‌ها و وادی‌های مختلف زندگی مان یک نوع در هم تنیدگی خاصی با ابزار‌های رسانه‌ای و به خصوص پیام‌های صادره از آن‌ها داشته باشد.

این در هم تنیدگی و اثرگذاری غیرقابل انکار می‌طلبد که اولاً در زمینه شناساندن و درک ضرورت و بایستگی کسب سواد رسانه در جامعه بکوشیم و ثانیاً هم این که بستر‌های آموزش روان و همه فهم آن را برای کلیت جامعه به خوبی فراهم کنیم.