تضعیف شبکه خانوادگی مهم ترین پیامد تک فرزندی
روژان زندیه - یکی از آسیب های تک فرزندی تنهایی کودکان در زمانی است که بشترین احتیاج را به همبازی و هم صحبت و در نهایت مشاوری هم سن و سال خود دارند. در زمانه ای که پدر و مادر هر دو ساعاتی از روز را خارج از منزل بسر می برند این تنهایی قطعا باید با عضوی مجازی به جز اعضای حقیقی خانواده پر شود و در این حالت است که شاهد بروز مشکلاتی از جمله جدایی عاطفی و کلامی فرزندان با پدر ومادر و حتی تضعیف شبکه خانواده در تربیت و پرورش کودک می شویم .
رسانه را می توان، دریچه ای به سوی جهان خارج دانست که در دیدگاه و رفتارهای افراد مؤثر هستند، کم شدن ارتباط کلامی، در خانواده های کم جمعیت، سبب حاکمیت رسانه های تصویری شده و این مهم تغییر الگوی ارتباطی در خانواده را به وجود آورده است.
امروزه اگر چه هیاهوی اطراف کودکان به مراتب بیشتر از دهه های قبل شده است اما این هیاهو در دنیایی صوری فقط بر تنهایی کودکان افزوده است. از این رو آنها در کنشی قابل پیش بینی به دنبال به دنبال جایگزینی برای خواهر، برادر و حتی پدر و مادر هستند تا با پُر کردن اوقات فراغت خود از رنج تنهایی های شان بکاهند.
پر مواضح است که تلویزیون و صفحه های تبلت و موبایل یکی از بهترین و در دسترس ترین جایگزین ها هستند! چرا که هم برنامه های متنوعی دارند و هم جاذبه های گرافیکی و هیجان های کاذب در بازی های رایانه ای وجود دارد.
این گونه جدا شدن کودکان و حتی نوجوانان از والدین، آنها را به نوعی از بدترین و مخرب ترین شکاف های بین نسلی می کشاند که به اشتباه از آن تحت عنوان « استقلال » یاد می شود! یکی از پیامدهای این شکاف بین نسلی و جدایی عاطفی و کلامی والدین با فرزندان شان، کاهش اقتدار والین است که نتیجه تضعیف شبکه های خویشاوندی و روابط درون خانوادگی است.
در یک سیستم خانوادگی کامل، همگان فرزندان را با پدر و مادرشان ارجاع می دهد این کار سبب شکل گیری یک اقتدار درون شبکه ای و نهادینه شدن الگوی هرمی قدرت در خانواده به صورت غیر مستقیم در ذهن کودک می شود.
در این یادداشت مفهوم اقتدار در معنای طبیعی خود یعنی ورود هر فرد به نقش خو در درون خانواده و انجام تکالیفش آمده است صدالبته اگر ایجاد اقتدار به دور از شبکه خویشاوندی صورت بگیرد ، شاهد بروز آسیب های بسیاری چون خشونت یا دیکتاتوری والدین هستیم.
در خانواده سالم و کامل که روابط بین اعضای خانواده همچنان به قوت خود باقی است و هیچ عنصر دیگری جانشین روابط خانوادگی نشده است این اقتدار به شکل طبیعی در درون شبکه خویشاوندی شکل می گیرد.
نکته قابل توجه و مهم در شبکه خویشاوندی، نقش قابل توجه و تأثیرگذار آن در پرورش دینی و مذهبی فرزندان است چرا که الگوپذیری در کودکان امری طبیعی بوده و آنان پیوسته از رفتار اطرافیان خود اثر می پذیرند.
الگوبرداری مستقیم فرزندان از پدر و مادر یک نوع آموزش مشاهده ای و غیرمستقیم است که نه تنها در تربیت کودک بلکه در ساختن آینده او بسیار مؤثر است.
