از کمبود پزشکان متخصص تا ماجرای مهاجرت پزشک معروف یاسوجی و زیرمیزی پزشکان

معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی یاسوج به کمبود برخی پزشکان متخصص در استان اشاره کرد و گفت: پزشکان غیر بومی و فارع التحصیلان رشته‌های پزشکی برای گذارندن طرح اجباری وزارت بهداشت ملزم به حضور در استان‌ها هستند و برای استان کهگیلویه و بویراحمد نیز چنین حضور اجباری برای برخی پزشکان وجود دارد.

وی در ادامه افزود: این پزشکان پس از پایان طرح اجباری اختیارِ ادامه تمدید و یا پایان همکاری هستند و علوم پزشکی ابرازی برای نگهداشت پزشکانی که‌دوره و طرح آنها تمام شده است ندارد.

طیب زادگان با بیان اینکه درخواست پزشک و اعلام نیاز به وزارت بهداشت ارائه می‌شود اضافه کرد: لیست نیازمندی به نسبت سال قبل افزایش یافته و وزارت بهداشت نیز حمایت بیشتری را در این خصوص اعمال کرده است.

وی بیان کرد: تعداد ۴۶ پزشک متخصص جدید به علوم‌پزشکی استان تعلق خواهد گرفت که بر اساس نیاز سنجی شهرستان‌ها تقسیم می‌شوند.

طیب‌زادگان در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع قطع همکاری دکتر افشین قادری پرشک متخصص خون و سرطان شناسی با دانشگاه اشاره کرد و ضمن قدردانی از خدمات چندساله وی، گفت: دانشگاه برای حفظ همکاری تلاش‌های متعددی انجام داده است، از جمله پیگیری مجوز جذب هیئت‌علمی همسر آن پزشک که با همکاری وزارت بهداشت صادر شد، اما در نهایت وی تصمیم گرفت در استان دیگری ادامه فعالیت دهد.
معاون درمان تأکید کرد: تصمیم‌های فردی برای جابه‌جایی باید مورد احترام قرار گیرد و دانشگاه نیز جایگزین مناسبی برای استمرار خدمت‌رسانی به بیماران معرفی خواهد کرد.

معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی یاسوج همچنین به آمادگی برای همکاری با بخش خصوصی برای راه اندازی مراکز MRI اشاره کرد و گفت: سرانه ام ار آی به نسبت جمعیت استان بالاتر از میانگین کشوری است و اگر بخش خصوصی در هر شهرستان استان آمادگی راه اندازی مرکز ام ار ای داشته باشد همکاری لازم از جانب علوم پزشکی صورت خواهد گرفت و در شهرستان گچساران یک رادیولوژیست پیگیر راه اندازی یک مرکز است که در این خصوص نیز همکاری‌های لازم صورت گرفته است.

وی با اشاره به مراجعه بیماران به شهر شیراز گفت: مراجعه بیماران از استان به شهر شیراز یکی از دغدغه‌های علوم پزشکی است که بر اساس بررسی‌های انجام شده یکی از دلایل آن، به علت، قطب پزشکی جنوب کشور بودن است که رفع آن نیازمند فرهنگ سازی است.

۱۳ ماه کارانه پزشکان و ۶ ماه کارانه پرستاران استان معوق مانده است
معاون توسعه مدیریت و منابع دانشگاه علوم پزشکی یاسوج با اشاره به وضعیت کمبود آمبولانس استان افزود: ۵۴ پایگاه اورژانس و ۶۸ آمبولانس در سطح استان داریم، متأسفانه شرایط خاص کشور از جمله فشار‌های اقتصادی، چالش‌های تأمین مالی و همچنین جنگ ناجوانمردانه، ورود تجهیزاتی مانند آمبولانس را با محدودیت مواجه کرده است.

مجتبی عسکری با اشاره به مطالبات نیرو‌های درمانی خاطرنشان کرد: به دلیل مشکلات تأمین اعتبار، در پرداخت به موقع کارانه همکاران پرستار و پزشک با تأخیر مواجه شده‌ایم و این موضوع موجب شرمندگی ما است.
هم اکنون ۱۳ ماه کارانه پزشکان و ۶ ماه کارانه پرستاران استان معوق مانده است.

عسکری با بیان اینکه مطالبات معوق کادر درمان دغدغه هیات رئیسه دانشگاه است، تصریح کرد: در تلاش هستیم که از همه ظرفیت‌ها به خصوص سفر رئیس جمهور با استان جهت پرداخت کارانه معوق کادر درمان استفاده کنیم.

وی ادامه داد: مجموع مطالبات معوقه بیمه‌ای از سازمان‌های بیمه‌گر از جمله بیمه تأمین اجتماعی و بیمه سلامت بالغ بر ۷۰۰ میلیارد تومان است که در صورت واریز این منابع، می‌توانستیم در روز پرستار با چهره‌ای گشاده‌تر در کنار این قشر زحمت کش باشیم.

معاون توسعه مدیریت و منابع دانشگاه علوم پزشکی یاسوج عنوان کرد: از اسفندماه سال گذشته گام‌های مؤثری در این زمینه برداشته شده است به طوری که دوره واریز کارانه پزشکان از ۲۴ ماه به ۱۳ ماه کاهش یافت و دوره پرداخت کارانه پرستاران به ۶ ماه رسیده است.

وی ادامه داد: در سفر آینده رئیس جمهور به استان، به دنبال اختصاص اعتبارات قابل‌توجهی برای طرح های استان از جمله بیمارستان سوختگی گچساران، تکمیل بیمارستان سوختگی یاسوج، بیمارستان چرام و بیمارستان لنده هستیم و پیگیر تخصیص اعتبارات برای تکمیل آنها خواهیم بود.

معاون توسعه دانشگاه علوم پزشکی یاسوج تاکید کرد: در استان کهگیلویه و بویراحمد دارای پایگاه‌های خبری و خبرگزاری‌های دلسوزی هستیم که انتظار داریم اصحاب رسانه با نگاهی منصفانه و با پرهیز از بزرگنمایی نیمه خالی لیوان، در روشنگری و همراهی با دستگاه‌های اجرایی ما را یاری کنند.

عسکری با اشاره به برگزاری «آزمون استخدامی جدید وزارت بهداشت» در کشور، گفت: از چیدمان سازمانی و شیوه تخصیص ظرفیت در این آزمون که برای تمامی دانشگاه‌های کشور از جمله استان کهگیلویه و بویراحمد تعیین شده، رضایت نداریم و این موضوع را به سازمان استخدامی انتقال دادیم.

وی با بیان اینکه سهم استان کهگیلویه و بویراحمد در این فرآیند از موازنه لازم برخوردار نیست، افزود: پیش از این، مجوزی برای جابه‌جایی ۱۵ درصدی نیرو‌ها صادر شده بود که این ظرفیت نیز مسدود شد که آزمون برگزار و در حال انجام مصاحبه برای جذب ۱۵ درصد نیرو‌های سهم استان هستیم.

معاون توسعه دانشگاه علوم پزشکی یاسوج بیان کرد: در دانشگاه علوم پزشکی و مجموعه بهداشت و درمان این استان ۹۰۰۰ نفر شامل؛ پزشک، هیئت علمی و کارمند در حال ارائه خدمت به مردم هستند.

سرپرست معاونت آموزشی و تحصیلات تکمیلی دانشگاه علوم پزشکی یاسوج، در سخنانی به دو دغدغه اصلی حوزه درمان و آموزش پرداخت؛ وی ضمن اطمینان‌بخشی به بیماران سرطانی مبنی بر اعزام متخصص آنکولوژی در تقسیمات آتی، به افزایش چشمگیر پذیرش دانشجو در سال تحصیلی جاری اشاره کرد و این رشد ظرفیت پذیرش را نیازمند حمایت جدی‌تر همکاران برای مدیریت زیرساخت‌ها دانست.

ایزدپناه قیطاسی در ادامه به حوزه آموزش و جذب دانشجویان جدید پرداخت و جزئیات ظرفیت پذیرش امسال را تشریح کرد و افزود:: امسال موفق به جذب حدود ۵۳۰ دانشجوی جدید در ۱۴ کد رشته مقطع کارشناسی و همچنین پذیرش در دو رشته دکترای حرفه‌ای پزشکی و دندانپزشکی شدیم. علاوه بر این، در مقاطع تحصیلات تکمیلی نیز در ۶ رشته دستیاری (داخلی، زنان، جراحی عمومی، جراحی کلی و مجاری ادراری و بیهوشی) و ۱۱ رشته کارشناسی ارشد، حدود ۶۰ نفر پذیرفته شدند.

وی گفت:: مجموعاً بالغ بر ۱۳۰۰ دانشجو در مقاطع مختلف در دانشگاه مشغول به تحصیل هستند که حدود ۷۰۰ نفر از آن‌ها در مقاطع دکترای حرفه‌ای (پزشکی و دندانپزشکی) و ۲۰۰ نفر در مقاطع تکمیلی (کارشناسی ارشد و دستیاری) قرار دارند. این آمار نشان‌دهنده رشد تقریباً ۲۰ درصدی ظرفیت پذیرش نسبت به سال گذشته است.

دکتر قیطاسی  با تأکید بر لزوم همیاری در مدیریت این رشد، افزود: از همین تریبون از همه شما عزیزان می‌خواهم که در این زمینه کمک کنید. افزایش ظرفیت‌ها برای زیرساخت‌های دانشگاه مشکل‌ساز شده است. به عنوان مثال، دانشکده‌ای که شما اکنون در آن حضور دارید، اساساً با ظرفیت ۴۰ دانشجوی پزشکی طراحی شده بود، اما امسال ۱۸۳ دانشجو برای نیم‌سال به این دانشکده معرفی شده‌اند و تجربه نشان داده که هر سال بیش از ۲۰۰ دانشجوی پزشکی در این فضا پذیرش خواهند شد. این در حالی است که کلاس‌ها، آزمایشگاه‌ها و بخش‌های مورد نیاز بر اساس ظرفیت اولیه ۴۰ نفر پیش‌بینی شده بود.

سرپرست معاونت آموزشی دانشگاه در پایان خاطرنشان کرد: من واقعاً از شما می‌خواهم که در این قضیه یار و یاور ما باشید و اعلام کنید که این پذیرش بی‌رویه دانشجو، بدون پیش‌بینی بودجه و زیرساخت‌های لازم، مشکلات جدی برای دانشگاه ایجاد کرده است.

 

معاون بهداشت استان کهگیلویه و بویراحمد هم گفت: مدل کنونی ارائه خدمات سلامت در سطح کشور و استان ما، همگان را آزرده کرده است. منابع ما هدر می‌روند، شاخص‌های سلامت بهبود نمی‌یابند، مردم ناراضی‌اند، پزشکان ناراضی‌اند و پرستاران نیز گلایه‌مند هستند. چرا؟ زیرا مدیریت منظم و ساختارمندی برای هزینه‌کرد منابع در نظام درمانی کشور وجود ندارد. 

مسلم شریفی اظهار کرد: از سال ۱۳۸۴ تاکنون، طرح پزشکی خانواده در روستاها و شهرهای زیر ۲۰ هزار نفر جمعیت این استان اجرا شده و تمامی خانوارهای روستایی به‌نوعی از مزایای این طرح بهره‌مند شده‌اند. از سال ۱۴۰۲ نیز شهرهای بالای ۲۰ هزار نفر استان در قالب طرح سلامت خانواده و نظام ارجاع تحت پوشش قرار گرفته‌اند. در این راستا، پایگاه‌های سلامت ایجاد شده، نیروی انسانی جدید جذب شده، مراقبان سلامت به سیستم اضافه شده‌اند و بلوک‌بندی‌های جدیدی انجام گرفته است. امروز، هدف ما تکمیل این اقدامات است.
وی افزود: متأسفانه، برخی سوء‌تفاهم‌ها، حتی در همین جمع، مانع از آن شده که این طرح به‌خوبی شناخته و جایگاه واقعی خود را در نظام اجتماعی ما پیدا کند. یکی از مهم‌ترین مشکلات، فاصله گرفتن از شعار «پیشگیری مقدم بر درمان» است. این امر باعث شده که طرح پزشکی خانواده آن‌گونه که شایسته است، درک و اجرا نشود.
معاون بهداشت استان کهگیلویه و بویراحمد  در ادامه مدل کنونی خدمات سلامت را خوب توصیف نکرد و گفت: مدل کنونی ارائه خدمات سلامت در سطح کشور و استان ما، همگان را آزرده کرده است. منابع ما هدر می‌روند، شاخص‌های سلامت بهبود نمی‌یابند، مردم ناراضی‌اند، پزشکان ناراضی‌اند و پرستاران نیز گلایه‌مند هستند. چرا؟ زیرا مدیریت منظم و ساختارمندی برای هزینه‌کرد منابع در نظام درمانی کشور وجود ندارد. چرا به پیشگیری توجه کافی نمی‌کنیم؟ چرا پرسش‌های شما عمدتاً درباره درمان است و کمتر کسی درباره حوزه بهداشت سؤال می‌پرسد؟ چرا برای ما مهم نیست که مثلاً چرا تعداد بیماران سرطانی این‌قدر بالاست؟ چرا به ریشه‌های مشکلات توجه نمی‌کنیم و صرفاً درگیر مصرف خدمات درمانی شده‌ایم؟

فلسفه پزشک خانواده به‌درستی درک نشده
وی ادامه داد: پاسخ این است که فلسفه پزشک خانواده به‌درستی درک نشده و اجازه داده نشده که در جامعه جا بیفتد. در نشست خبری قبلی نیز عرض کردم، از اصحاب رسانه خواهش می‌کنم که بیایید با هم گفت‌وگو کنیم. مسائل را به‌صورت تخصصی بررسی کنیم. باور کنید خیر این کار به مراتب بیشتر از جذب چند دنبال‌کننده در شبکه‌های اجتماعی است. بیایید درباره موضوعات تخصصی صحبت کنیم: چرا این‌همه بیمار داریم؟ چرا این‌همه نیاز به درمان و تخصص وجود دارد؟ چرا کسی سراغ مراقبان سلامت نمی‌رود؟ چرا کمتر کسی از مراکز جامع سلامت و پرونده‌های سلامت اطلاع دارد؟
شریفی گفت: ما همگی نگران اتفاقاتی هستیم که در اورژانس‌ها رخ می‌دهد، اما چرا این‌همه مراجعه و درخواست خدمات درمانی داریم؟ دلیلش این است که پزشکی خانواده را درک نکرده‌ایم، به مراقبت و پیشگیری نمی‌پردازیم. این مسئله جدی است و بخشی از آن به تضاد منافع بازمی‌گردد. در هر کشوری که طرح پزشکی خانواده اجرا شده، در بلندمدت خیر آن به جامعه رسیده، اما در کوتاه‌مدت چالش‌ها و دشواری‌هایی به همراه داشته است. 
وی افزود: برای مثال، در حال حاضر شما می‌توانید با هزینه‌ای اندک، مثلاً 150 هزار تومان، به یک متخصص یا فوق‌تخصص مراجعه کنید، اما در طرح پزشکی خانواده، این مسیر مدیریت می‌شود. این مدیریت ممکن است دسترسی شما را محدودتر کند، اما در نهایت، خیر آن در بهبود شاخص‌های سلامت به همه می‌رسد و همگان از آن منتفع می‌شوند.
معاون بهداشت استان کهگیلویه و بویراحمد در ادامه تصریح کرد: من به‌عنوان یک مسئول یا نیروی تخصصی، شاید نتوانم به‌خوبی این موضوع را به جامعه منتقل کنم. زبان من ممکن است برای ارتباط با مردم کافی نباشد. حتی شاید نتوانم این مزایا را به نزدیکان خودم توضیح دهم! اما شما، اصحاب رسانه، مهارت و رسالت این کار را دارید. بیایید با هم گفت‌وگو کنیم، مطالب را استخراج کنیم و به مردم منتقل کنیم.
وی به هدف این طرح اشاره کرد و گفت: ایجاد کانالی منظم که بیمار برای پیگیری مشکلات خود، از کوچک تا بزرگ، ابتدا به پزشک خانواده مراجعه کند. پزشک خانواده تشخیص می‌دهد، اگر بتواند خدمتی ارائه می‌کند و اگر لازم باشد، بیمار را به سطوح بالاتر ارجاع می‌دهد. در سطوح بالاتر، خدمات تخصصی یا بستری ارائه می‌شود. اگر بیمار از این مسیر عبور کند، هزینه‌ها کنترل شده و نظام سلامت کارآمدتر خواهد شد.
شریفی اضافه کرد: یکی از مزایای مهم طرح پزشکی خانواده، کاهش هزینه‌های درمانی است. در این طرح، فرانشیز در بخش سرپایی تنها ۱۵ درصد و در بخش بستری صفر درصد است. اما چگونه این مزیت را به مردم منتقل کنیم؟ با چه زبانی باید سخن بگوییم؟ اینجا به کمک شما، اصحاب رسانه، نیاز داریم. باید به مردم بگوییم که با اجرای این طرح، مجموع هزینه‌های همه ما کاهش می‌یابد. برای مثال، نیاز به خدماتی مانند MRI کمتر می‌شود. در نظام سطح‌بندی خدمات، به‌جای تعریف تعداد زیادی MRI غیرضروری، مدیریت منابع به‌گونه‌ای انجام می‌شود که فقط افرادی که واقعاً به این خدمات نیاز دارند، از آن استفاده کنند.
وی بیان کرد: این مدیریت، هم در بخش ارائه خدمات از سوی ما و هم در بخش تقاضای مردم، تأثیر مثبت دارد. اما متأسفانه، ما تاکنون نتوانسته‌ایم این مزایا را به‌خوبی به جامعه منتقل کنیم. چرا؟ زیرا کانال‌های ارتباطی ما بسته شده و گاهی تضاد منافع مانع از گفت‌وگوهای شفاف درباره پزشکی خانواده شده است. امروز زمان آن است که این گفت‌وگو را آغاز کنیم.
شریفی گفت: برخی اشاره می‌کنند که در مناطقی مثل مارگون، مردم بیمارستان می‌خواهند. اما ما می‌گوییم تمرکز ما بر پیشگیری، فرهنگ‌سازی سلامت و مراقبت‌های اولیه است، نه صرفاً ساخت بیمارستان. تجربه نشان داده که صرف هزینه برای بیمارستان‌ها بدون توجه به پیشگیری، هدررفت منابع است و نتیجه مطلوب را به دنبال ندارد. نظام سلامت ما امروز با چالش‌های بزرگی مواجه است؛ هزینه‌های هنگفتی صرف می‌کنیم، اما مشکلات حل نمی‌شوند. این گره باید باز شود.
دولت و دکتر پزشکیان بر تغییر این سیستم تأکید دارند و همه ما وظیفه داریم در این مسیر کمک کنیم. بخشی از این مسئولیت بر عهده وزارت بهداشت، بخشی بر عهده دانشگاه‌ها، بخشی در حوزه درمان و نظام ارجاع الکترونیک، و بخشی هم بر عهده شماست. شما در فرهنگ‌سازی نقش کلیدی دارید. باید به پزشکی خانواده احترام بگذاریم تا این طرح بتواند نقش خود را در مدیریت منابع ایفا کند و در سال‌های آینده، جامعه‌ای سالم‌تر داشته باشیم.
وی تأکید کرد: درِ حوزه بهداشت به روی همه شما باز است. بیایید گفت‌وگویی صادقانه، منصفانه و تخصصی داشته باشیم. فقط به دنبال عیب‌جویی نباشیم؛ اگرچه انتقاد سازنده به نفع ماست. بیایید محصول این گفت‌وگوها را با زبان و مهارت خودتان به مردم منتقل کنید.
معاون شبکه بهداشت و درمان کهگیلویه و بویراحمد گفت: شاید ما در جایی اشتباه کردیم. به‌عنوان یک فرد، نه مسئول، می‌گویم: اشتباه محاسباتی ما این بود که فکر کردیم با طرح تحول سلامت و تزریق بودجه به بیمارستان‌ها، هزینه‌های مردم کاهش می‌یابد. اما این رویکرد، مسیر را منحرف کرد و مانع شکل‌گیری درست طرح پزشکی خانواده شد. باید به این مسیر بازگردیم و با همکاری هم، این طرح را به سرانجام برسانیم.
وی افزود: باید به این نکته توجه کنیم که ساخت بیمارستان‌ها در مناطق محروم یا کوچک، مانند استان ما، اغلب نتیجه فشارهای اجتماعی و پاسخ به مطالبات مردمی بوده است. اما چرا مطالبه مردم به سمت بیمارستان‌سازی سوق پیدا کرده است؟ این سؤالی است که باید به آن پاسخ دهیم. وقتی این مطالبه شکل می‌گیرد، نمایندگان محترم تحت فشار اجتماعی قرار می‌گیرند و از وزارت بهداشت مجوز ساخت بیمارستان دریافت می‌کنند. نتیجه‌اش وضعیتی است که امروز شاهد آن هستیم.
شریفی تصریح کرد: سؤالم این است: چه کسی باید این مطالبات مردمی را هدایت کند؟ چه کسی باید با امام‌جمعه، فرماندار و دیگر مسئولین گفت‌وگو کند و به جامعه بگوید که مطالبه اصلی ما باید «سلامت» باشد؟ سلامت در قالب پیشگیری و مراقبت‌های اولیه تأمین می‌شود، نه صرفاً با ساخت بیمارستان. اینجاست که نقش فرهنگ‌سازی، همان‌طور که یکی از دوستان اشاره کردند، اهمیت پیدا می‌کند.
وی در ادامه با بیان اینکه با صراحت اعتراف می‌کنم، گفت: امروز مرجعیت اجتماعی از نهادهای دولتی مانند دانشگاه‌ها گرفته شده و به جاهای دیگری منتقل شده است. ما به کمک شما، اصحاب رسانه، نیاز داریم تا این مرجعیت را بازگردانیم. شما می‌توانید از زبان ما سخن بگویید و این پیام را به جامعه منتقل کنید که طرح پزشکی خانواده و تمرکز بر سلامت، اقدامی خیرخواهانه و در راستای بهبود وضعیت جامعه است. از ظرفیت و توانمندی شما می‌توانیم در این مسیر استفاده کنیم و از شما خواهش می‌کنم که این همکاری شکل بگیرد.
معاون بهداشت استان کهگیلویه و بویراحمد درباره کمبود پزشک در برخی مناطق گفت: در بعضی از مناطق مانند دنا، باید بگویم که این یک نقص در سیستم ماست و بنده از همین‌جا عذرخواهی می‌کنم. این مشکل به دلیل مسائل مربوط به تأمین پزشک به وجود آمده و ان‌شاءالله به‌زودی برطرف خواهد شد. درباره دستگاه OPG (رادیوگرافی دندانپزشکی) نیز، بله، کمبودهایی وجود دارد، اما باید توجه کنیم که رسالت اصلی ما در حوزه دندانپزشکی، تمرکز بر سلامت دهان و دندان گروه‌های هدف، مانند دانش‌آموزان و مادران باردار، است، نه صرفاً ارائه خدمات درمانی مانند کشیدن دندان. این نوع خدمات درمانی با مأموریت مراکز بهداشتی ما هم‌خوانی ندارد.

کمبود دندانپزشک در استان
شریفی درباره کمبود دندانپزشک در استان، گفت: ما تنها ۵۰ درصد از نیروی مورد نیاز را داریم. این یک مشکل کشوری است و در حال تلاش برای رفع آن هستیم. همچنین، یکی از دوستان به توقف طرح‌های جهادی اشاره کردند. خیر، این طرح‌ها متوقف نشده‌اند. به لطف گروه‌های جهادی، تفاهم‌نامه‌ای امضا شده که بر اساس آن، در همین آبان‌ماه، خدماتی مانند ۴۰ واحد دندانپزشکی در مناطق مختلف استان ارائه خواهد شد. چندی پیش نیز گروهی خدمات دندانپزشکی و روان‌شناسی را در چهار منطقه استان ارائه کردند.

رئیس اورژانس 115 استان کهگیلویه و بویراحمد هم با بیان اینکه «سلامت مردم خط قرمز ماست» اظهار داشت: پدافند غیرعامل ابزاری برای حفظ این خط قرمز و تضمین امنیت سلامت جامعه است.