حضور فزاینده زنان موفقیتهای چشمگیری در عرصههای سیاسی اجتماعی و فرهنگی
آمنه سالاریفر کارشناس امور بانوان در زاهدان، در گفتگو با خبرنگار بسیج در زاهدان بیان کرد: زنان بلوچ در ایران معاصر موقعیتی در حال گذار را تجربه میکنند؛ زنانی که از یکسو با موانع ساختاری و محرومیتهای چندگانه مواجهاند و از سوی دیگر، حضور فزاینده و موفقیتهای چشمگیری در عرصههای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی دارند.
وی افزود: زنان بلوچ در طول تاریخ نیز همواره زنانی قوی، تأثیرگذار و حاضر در صحنههای مختلف جامعه بودهاند. تاریخ بلوچستان مملو از نام زنانی است که در مقام فرماندهان نظامی و مذاکرهکنندگان سیاسی ظاهر شدهاند؛ از جمله بانلری، یکی از فرماندهان لشکر در دوران نادرشاه، و گل بیبی که مذاکرهکننده اصلی با نیروهای انگلیسی در قرن نوزدهم بوده است.
کارشناس امور بانوان افزود: زنان بلوچ حافظان فرهنگ و نگهبانان میراثفرهنگی همچون سوزندوزی، موسیقی محلی و زبان بلوچی هستند؛ زنانی که ستون اقتصادی خانواده نیز محسوب میشوند، زیرا مشارکت حیاتی در دامداری، کشاورزی و صنایعدستی دارند و درعینحال نماد مقاومت و ایستادگی در برابر سختیهای محیطی و بیعدالتیهای اجتماعی هستند.
وی تصریح کرد: جوامع محلی ایران از حضور زنان در فعالیتهای اجتماعی و فرهنگی استقبال چشمگیری نشان میدهند و زنان، بهویژه در سالهای اخیر، پیشروترین نقشآفرینان در این عرصه بودهاند؛ البته این حضور همچنان با چالشهایی همراه است.
کارشناس امور بانوان با اشاره به نمونههایی از موفقیت زنان بلوچ، از حمیرا ریگی نخستین فرماندار زن بلوچ و اهلسنت، طاهره هامون نورد مدیرکل گمرک زاهدان، سامیه بلوچزهی شهردار راسک و نیز استادکاران برجسته در هنر سوزندوزی بلوچی یادکرد و ادامه داد: زنانی که حضورشان نشاندهنده افزایشپذیرش اجتماعی و اعتماد به توانمندیهای بانوان بلوچ است.
وی اظهار کرد: مهمترین چالشهای پیشروی زنان بلوچ را محدودیتهای سنتی ناشی از تفکر مردسالارانه، کمبود فرصتهای آموزشی، فقر اقتصادی و ازدواجهای زودهنگام میداند؛ عواملی که به گفته او، دسترسی زنان به فرصتها و حق انتخاب را بهشدت محدود میکنند.
سالاریفر تأکید کرد: نگاه جامعه به نقش زنان در حال تغییر است؛ تغییری که نتیجه افزایش سطح تحصیلات، فعالیت رسانهها و مطالبهگری خود زنان است، هرچند این تغییر در همه مناطق یکسان و با سرعت برابر رخ نمیدهد.
وی تصریح کرد: وضعیت دسترسی دختران بلوچ به آموزش و مهارتآموزی را همچنان نابرابر میداند؛ باوجودآنکه سازمان فنی و حرفهای سیستان و بلوچستان تاکنون به بیش از ۳ هزار زن در حرفههای مختلف آموزش داده و توانمندسازی روستاییان بهویژه از طریق آموزشهای مهارتی را در اولویت قرار داده است، برخی مناطق بهویژه نواحی بسیار محروم و روستاها همچنان از امکانات آموزشی کافی برخوردار نیستند.
کارشناس امور بانوان گفت: نهادها نقش مهمی در توانمندسازی اقتصادی زنان ایفا میکنند؛ از طریق تأمین سرمایه با ارائه وامهای قرضالحسنه و کمبهره، آموزش مهارتها متناسب با بازار کار، کمک به فروش محصولات در نمایشگاهها و بازارهای آنلاین و نیز ارائه حمایت حقوقی برای ثبت کسبوکار و مالکیت است.
وی برای ارتقای جایگاه زنان بلوچ مجموعهای از گامهای ضروری را اظهار کرد: آموزش از طریق ترویج سوادآموزی و افزایش دسترسی به تحصیلات عالی، مهارتآموزی با ایجاد دورههای فنی و حرفهای متناسب با نیازهای بازار کار محلی،فرهنگسازی برای تغییر نگرشهای سنتی از طریق آموزش و رسانه و همچنین توانمندسازی سیاسی از طریق حمایت از حضور زنان در شوراها و پستهای مدیریتی انجام شود.
کارشناس امور بانوان نقش رسانهها را نیز در نمایش واقعبینانه و مثبت از زنان بلوچ بسیار مهم دانست و ادامه داد: رسانههایی که میتوانند تصویری فراتر از زن محصور در سنت ارائه دهند، جنبههای غنی و مثبت فرهنگ بلوچ را نمایش دهند، الگوهای موفق همچون مدیران، هنرمندان و ورزشکاران را معرفی کنند و درعینحال به موانع واقعی زنان بلوچ نیز بپردازند.
وی در پایان خطاب به دختران جوان بلوچ خاطرنشان کرد: هویت خود را پاس بدارید؛ چرا که فرهنگ و زبان بلوچی سرمایه ملی و مایه افتخار است، همچنین مشارکت سازنده در عرصههای اجتماعی و اقتصادی و اولویتدادن به تحصیل و مهارتآموزی، کلید پیشرفت و مسیر توانمندسازی واقعی دختران و زنان بلوچ خواهد بود.
