۲۱ / تير / ۱۴۰۵ - 12 July 2026
03:40
کد خبر : 9729514
۱۳:۵۷

۱۴۰۴/۰۹/۰۴
یادداشت تحلیلی از کارشناس اقتصادی:

حذف قیمت‌گذاری دستوری یا حذف عدالت از بازار

کارشناس اقتصاد گفت: حذف قیمت‌گذاری دستوری بدون اصلاح ریشه‌های رانت، انحصار و فساد، در واقع حذف عدالت از بازار است.

به گزارش خبرگزاری بسیج لرستان، دکترمرتضی سپهوند کارشناس اقتصاد در یاداشتی نوشت  در حالی‌که رئیس‌جمهور از عزم دولت برای حذف قیمت‌گذاری دستوری سخن گفته، بازخوانی این موضع از منظر واقعیت‌های اقتصاد ایران ضروری است. سخنی از جنس حذف دستور از بازاردر شرایطی طرح می‌شود که همین دولت در بورس با تزریق‌های ده‌ها هزار میلیارد تومانی به‌صورت کاملاً دستوری دخالت می‌کند. تناقضی آشکار میان ادعا و رفتار اقتصادی، آن هم وقتی وزارتخانه‌هایی همچون راه‌وشهرسازی با کمبود تنها چند هزار میلیارد تومان برای آماده‌سازی زمین مستضعفان مواجه‌اند.

در ظاهر، حذف قیمت‌گذاری دستوری مترادف با آزادسازی و سپردن بازار به مکانیسم عرضه و تقاضا معرفی می‌شود. اما واقعیت میدان اقتصاد ما چیز دیگری است. بازاری که در آن فساد ساختاری، انحصار، قاچاق سازمان‌یافته، رانت و احتکار حضور پررنگ دارند، هیچ‌گاه به‌صورت طبیعی خود را تنظیم نمی‌کند. در چنین ساختاری، حذف نظارت دولت نه اصلاح بلکه واگذاری افسار اقتصاد به دست همان شبکه‌های چندلایه دلالی و سوداگرانی است که از گرانی و بی‌ثباتی تغذیه می‌کنند.

در بازارهای خودرو، مسکن، دارو و ارز، شرایط رقابتی و شفافیت وجود ندارد؛ ازاین‌رو، شعار بگذارید بازار خودش قیمت تعیین کند» اگر با اصلاح بنیادهای سالم‌سازی اقتصادی همراه نباشد، در واقع به حذف عدالت از بازار می‌انجامد. اقتصادی که در آن ابزار نظارت کارآمد نباشد و سیاست‌گذار در خدمت اقتصادی که در آن ابزار نظارت کارآمد نباشد و سیاست‌گذار در خدمت محرومان تعهد نداشته باشد، فقط میدان جولان سوداگران خواهد شد.

اصلاح واقعی در گرو قطع ریشه‌های رانت، سوداگری و نفوذ سرمایه‌داران وابسته است، نه در رهاسازی کامل بازار. تجربه نشان داده هر بار نسخه‌های صندوق بین‌المللی پول با ظاهری آراسته و شعارهای جذاب از سوی برخی جریان‌های غرب‌گرا در داخل تکرار شده، حاصلش شکاف طبقاتی، فشار معیشتی بیشتر و گریز از عدالت بوده است.

حذف قیمت‌گذاری دستوری بدون اصلاح زیرساخت‌های فسادزا، یعنی سپردن فرمان اقتصاد ملی به همان دست‌هایی که در سایه آشفتگی بازار، جیب مردم را خالی‌تر می‌کنند. چنین نسخه‌ای نه جدید است و نه کارآمد؛ صرفاً تکرار آزمایش‌های شکست‌خورده‌ای است که همه بارشان بر دوش مستضعفان افتاده است.

دولت انقلابی اگر قصد اصلاح اقتصادی دارد، باید نخست میدان را برای عدالت و سلامت مهیا کند و پیش از حذف دستور، دستور مبارزه با فساد را با قدرت اجرا نماید. 

انتهای پیام /

 


گزارش خطا
ارسال نظرات شما
x

عضو کانال روبیکا ما شوید