سیاه‌چادر روایت ماندگاری فرهنگ عشایر سیستان‌وبلوچستان

به گزارش خبرنگار بسیج از  زاهدان - سرزمینی با داشتن جاذبه‌های تاریخی‌، گردشگری و سنتی فراوان که با توجه به پراکندگی جغرافیایی که دارد دارای جمعیت عشایری پراکنده نیز است. گدام یا سیاه چادر مسکن منزلت عشایر در جای‌ جای بلوچستان است.

گدام یا سیاه چادر از ارزش و جایگاه و حرمت بالایی برخوردار است، گدام یا همان سیاه چادر بهترین پوشش برای اقامت و زندگی کردن آنهاست و با توجه به حمل و نقل و یا سیار بودن، از دیرباز مورد توجه مردم عشایر نشین بوده و است.

گدام نماد مقاومت در برابر مشکلات زندگی، سخاوت و مهمان‌نوازی، تعاون و همکاری، انسانیت و محبت، تلاش و کوشش، با هم بودن و همدلی و بسیاری از خوبی‌هایی است که ضرورت دارد برای نسل جوان این مواریث کهن بازگو شود تا بدانند این تاریخ کهن پیشینه‌ای بس اسرارآمیز دارد.

 گدام با ظرافت و بر اساس نوع آب و هوا در آن مناطق ساخته می شود، بیشتر افرادی که در ساخت گدام تخصص و یا تجربه دارند در زمان ساخت این مسکن به وسایل مهمی از جمله زیبایی ظرافت و عمر و دوام آن در طول چهار فصل توجه دارند و با توجه به آب و هوای گرم و سوزان بلوچستان در تابستان و همچنین سوز و سرمای شدید و طاقت فرسا در ایام سرد سال توجه به سازگاری گدام به سرما و گرما در طول فصول مختلف سال یکی از مهمترین دغدغه های سازندگان گدام در بلوچستان است که به زیبایی از از عهده آن بر آمدند و امروزه گدام هایی که در اکثر مناطق بلوچستان مورد استفاده از عشایر و مردمان بلوچ می باشد دارای استحکام و زیبایی و قدرت فراوان در مقابله با سرما و گرما در طول فصول مختلف سال هستند.

سیاه‌چادر دست بافته‌ای بسیار ساده با موی بز است که در سقف و دیوارهای چادر عشایر کاربرد دارد، ماده اولیه و مهم موردنیاز برای بافت سیاه‌چادر موی بز است که از رنگ سیاه آن استفاده می‌شود.

علت بافت همیشگی سیاه‌چادرها از موی بز چند ویژگی مهم این مو است که مهم‌ترین آن خاصیت بسیار مطلوب برای مقاومت در برابر رطوبت در مواقع بارندگی است، زیرا آب باران از جداره آن عبور نمی‌کند.

در دسترس بودن، دومین ویژگی این ماده اولیه اصلی و سومین خاصیت، سبک بودن موی بز است، بنابراین 
امروز بخشی از مأموریت میراث فرهنگی، مستندسازی و احیای صنایع‌دستی فراموش‌شده‌ای چون بافت سیاه‌چادر است
سیاه‌چادر نسبت به چادرهای برزنتی مدرن نیز، امکان جمع‌آوری و حمل راحت‌تری دارد.

احسان میربلوچ زهی، یکی از عشایر ایرانشهر در گفتگو با خبرنگار بسبج در زاهدان، گفت: این چادرها ما را از بادها و از فراموشی نگه می‌دارد. پناه ما بوده‌اند در روزهای طوفان و تکیه‌گاهِ ریشه‌های‌مان در فصل فراموشی. ما زیر همین چادرها بزرگ شدیم، نان خوردیم، لبخند زدیم و دعا کردیم. هر‌ نخِ این سقفِ سیاه، نشانی از صبر مادران ماست که از پشم گوسفند و ایمان خود رشته‌اند تا نام ما در باد گم نشود.

وی ادامه داد: این چادرها حافظ خاطره‌اند، خانه‌ای که با رفتنِ هر نسل فرو نمی‌ریزد، بلکه در دلِ هر جوان دوباره برپا می‌شود. ما با آن نفس می‌کشیم، كار می‌كنيم و اگر روزی خاموش شود، بخشی از ما فراموش می‌شود.

میربلوچ زهی بیان کرد: سیاه‌چادر فقط سرپناه نیست؛ نشان زندگی‌ست، مثل دلی که هرچه باد بوزد، باز گرم می‌ماند.

وی گفت: زندگی ما در دل همین سیاهی معنا دارد. زیر همین چادرها بود که یاد گرفتیم دل‌مان را صاف نگه داریم، مهمان را حرمت بگذاریم و در سختی‌ها کم نیاوریم. این خیمه‌ها راز ماندگاری ما هستند؛ اگر فرو بریزند، دلِ ما هم فرو می‌ریزد.