بسیج، سپاه بیمدعا در گذر از سنگر تا عرصههای علمی
قزوین _ به گزارش بسیج، امسال نیز همچون دهههای گذشته، اولین روزهای آذر با یاد و خاطره «بسیج» عجین شده است. هفته بسیج، نمایشی زنده و پویا از مفهومی است که در دل خود، بخش عظیمی از تاریخ چهار دهه اخیر ایران را جای داده است.
بسیج، نه یک نهاد نظامی صرف که یک ایده اجتماعی- امنیتی است. این ایده در پنجم آذر ۱۳۵۸ و با فرمان تاریخی بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران، امام خمینی (ره)، متولد شد: "بسیج، مدرسه عشق است." این جمله از همان ابتدا ماهیتی فراتر از یک تشکیلات نظامی معمول برای بسیج ترسیم کرد. بسیج، قرار بوده و است که "پشتوانه انقلاب" و "سپاه بیمدعای مردمی" باشد.
هفته بسیج، یادآور فداکاریها و ایثارگریهای بسیجیانی است که در دوران دفاع مقدس و در عرصههای مختلف اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی، نقشآفرینی کردهاند. بسیج به عنوان یک نهاد مردمی، در حقیقت نماد عزم و اراده ملت ایران در مواجهه با چالشها و تهدیدات داخلی و خارجی به شمار میآید.
بسیجیان، با روحیه ایثار و فداکاری، در هر جایی که نیاز بودهاند، حضور یافتهاند و این حضور، به ویژه در زمانهای بحرانی، همواره حس امید و اتحاد را در جامعه تقویت کرده است.
در سالهای اخیر، با توجه به شرایط پیچیده جهانی و چالشهای اقتصادی داخلی، بسیج به عنوان یک نیروی استراتژیک برای مقابله با تهدیدات دشمنان ایران اسلامی، اهمیت بیشتری یافته است. دشمنان، از طریق جنگ نرم، به دنبال ایجاد تفرقه و یأس در میان مردم هستند، اما بسیج با تأکید بر وحدت و همدلی، نشان داده است که میتواند در برابر این توطئهها ایستادگی کند.
امسال، با توجه به شرایط خاص کشور، بسیج بیش از پیش به عنوان نیرویی تأثیرگذار در عرصههای مختلف اجتماعی و اقتصادی به میدان آمده، این نهاد مردمی با ایدهها و آرمانهای بزرگ خود، در دل مردم ایران زنده است و همواره آماده است تا در مسیر خدمت به مردم و دفاع از ارزشها و آرمانهای انقلاب اسلامی گام بردارد. بسیج، نماد اتحاد و اراده ملت ایران است و تا زمانی که این اراده وجود دارد، بسیج نیز زنده و پویا خواهد بود
در طول هشت سال دفاع مقدس، این ایده به عینیت تبدیل شد. مردان و زنان، جوان و کهنسال، از هر قشر و صنفی، زیر پرچم بسیج گرد آمدند. اینجا بود که بسیج از یک شعار به یک «میدان عمل» تبدیل شد و خود را به عنوان بازوی توانمند و گسترده نظام در عرصه دفاع از تمامیت ارضی و ارزشهای انقلاب به اثبات رساند.
با پایان جنگ، این پرسش مطرح شد که آیا بسیج مأموریت خود را به پایان برده است؟ اما تحولات داخلی و خارجی نشان داد که بسیج میتواند نقش خود را در قالبهای جدیدی بازتعریف کند. امروزه بسیج در عرصههای علمی، سازندگی، امداد در بحرانها (مانند سیل و زلزله)، مقابله با جنگ نرم و فضای مجازی و حفظ امنیت اجتماعی حضوری فعال دارد.
این گستردگی مأموریتها، بسیج را به یک نهاد «چندوجهی» تبدیل کرده است. از یک سو، منتقدان، به نقش امنیتی-حضوری آن در برخی رویدادها انتقاد دارند و آن را موضوعی برای بحثهای جامعهشناختی و سیاسی میدانند. از سوی دیگر، حامیان و مسوولان نظام، آن را "مایه اقتدار و امنیت ملی" و "نماد مردمی بودن نظام" قلمداد میکنند. این دوگانگی دیدگاه، خود نشان از اهمیت و تأثیرگذاری این نهاد در بدنه جامعه ایران دارد.
برگزاری هفته بسیج، تنها برای بزرگداشت گذشته نیست. این مناسبت، صحنه «احیای پیوند» میان نسل جدید و این ایده کهن است. در این هفته، بسیج دستاوردهای خود در عرصههای گوناگون را به نمایش میگذارد و تلاش میکند گفتمان "مقاومت و خوداتکایی" را در جامعه ترویج کند.
نکته حائز اهمیت این است که بسیج امروز، با بسیج دیروز، در ماهیت مشترک است، اما در شکل و ابزار متفاوت. اگر دیروز سنگر، سلاح بود، امروز ممکن است آزمایشگاه علمی، کارگاه فناوری اطلاعات، یا پایگاه امدادرسانی باشد. پیام اصلی اما یکی است: "حضور داوطلبانه و سازمانیافته مردم در صحنههای حساس کشور."
بسیج، چه از منظر موافقان و چه از نگاه منتقدان، یک «واقعیت انکارناپذیر» در تاریخ و جامعه ایران است. قدرت بسیج در انعطاف و تطبیقپذیری آن نهفته است. هفته بسیج، فرصتی است برای واکاوی این پدیده پیچیده؛ پدیدهای که درک آن، کلیدی برای درک بخش مهمی از پویایی جامعه ایران در چهار دهه اخیر است.
اعظم علویری
انتهای پیام/۱۰۰۴
